TUẦN 29

TIẾT 58

CHƯƠNG III: CON NGƯỜI,
DÂN SỐ, MÔI TRƯỜNG
BÀI 53: TÁC ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI
ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG

I. Tác động của con người tới môi trường qua
các thời kỳ phát triển của xã hội
1.Thời kì nguyên thuỷ:
Các hình thức khai thác thiên nhiên của thời kì nguyên thuỷ

Hái quả

Bắt cá

Săn bắt thú

Đốt rừng
săn thú

- Con người đã xuất hiện trên trái đất khoảng 3-4 triệu năm
trước đây và đã tác động làm biến đổi thiên nhiên. Mở đầu là
thời kỳ con người sống chủ yếu bằng hình thức hái lượm ( hái
quả cây rừng, lấy trứng chim, đào rễ cây, củ..)
-> Với những công cụ bằng đá. Người Nguyên thủy săn thú để
lấy thịt và da. Với hình thức khai thác này, con người gần như
không làm suy giảm tài nguyên thiên nhiên

Tác động tiêu cực của
con người tới môi trường
SAVAN ĐÔNG PHI

Rừng
nguyên sinh

Đốt rừng
để săn thú

ĐỒNG CỎ BẮC MỸ

2. Xã hội nông nghiệp:

Con người trồng trọt (a) và chăn nuôi (b) trong xã
hội nông nghiệp

Trồng trọt (a)
chăn nuôi (b)
Đốt rừng làm
rẫy, lấy bãi
chăn thả gia
súc

Hậu quả

Tác động tiêu cực

Trồng trọt(a)
chăn nuôi(b)
Tích lũy được
nhiều giống vật
nuôi, cây trồng,
hình thành hệ
sinh thái nông
nghiệp

Tác động tích cực

3. Xã hội công nghiệp
Sản xuất công nghiệp được cơ giới hóa

Hải Phòng năm 1915

Phương tiện giao thông cổ xưa

Đô thị hóa

Hải Phòng ngày nay

Phương tiện giao ngày nay

Sản xuất nông nghiệp được cơ giới hóa

Khai thác khoáng sản

Tác động tiêu cực

- Sản xuất công nghiệp, Nông
nghiệp được cơ giới hóa;
- Khai thác khoáng sản;
- Đô thị hóa…

Mất dần đất
tự nhiên và
đất trồng trọt

Tác động tích cực
- Công nghiệp phát triển giúp cải tạo môi
trường;
- Sản xuất phân bón, thuốc bảo vệ thực vật làm
tăng sản lượng cây trồng;
- Tạo được nhiều giống vật nuôi, cây trồng mới
có năng xuất cao…

I. Tác động của con người tới môi trường qua các
thời kỳ phát triển của xã hội
- Thời kỳ nguyên thuỷ : Đốt rừng săn thú giảm diện tích
rừng
- Xã hội nông nghiệp : Đốt rừng làm khu dân cư , làm nương
rẫy, khu chăn thả gia súc  giảm diện tích rừng .
- Xã hội công nghiệp : Khai thác tài nguyên bừa bãi , xây
dựng nhiều khu công nghiệp  diện tích rừng càng thu hẹp

II. TÁC ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI LÀM SUY
THOÁI MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN

Săn bắn động vật hoang dã

Hoạt
động
Của con
người
Làm suy
thoái
môi
trường
tự nhiên

Phát triển nhiều
khu dân cư

Đốt rừng lấy đất trồng trọt

Chăn thả gia súc

Khai thác khoáng sản

Hái lượm

Chiến tranh

Lũ lụt

Thoái hóa đất

Mất nhiều loài sinh vật

Hậu quả phá hủy
môi trường tự nhiên
Mất nơi ở của sinh vật

Hạn hán

Cháy rừng

Mất nơi ở của sinh vật

Xói mòn đất

Ô nhiễm môi trường

Chọn một hoặc một số nội dung thích hợp ở cột B ( kí hiệu bằng a,b,c...)
ứng với mỗi hoạt động của con người ở cột A( kí hiệu bằng 1,2,3...) gây
ra sự phá huỷ môi trường tự nhiên và ghi vào cột kết quả ( C)
Bảng 53.1 Những hoạt động của con người phá huỷ môi trường tự nhiên
Hậu quả phá huỷ môi
Ghi kết
Hoạt động của con người (A)
trường tự nhiên (B)
quả (C)
1. Hái lượm
a. Mất nhiều loài sinh vật 1...
2. Săn bắt động vật hoang dã
b. Mất nơi ở của sinh vật 2...
3. Đốt rừng lấy đất trồng trọt
c.Xói mòn và thoá hoá đất 3...
4. Chăn thả gia súc
d.Ô nhiễm môi trường
4...
5. Khai thác khoáng sản
e.Cháy rừng
5...
6. Phát triển nhiều khu dân cư g.Hạn hán
6...
7. Chiến tranh
h.Mất cân bằng sinh thái
7...

