Chào mừng các em đến với tiết học Lịch
sử

Start
HS QUAN SÁT CÁC BỨC TRANH VÀ ĐOÁN TÊN THÀNH PHỐ

KHỞI ĐỘNG

Thành phố
New york
………………………………

Thành phố
TOKYO
………………………………

KHỞI ĐỘNG

Thành phố

Pa ri

Thành phố

Béc lin

KHỞI ĐỘNG

Thành phố
London
………………………………

Thành phố
………………………………
Hà Nội

Những thành phố này có điểm chung gì?

CHỦ ĐỀ 1:

ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ
HIỆN TẠI (2)

CHỦ ĐỀ 1:
ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)

NỘI 01
DUNG 02
CHÍNH
03

Vai trò của đô thị
Đô thị hoá thời kì xã hội công nghiệp
và hậu công nghiệp
Tác động của đô thị hoá đối với sự
phát triển kinh tế xã hội ở Việt Nam

CHỦ ĐỀ 1:
ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)

Mục
tiêu
bài
học

- Trình bày được vai trò của đô thị đối
với sự phát triển của vùng với tư cách
là trung tâm quyền lực và kinh tế của
vùng, đất nước, khu vực.
- Mô tả được quá trình đô thị hóa thời
kì xã hội công nghiệp và hậu công
nghiệp.
- Nêu được tác động của đô thị hóa
đối với sự phát triển kinh tế xã hội.

VĂN MINH RÔ MA

VĂN MINH HI LẠP

VĂN MINH LƯỠNG
HÀ

VĂN MINH HOÀNG HÀ,
TRƯỜNG GIANG

VĂN MINH SÔNG
NIN
VĂN MINH SÔNG
ẤN, SÔNG HẰNG

ĐÔ THỊ VÀ CÁC NỀN VĂN MINH CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG
Lưỡng Hà - năm 4000 - 3500 trước Công Nguyên
Có nghĩa là “giữa hai con sông” trong tiếng Hy
Lạp, Lưỡng Hà (nằm ở Iraq, Kuwait và Syria
ngày nay) được coi là nơi khai sinh ra nền văn
minh.
Nền văn hóa lớn lên giữa hai con sông Tigris và
Euphrates được ghi nhận vì những tiến bộ quan
trọng trong việc đọc viết, thiên văn học, nông
nghiệp, luật pháp, thiên văn học, toán học, kiến
trúc và hơn thế nữa, mặc dù chiến tranh gần
như liên miên. Lưỡng Hà cũng là nơi có các
thành phố đô thị đầu tiên trên thế giới, bao gồm
Babylon, Ashur và Akkad.
Kenneth Harl, Giáo sư danh dự về lịch sử tại Đại học Tulane, cho biết:
“Lưỡng Hà là nền văn minh thành thị sớm nhất trên thế giới - và người
Sumer, những người đã thành lập nền văn minh, đã thiết lập các quy tắc
cơ bản”.

THÀNH BABILON

ĐÔ THỊ VÀ CÁC NỀN VĂN MINH CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG

Babylon (tiếng Hy Lạp: Βαβυλών, tiếng Akkad: Babili, Babilla) là một
thành quốc của Lưỡng Hà cổ đại. Các di tích của thành quốc này
được phát hiện ngày nay nằm ở Hillah, Babil, Iraq, khoảng 85 km (55
dặm) về phía nam thủ đô Baghdad. Tất cả những gì còn lại của thành
phố ban đầu của Babylon cổ đại nổi tiếng ngày nay là một gò đất, hoặc
các toà nhà xây bằng các gạch bùn và các mảnh vỡ ở vùng đồng bằng
màu mỡ Lưỡng Hà giữa hai dòng sông Tigris và Euphrates. Babylon
từng được ước tính là thành phố lớn nhất thế giới trong giai đoạn 1770
TCN - 1670 TCN, và  612 TCN - 320 TCN. Có lẽ nó là thành phố đầu
tiên có dân số trên 200,000.[2]

Phiên bản khôi phục của Cổng Ishtar xanh dương, cửa ngõ phía bắc
Babylon. Nó được đặt theo tên nữ thần tình yêu và chiến tranh. Trang trí
trên cánh cổng là các biểu tượng bò và rồng, những biểu tượng của thần
Marduk.

