TUẦN 22,23,24

TIẾT 22,23,24

BÀI 9:THỰC HÀNH
LẮP MẠCH ĐIỆN
HAI CÔNG TẮC BA CỰC
ĐIỀU KHIỂN MỘT ĐÈN

Dưới đây là mô hình phối cảnh mạch điện
hôm nay chúng ta nghiên cứu!

Công
tắc
Trên

Côn
g
tắc

I. Dụng cụ, vật liệu và thiết bị
- Dụng cụ:

Kìm điện

Kìm tuốt dây

Dao nhỏ

Tua vít

Bút thử điện

Khoan tay

I. Dụng cụ, vật liệu và thiết bị
- Vật liệu và thiết bị:

Bảng điện Công tắc 3 cực

Cầu chì

Dây dẫn điện

Bóng
Phích
đèn
cắm

Băng cách
điện

Đui đèn

Giấy ráp

II. Nội dung và trình tự thực hành
Mặt trước

Mặt sau

Công tắc 3 cực

Mặt trước

Mặt sau

Công tắc 2 cực

Kí hiệu

? Câu hỏi thảo luận:
Quan sát mặt trước, mặt sau và kí hiệu của hai công tắc, cho
biết công tắc ba cực có cấu tạo khác với công tắc hai cực như
thế nào?

SO SÁNH CÔNG TẮC 2 CỰC VÀ CÔNG TẮC 3 CỰC









1

2

* Giống nhau:
Có cấu tạo ngoài giống nhau: có vỏ và bộ phận tác động.
* Khác nhau:
công tắc 2 cực: Bộ phận tiếp điện có 2 chốt: 1 cực động; 1
cực tĩnh, dùng để đóng cắt 1 dây dẫn
công tắc 3 cực: Bộ phận tiếp điện có 3 chốt: 1 cực động, 2
cực tĩnh, dùng để chuyển nối dòng điện

2 cực tĩnh






Kí hiệu

Cực động

Mặt sau của công
tắc 3 cực






Vẽ sơ đồ trên
mạch điện

1. VẼ SƠ ĐỒ LẮP ĐẶT MẠCH ĐIỆN
a. TÌM HIỂU SƠ ĐỒ NGUYÊN LÍ MẠCH ĐIỆN

? Hai công tắc được mắc với nhau như thế nào?
Hai cực tĩnh của công tắc 1 được nối với hai cực tĩnh của
công tắc 2.
Cực động của công tắc 1 nối với cầu chì từ dây pha xuống.
Cực động của công tắc còn lại nối với 1 cực điện của đui đèn
và một cực điện của đui đèn còn lại nối với dây trung tính.

? Cầu chì, 2 công tắc 3 cực và đèn mắc với nhau như
thế nào?

Cầu chì, hai công tắc hai cực và đèn mắc nối tiếp
với nhau.

? Công dụng của hai công tắc ba cực ?
-> Dùng để bật tắt đèn mà công tắc ở hai nơi khác nhau.
Hay còn gọi là công tắc đèn cầu thang.

TÌM HIỂU SƠ ĐỒ NGUYÊN LÍ MẠCH ĐIỆN

1

A

2

A

1

0

2

B

TÌM HIỂU SƠ ĐỒ NGUYÊN LÍ MẠCH
ĐIỆN

1

A

2

A

1

0

2

B

TÌM HIỂU SƠ ĐỒ NGUYÊN LÍ MẠCH ĐIỆN

1

A

2

A

1

0

2

B

O
A

1





1




Ñ



2
2
? Nguyên tắc hoạt động của mạch?

Khi 2 công tắc 3 cực ở cùng vị trí 1,1 hoặc 2,2 thì mạch
kín -> đèn sáng
Khi 2 công tắc 3 cực ở 2 vị trí đối nhau 1,2 hoặc 2,1 thì
mạch hở -> đèn tắt

II. Nội dung và trình tự thực hành
1. VẼ SƠ ĐỒ LẮP ĐẶT MẠCH ĐIỆN
a. TÌM HIỂU SƠ ĐỒ NGUYÊN LÍ MẠCH ĐIỆN

II. Nội dung và trình tự thực hành
1. Vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện
b) Vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện
Vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện được tiến hành theo các
bước sau:
Bước 1: Vẽ đường dây nguồn
Bước 2: Xác định vị trí để bảng điện, bóng đèn
Bước 3: Xác định vị trí các thiết bị điện (TBĐ) trên
bảng điện
Bước 4: Vẽ đường dây dẫn điện theo sơ đồ nguyên lí

b) Vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện

b) Vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện

b) Vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện

II/ NỘI DUNG VÀ TRÌNH TỰ THỰC HÀNH
2. Lập bảng dự trù dụng cụ, vật liệu và thiết bị:

T Tên dụng cụ,vật Số
Yêu cầu kỹ thuật
T liệu và thiết bị lượng
Kích thước phù hợp
1 Bảng điện
1 cái 220V-5A.Sử dụng được, đảm bảo an
2 Công tắc 3 cực 2 cái toàn điện
220V-5A.Sử dụng được, đảm bảo an
1 cái toàn điện
3 Cầu chì
4 Đui đèn
1 cái Sử dụng được, đảm bảo an toàn điện
5 Dây dẫn điện 2 mét M ( 2 X 0,75 )

II/ NỘI DUNG VÀ TRÌNH TỰ THỰC HÀNH
2. Lập bảng dự trù dụng cụ, vật liệu và thiết bị:
T
Tên dụng cụ
Số
Yêu cầu kỹ thuật
T vật liệu và thiết bị lượng
6 Băng dính cách điện 1 cuộn Sử dụng được, đảm bảo an toàn điện.
1 tờ Sử dụng được, đảm bảo an toàn điện
7 Giấy ráp
8
Bóng đèn
1 đèn 220V-20W
9

10

Kìm điện

Kìm tuốt dây

1 cái
1 cái

Sử dụng được, đảm bảo an toàn điện.
Sử dụng được, đảm bảo an toàn điện.