Bảng 53.1 Những hoạt động của con người phá huỷ môi trường tự nhiên
Hoạt động của con người
1. Hái lượm
2. Săn bắt động vật hoang dã
3. Đốt rừng lấy đất trồng trọt
4. Chăn thả gia súc
5. Khai thác khoáng sản
6. Phát triển nhiều khu dân
cư
7. Chiến tranh

Ghi kết quả

Hậu quả phá huỷ môi
trường tự nhiên
a
a. Mất nhiều loài sinh vật.
b. Mất nơi ở của sinh vật
a,h
c. Xói mòn và thoái hoá
a,b,c,d,e,g,h
đất
a,b,c,d,g,h d. Ô nhiễm môi trường
a,b,c,d,g,h e. Cháy rừng
g. Hạn hán

a,b,c,d,g,h

a,b,c,d,e,g,h h. Mất cân bằng sinh thái

II-/-Tác động của con người làm suy thoái tự nhiên
+ Mất cân bằng sinh thái
+ Xói mòn đất, gây lũ lụt diện rộng , hạn hán kéo dài , ảnh
hưởng mạch nước ngầm .
+ Nhiều loài sinh vật bị mất , đặc biệt nhiều loài động vật quí
hiếm có nguy cơ bị tiệt chủng

? Cân bằng tự nhiên là gì ?
- Cân bằng sinh thái (Cân bằng tự nhiên ) là trạng thái ổn định
tự nhiên của hệ sinh thái, hướng tới sự thích nghi cao nhất với
điều kiện sống.

?Nguyên nhân làm mất cân bằng tự nhiên là gì?
- Nguyên nhân làm mất cân bằng tự nhiên
+ Do hoạt động công nghiệp xả thải các chất độc hại vào môi
trường đất, nước, không khí.
+ Rác thải, nước thải sinh hoạt của con người.
+ Hoạt đông khai thác quá mức các nguồn tài nguyên thiên
nhiên như rừng, nguồn lợi sinh vật, khoáng sản…

- Nguyên nhân làm mất cân bằng sinh học

III. Vai trò của con người trong việc bảo vệ và cải tạo
môi trường tự nhiên
* Biện pháp bảo vệ và cải tạo môi trường

Hạn chế phát triển dân số quá nhanh

Sử dụng có hiệu
quả các nguồn
tài nguyên

Phục hồi và trồng rừng mới

Bảo vệ các loài
sinh vật

Kiểm soát
và giảm
thiểu
nguồn
chất thải
gây
ô nhiễm

Hoạt động
khoa học
của con
người góp
phần cải
tạo nhiều
giống cây
trồng, vật
nuôi có
năng suất
cao.

III. Vai trò của con người trong việc bảo vệ và
cải tạo môi trường tự nhiên
- Hạn chế sự gia tăng dân số
- Sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên
- Bảo vệ các loài sinh vật
- Kiểm soát và giảm thiểu nguồn chất thải gây ô nhiễm
- Phục hồi và trồng rừng mới.
- Cải tạo nhiều giống cây trồng, vật nuôi có năng suất và
phẩm chất tốt

* Một số biện pháp bảo vệ, duy trì cân bằng tự
nhiên

- Sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên
- Bảo vệ các loài sinh vật
- Kiểm soát và giảm thiểu nguồn chất thải gây ô nhiễm
- Phục hồi và trồng rừng mới.

THẢO LUẬN NHÓM

Cần có những
hành động
như thế nào
để bảo vệ rừng
Nhóm 1,2

Giảm chất thải gây ô Em đã hành động
như thế nào để
nhiễm tại địa phương
bảo vệ nguồn nước
cần có những
của gia đình ?
việc làm gì ?
Nhóm 3,4
Nhóm 5,6

Tác động
tích cực

Tác động
của con
người tới
môi trường
Tác động
tiêu cực

- Bảo vệ và trồng rừng
Cải tạo ,
Bảo vệ , Biện - Xử lý, kiểm soát chất
pháp thải
Khôi phục
- Hạn chế tăng dân số
môi trường
- Sử dụng có hiệu quả tài
- Chăn thả gia súc nguyên….
- Chặt, phá, đốt rừng
Phá hủy
- Xây dựng khu dân cư
thảm
Hậu
- Săn bắn động vật
thực vật,
quả
hoang dã
ô
nhiễm
môi
- Khai thác khoáng sản
trường……..
- Chiến tranh

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Kể tên những việc làm ảnh hưởng xấu tới môi trường tự nhiên mà em
biết; tác hại của những việc làm đó; những hành động cần thiết để khắc
phục ảnh hưởng xấu đó rồi liệt kê vào bảng 53.2 (sgk)

Taùc haïi

Haønh ñoäng caàn laøm ñeå khaéc phuïc

- Gaây oâ nhieãm moâi tröôøng
- Giaûm dieän tích röøng
- Huyû hoaïi moâi tröôøng soáng cuûa
Sinh VËt.

- Baûo veä röøng
- Phuïc hoài vaø troàng
röøng môùi

PHÖÔNG TIEÄN
GIAO THOÂNG

- Gaây oâ nhieãm moâi tröôøng

-Söû duïng xaêng khoâng chì,
xăng sinh học

SAÛN XUAÁT
COÂNG NGHIEÄP

- Gaây oâ nhieãm moâi tröôøng
- Caïn taøi nguyeân

Xöû lí toát chaát thaûi cuûa
nhaø maùy

Teân vieäc laøm

Ch¸y rõng

Sạt lở ở ĐBSCL
gây nhiều thiệt hại lớn
Sóc Trăng: Ba ngôi nhà
“mất tích”
vì sạt lở bờ sông