ĐÔ THỊ VÀ CÁC NỀN VĂN MINH CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG
Babylon là một thành quốc của Lưỡng Hà cổ đại. Các di tích của
thành quốc này được phát hiện ngày nay nằm ở Hillah, Babil, Iraq,
khoảng 85 km (55 dặm) về phía nam thủ đô Baghdad. Tất cả những gì
còn lại của thành phố ban đầu của Babylon cổ đại nổi tiếng ngày nay là
một gò đất, hoặc các toà nhà xây bằng các gạch bùn và các mảnh vỡ
ở vùng đồng bằng màu mỡ Lưỡng Hà giữa hai dòng sông
Tigris và Euphrates. Babylon từng được ước tính là thành phố lớn nhất
thế giới trong giai đoạn 1770 TCN - 1670 TCN, và  612 TCN - 320
TCN. Có lẽ nó là thành phố đầu tiên có dân số trên 200,000.[2]

Vườn treo Babylon dựng ngay cạnh cung điện nhà vua, bên bờ sông Euphrate thuộc
lưu vực Lưỡng Hà, cách thành Baghdad, Iraq 50 km về phía nam. vườn treo Babylon
là món quà đặc biệt của nhà vua Nabuchadnezzar (605-562 TCN) của vương triều
Chaldean xứ Babylon tặng hoàng hậu được sủng ái là công chúa xứ Medes.

Vườn treo Babylon - Thiên đường xanh giữa
không trung

ĐÔ THỊ VÀ CÁC NỀN VĂN MINH CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG
Nền văn minh sông Nin ( Ai Cập)
Nhà sử học Hy Lạp Hêrôđôt đã nhận xét rằng “ Ai
Cập là tặng phẩm của sông Nin”. Sông Nin huyền
thoại là dòng sông của sự sống bảo vệ cho mảnh đất
Ai Cập đầy huyền bí. Đây là nơi sản sinh ra một trong
những nền văn minh sớm nhất ở trên thế giới.
Nền văn minh Ai Cập được thống nhất vào năm
3150 TCN. Ai Cập đạt được nhiều thành tựu đáng chú
ý như chữ viết, văn học, kiến trúc và các kiến thức
khoa học tự nhiên. Họ có những di sản vươn tầm thế
giới như: kim tự tháp Ai Cập, nghệ thuật ướp xác, kiệt
tác hội họa, điêu khắc…

THÀNH PHỐ MEM-PHIT

ĐÔ THỊ VÀ CÁC NỀN VĂN MINH CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG

Nền văn minh sông Ấn, sông Hằng ( Ấn Độ)
Ở Ấn Độ cổ đại, nơi Ấn Độ giáo được thành lập, tôn giáo rất quan
trọng, cùng với những truyền thống văn học tuyệt vời và kiến trúc
đáng kinh ngạc. Upanishad, hay các văn bản Hindu thiêng liêng, bao
gồm các ý tưởng về luân hồi và hệ thống đẳng cấp dựa trên quyền
bẩm sinh, cả hai đều đã tồn tại cho đến thời hiện đại.
Không giống như các nền văn minh cổ đại khác, nền văn minh Thung
lũng sông Indus, được xây dựng ở Thung lũng sông Indus (Ấn Độ,
Afghanistan và Pakistan ngày nay) dường như không bị chiến tranh
tàn phá. Thay vào đó, các nhà sử học và khảo cổ học chỉ ra quy hoạch
thành phố phức tạp, có tổ chức, hoàn chỉnh với những ngôi nhà bằng
gạch nung đồng nhất, cấu trúc dạng lưới và hệ thống thoát nước,
nước thải và cấp nước.
Sự sụp đổ của Thung lũng Indus, vào khoảng năm 1700 trước Công
Nguyên, thường được cho là do sự di cư được thúc đẩy bởi biến đổi
khí hậu hoặc vận động kiến tạo có thể khiến sông Saraswati bị khô
cạn. Những người khác đã viện dẫn một trận lụt lớn.