II/ NỘI DUNG VÀ TRÌNH TỰ THỰC HÀNH
2. Lập bảng dự trù dụng cụ, vật liệu và thiết bị:
T
Tên dụng cụ
Số
T vật liệu và thiết bị lượng
11
12
13
14

Tua vít
Khoan tay
Bút thử điện

Thước

1 cái
1 cái
1 cái
1 cái

Yêu cầu kỹ thuật
Sử dụng được, đảm bảo an toàn điện.
Sử dụng được, đảm bảo an toàn điện.
Sử dụng được, đảm bảo an toàn điện.
Sử dụng được, đảm bảo an toàn điện.

3. Quy trình lắp đặt mạch điện :

? Em nêu quy trình lắp đặt mạch điện ?
Bước
Bước 3
Bước
Bước
2
Bước
Lắp
4
1
5
đặt
Nối
dây
Khoan
Kiểm
TBĐ
lỗ
BĐ
Vạch
mạch
tra
của BĐ
dấu
điện
.

• Các bước làm cụ thể : Đọc sách giáo khoa .

3. Quy trình lắp đặt mạch điện :
HS nghiên cứu thông tin SGK và hoạt
động nhóm hoàn thành công việc sau:
? Nêu yêu cầu kĩ thuật của từng bước
trong quy trình?
? Trong từng bước đó ta phải làm
những công việc gì?

STT Các bước

Nội dung công việc

Dụng cụ

Yêu cầu kĩ thuật

1

- Vạch dấu vị trí lắp đặt các
TBĐ và đèn.
Vạch dấu
- Vạch dấu đường đi dây
của mạch điện.

2

Mũi khoan,
Khoan lỗ - Khoan lỗ bắt vít và lỗ luồn
- Khoan chính xác,
máy
bảng điện dây
thẳng
khoan,

3

- Xác định các cực của công
tắc.
Lắp TBĐ - Nối dây các thiết bị đóng
của BĐ. cắt, bảo vệ trên bảng điện.
- Lắp đặt các TBĐ vào bảng
điện.

Thước kẻ, - Bố trí TBĐ hợp lí.
chì
- Vạch dấu chính xác.

- Nối dây đúng sơ đồ.
Kìm, tua
- Đúng vị trí, chắc
vít, dao
chắn, đẹp

TT

Các
bước

Nội dung công việc Dụng cụ Yêu cầu kĩ thuật

- Lắp đặt dây dẫn từ
Nối dây
bảng điện ra đèn.
Kìm, tua
4 mạch
- Nối dây vào đui
vít,
điện.
đèn.
- Đúng sơ đồ. Vị tr1i
các TBĐ
Bút thử
5 Kiểm tra - Mối nối: an toàn,
điện
chắc, đẹp.
- Vận hành thử

- Mối nối đúng
YCKT
- Mạch điện
đúng sơ đồ.
- Mạch điện đảm
bảo thông mạch.

Chúng ta cùng xem toàn bộ qui trình lắp đặt

Đây là một thiết bị dùng để điều khiển
Cđóng cắt đèn.

1 C 1Ô 2 N3 G
4 5T 6 Ắ7
2 C 1 Ầ2 U
3 4C 5 H6 Ì Là một thiết bị bảo vệ mạch điện.
D 1 Â2 Y
3
3 4D 5 Ẫ6 NLà phần tử dùng để dẫn điện cho mạch điện.
em!
đặt mạchmừng
điện cần chú
ý vấn đề này .
A 1 N2 3
T 4O 5 À6 N Khi lắpChúc
4
Khi lắp đặt mạch điện các thiết bị
5 6I 7 Ệ8 N
5 B Ả1 2N 3 G4 Đ
điện được lắp trên nó.
L 1 Ắ2 P
3 4Đ 5 Ặ6 TĐây là một công việc cần thiết để có mạch
6
điện
hoànbịchỉnh.
Là
thiết
dùng để lấy điện cho bóng đèn.
Đ
U
I
Đ
È
N
1 2 3 4 5 6
7
Là thiết bị dùng để lấy điện cho các đồ
P
H
Í
C
H
C
Ắ
M
1 2 3 4 5 6 7 8 dùng điện.
8

TỪ KHÓA

C

Ầ

U

T

H

A

N G

III/ ĐÁNH GIÁ
Đánh giá kết quả thực hành theo các tiêu chí:

- Lắp đặt theo đúng sơ đồ mạch điện, đúng quy
trình.
- Bố trí các thiết bị gọn, đẹp.
- Các mối nối chắc chắn, an toàn điện.
- Đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh nơi thực hành.
- Sản phẩm vận hành tốt khi nối nguồn.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
- Vẽ lại sơ đồ nguyên lý, sơ đồ lắp đặt
mạch điện.
- Nghiên cứu kĩ quy trình lắp đặt.
- Chuẩn bị dụng cụ, vật liệu, thiết bị theo
nhóm – như bảng dự trù -> Tiết sau thực
hành lắp đặt mạch điện.