ĐÔ THỊ VÀ CÁC NỀN VĂN MINH CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG

Nền văn minh sông Ấn, sông Hằng ( Ấn Độ)
ĐÔ THỊ MÔ-HEN-GIÔ ĐA- RÔ
Diện tích thành khoảng 100km2 chia thành 2 khu Đông Tây. Khu Đông là phố
phường lớn, khu Tây là thành quách. Kiến trúc thành quách phía Tây cao 10m. Trong
thành có kho thóc xây bằng gạch và những công trình kiến trúc dùng để tắm rửa gọi
là "Hồ khe lớn"

Khu Đông là những đường phố thông đi 4 phương với kích thước rộng hơn 10m
theo hướng Đông Tây và Nam Bắc. Nhà dân đều có giếng nước và sân vườn. Nhà
cửa xây bằng gạch đá đốt qua lửa.

ở đây có một hệ thống thoát nước hoàn chỉnh. Trình độ hoàn thiện của hệ thống thoát
nước này ở một số các đô thị hiện đại bậc trung cũng chưa thể đạt tới được. Đường
cống ngầm chằng chịt khắp thành phố. Đứng trước hệ thống cống ngầm chằng chịt
này, mọi người không khỏi khâm phục sức sáng tạo của người xưa. Tất cả các khu
nhà ở đều có đặt vọng góc.

ĐÔ THỊ VÀ CÁC NỀN VĂN MINH CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG

Nền văn minh sông Ấn, sông Hằng ( Ấn Độ)

ĐÔ THỊ HA- RAP-PA

ĐÔ THỊ MÔ-HEN-GIÔ ĐA- RÔ

ĐÔ THỊ VÀ CÁC NỀN VĂN MINH CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG
Nền văn minh Trung Hoa
Văn minh Trung Hoa là một trong những nền văn
minh xuất hiện sớm nhất của lịch sử nhân loại. Với
một vùng lãnh thổ rộng lớn và dân cư đông đúc. Văn
minh Trung Hoa đạt được nhiều thành tựu to lớn. Về
văn học, nghệ thuật, toán học, tôn giáo, tín ngưỡng,
kiến trúc, hội họa,… Tất cả những thành tựu này đã
làm nên một đế chế Trung Hoa phát triển rực rỡ và
trở thành trung tâm văn minh quan trọng ở vùng
Viễn Đông và cả trên thế giới

Vạn lý trường thành

ĐÔ THỊ VÀ CÁC NỀN VĂN MINH HY LẠP, LA MÃ CỔ ĐẠI

RÔ MA

HY LẠP

ĐÔ THỊ VÀ CÁC NỀN VĂN MINH HY LẠP, LA MÃ CỔ ĐẠI
Nền văn minh Hy Lạp
Người Hy Lạp cổ đại đã tạo ra một nền văn minh
huy hoàng. Họ đạt được những thành tựu nổi bật về
chính trị, văn học, kiến ​trúc và tư tưởng triết học.
Đồng thời được mệnh danh là “cái nôi của nền văn
minh phương Tây”. Hy Lạp không phải là nền văn
minh cổ đại lâu đời nhất. Nhưng nó là một trong
những nền văn minh có ảnh hưởng nhất.
Những đóng góp của người Hy Lạp cổ đại được
ghi vào lịch sử nhân loại như những ánh hào quang
rực rỡ nhất. Đến giờ con người vẫn không ngừng
học hỏi những tri thức từ nền văn minh này. Đảm
bảo sự đi lên của tinh hoa nhân loại. Bởi sự thịnh
vượng của nhân loại không chỉ đến từ một nền tảng
mà phải đến từ tư duy luôn vận động và phát triển.

Đền Parthenon, một ngôi đền được xây dựng cho nữ thần Athena nằm trên
khu vực Acropolis ở Athens

ĐÔ THỊ VÀ CÁC NỀN VĂN MINH HY LẠP, LA MÃ CỔ ĐẠI
Nền văn minh La Mã

Thông qua Quân đội và Chiến tranh. Người La
Mã đã xây dựng một đế chế để lại ảnh hưởng sâu
sắc lên văn minh phương Tây. Các quân đoàn La
Mã đã chinh phạt khắp các lãnh thổ xung quanh
Địa Trung Hải. Mang vinh quang và của cải về
cho La Mã.
Khi ở đỉnh cao của quyền lực, La Mã đã cai trị
một vùng đất rộng lớn. Tất cả những quốc gia
thuộc vùng Địa Trung Hải đều thuộc một phần
của La Mã. Trước đây La Mã được vua cai trị,
tuy nhiên sau sự cai trị của 7 vị vua thì người dân
đã lên nắm quyền và tự kiểm soát và có một hội
đồng cai trị gọi là Thượng viện. Tại thời điểm
này Rome được gọi là Cộng hòa La Mã.

ĐẤU TRƯỜNG CÔ-LI-DÊ( LA MÃ)

Là một đấu trường lớn ở thành phố Rôma, gồm sân đấu hình êlip (kích thước 86,54 m) và
khán đài có 80 hàng bậc thang, chia làm 4 tầng, chứa được 50 nghìn khán giả. Được xây
bằng đá, kết cấu chịu lực bằng gạch và bê tông. Kiến trúc hùng vĩ nhờ hình khối lượn
tròn mềm mại và phân vị theo chiều cao thành 4 tầng bằng kiến trúc cổ điển khác nhau.

ĐÔ THỊ CHÂU ÂU THỜI TRUNG ĐẠI VÀ VAI TRÒ CỦA GIỚI THƯƠNG NHÂN

ĐẠI HỌC OXFORD Ở ANH

ĐẠI HỌC SORBONNE Ở PHÁP

Sự chuyên môn hoá trong thủ công nghiệp

Cảng Ham bourg (Đức)thế kỉ XV

Hội chợ Săm-pa-nhơ Pháp

+ Vai trò của thương nhân : thu mua hàng hoá của nơi sản xuất,
bán cho người tiêu thụ và tổ chức các hội chợ để thúc đẩy thương
mại.

CHỦ ĐỀ 1, ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI
(Thời Gian 3 tiết)

1. Vai trò của đô thị

Dựa vào hiểu biết thực tế và liên hệ các kiến thức đã học, kiến thức phần I
SGK trả lời câu hỏi:
Em hãy nêu những vai trò của đô thị về mặt kinh tế, xã hội và môi trường?

CHỦ ĐỀ 1:
ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)

1.

Vai trò của đô thị

- Là hạt nhân kinh tế của khu vực, vùng, đất nước
+ Thúc đẩy, đổi mới, sáng tạo.
+ Tăng cường, liên kết, hội nhập.
+ Lan tỏa, văn hóa, xã hội.
+ Thúc đẩy tăng trưởng nhanh.
 

CHỦ ĐỀ 1:
ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)

2.

Đô thị hoá thời kì xã hội công nghiệp và hậu công ngh

Thảo luận 4 nhóm
Nhiệm vụ:
+ Nhóm 1+ 3: Tìm hiểu những nét chính về quá trình đô
thị hoá thời kì xã hội công nghiệp.
Thời kì xã hội công
nghiệp

Thời kì xã hội hậu
công nghiệp

+ Nhóm 2
+ chí
4: Tìm hiểu những nét chính về quá trình đô
Tiêu
Thờihoá
gian bắt
đầukì xã hội hậu công nghiệp.
thị
thời
Số dân thành thị và tỉ lệ
dân thành thị

Đăc
điểm Quy mô đô thị
chính
Hoạt động kinh tế

Xu hướng phát triển

2.

CHỦ ĐỀ 1: ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)

Đô thị hoá thời kì xã hội công nghiệp và hậu công ngh
Tiêu chí

Thời gian bắt đầu

Đăc
điểm
chính

Thời kì xã hội công nghiệp Thời kì xã hội hậu công nghiệp
Cuối thế kỉ XVIII.

Cuối thế kỉ XX.

Số dân thành thị
và tỉ lệ dân thành
thị

Tăng nhanh, đặc biệt ở các
nước phát triển.

Các nước phát triển có tỉ lệ dân thành
thị cao và tăng chậm. Các nước đang
phát triển gia tăng dân thành thị rất
nhanh.

Quy mô đô thị

Tăng lên, xuất hiện nhiều
thành phố trên 5 triệu dân.

Rất lớn, nhiều siêu đô thị, vùng đô thị,
dải siêu đô thị.

Công nghiệp, dịch
vụ.

Công nghiệp hiện đại, kinh tế tri thức.

Phát triển thiếu kiểm soát.

Đô thị xanh, đô thị thông minh.

Hoạt động kinh tế
Xu hướng phát
triển

2.

CHỦ ĐỀ 1: ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)

Đô thị hoá thời kì xã hội công nghiệp và hậu công ngh

=> Số lượng dân thành thị và các siêu đô thị tăng nhanh. - Các đô
Qua bảng
số liệu
biểutrung
đồ emvào
có nhận
gì về sựhiện
biến đại,
đổi từkinh
đô
thị có xu hướng
phát
triểnvàtập
côngxétnghiệp
thị hoá thời kì xã hội công nghiệp lên thời kì thời hậu công nghiệp?
tế tri thức với theo xu hương đô thị xanh, thành phố thông minh.

2.

CHỦ ĐỀ 1: ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)

Đô thị hoá thời kì xã hội công nghiệp và hậu công ngh

2.

CHỦ ĐỀ 1: ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)

Đô thị hoá thời kì xã hội công nghiệp và hậu công ngh

2.

CHỦ ĐỀ 1: ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)

Đô thị hoá thời kì xã hội công nghiệp và hậu công ngh

Toàn cảnh thủ đô Hà Nội và TP Hồ Chí Minh

Thảo luận nhóm
cặp đôi
Nhiệm vụ: Quá trình đô thị hoá ở nước ta
được diễn ra như thế nào?
Trước 1945

Từ 1945-1975

Đô thị có quy mô
nhỏ, có chức
năng hành chính
quân sự..

Quá trình đô thị
hoá có sự thay
đổi. Các đô thị
hầu hết bị phá
hủy nặng nề do
chiến tranh.

Từ 1975 đến nay
Quá trình đô thị
hoá có nhiều
chuyển biến tích
cực.

2.

CHỦ ĐỀ 1: ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)

Đô thị hoá thời kì xã hội công nghiệp và hậu công ngh

Quy hoạch đô thị Hà Nội đến 2030

3.

CHỦ ĐỀ 1: ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)
Tác động của đô thị hoá đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam

Thảo luận nhóm
(khăn trải bàn)
Nhiệm vụ: Nêu những tác động của đô thị hoá
đối với sự phát triển kinh tế - xã hội.

3.

CHỦ ĐỀ 1: ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)
Tác động của đô thị hoá đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam

Thảo luận nhóm
cặp đôi
Nhiệm vụ: Đô thị hoá ở Việt Nam đóng góp như thế
nào vào sự phát triển của từng vùng và đất nước.

3.

CHỦ ĐỀ 1: ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (2)
Tác động của đô thị hoá đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam

- Tạo động lực để phát triển kinh tế cả nước.
- Thu hút vốn, khoa học, công nghệ.
- Tạo việc làm, nâng cao chất lượng cuộc sống.
- Tạo mối liên kết, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội ở nông
thôn.
- Một số nơi còn tình trạng quá tải cơ sở hạ tầng, ô nhiễm môi
trường....

LUYỆN TẬP
“TRUY TÌM Ô
CHỮ”

VẬN DỤNG
Giới thiệu về một thành phố hoặc thị trấn
nơi em sống hoặc gần nơi em sống.
Gợi ý:
- dân số
- diện tích.
- hoạt động kinh tế chủ yếu.
- xu hướng phát triển trong tương lai.
47

SUY NGẪM SAU BÀI HỌC (L)

điều em học được.

điều em còn thắc mắc.

đề xuất để giờ học hiệu quả
hơn

Hướng dẫn về nhà
1. Trả lời các câu hỏi
SGK VÀ hoàn thiện
bài tập trong vở bài
tập.
2. Nghiên cứu nội
dung bài mới