NHIỆT LIỆT CHÀO ĐÓN CẢ LỚP
ĐẾN VỚI BÀI HỌC MÔN ĐỊA LÍ!

KHỞI ĐỘNG
“Đầu trời ngất đỉnh Hà Giang
Cà Mau, mũi đất mỡ màng phù sa”.
(Lê Anh Xuân, Việt Nam)
Địa danh Hà Giang, Cà Mau trong hai
câu thơ trên cho em biết điều gì về địa lí
Việt Nam? Xác định nhanh vị trí của hai
địa danh này trên bản đồ.

Hà Giang:
Điểm cực Bắc nước ta thuộc xã
Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh
Hà Giang (vĩ độ khoảng 23°23'B).

Cà Mau:
Điểm cực Nam của nước ta thuộc
xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh
Cà Mau (có vĩ độ khoảng 8°34'B).

CHƯƠNG 1: ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN

BÀI 1: VỊ TRÍ ĐỊA LÍ
VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

NỘI DUNG BÀI HỌC
I.

Vị trí địa lí

II.

Phạm vi lãnh thổ
Ảnh hưởng của vị trí địa lí, phạm

III.

vi lãnh thổ đến tự nhiên, kinh tế xã hội và an ninh quốc phòng

I.
VỊ TRÍ ĐỊA LÍ

Khai thác Bản đồ hành chính Việt Nam
(2021), thông tin mục I SGK tr.6 - 8 và
thực hiện yêu cầu:
Hãy xác định
đặc điểm vị trí địa lí
của nước ta.

GHI NHỚ
Nằm gần trung tâm khu vực
Đông Nam Á:
Phía Bắc tiếp giáp
Trung Quốc.
Phía Tây tiếp giáp với
Lào và Cam-pu-chia.

Nằm trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc:
Trên đất liền:

Cực Bắc: vĩ độ khoảng 23°23'B

Cực Tây: kinh độ khoảng

tại xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn,

102°09'Đ tại xã Sín Thầu,

tỉnh Hà Giang.

huyện Mường Nhé, tỉnh
Điện Biên.
Cực
Cực Nam: vĩ độ khoảng
8°34'B tại xã Đất Mũi, huyện
Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau.

Đông:

kinh

độ

khoảng

109°24'Đ tại xã Vạn Thạnh, huyện
Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa.

Trên biển:
Lãnh thổ nước ta kéo dài
tới khoảng vĩ độ 6°50'B và
từ khoảng kinh độ 101°Đ 117°20'Đ tại Biển Đông.

Nằm ở vị trí liền kề của các vành
đai sinh khoáng lớn trên Trái Đất;
giữa các luồng di lưu của nhiều
loài sinh vật.

Nằm ở vị trí trung chuyển các tuyến đường biển, đường hàng không
quốc tế, trong khu vực phát triển kinh tế thế giới.

Video khái quát vị trí địa lí của Việt Nam

Điểm cực Bắc - Lũng Cú, Hà Giang

Điểm cực Nam - Đất Mũi, Cà Mau

Điểm cực Tây - Mường Nhé, Điện Biên

Điểm cực Đông - Vạn Ninh, Khánh Hòa

Ô cửa tri thức

Giờ chính thức của nước ta là múi giờ thứ 7

II. PHẠM VI
LÃNH THỔ

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
Khai thác thông tin mục I.1, 2, 3 SGK tr.9, hoàn thành nhiệm vụ:

:
ụ
v
m
ệ
i
h
N
g
n
ô
h
t
i
ớ
v
A
t
ộ
c
ở
n
i
t
g
n
Nối thô
ề
v
p
ợ
h
ù
h
p
o
h
c
B
t
ộ
tin ở c
.
a
t
c
ớ
ư
n
a
ủ
c
ổ
h
t
h
n
ã
l
i
phạm v

Cột A

Cột B

1. Lãnh thổ nước ta gồm

a. dài 3 260 km từ Quảng Ninh đến Kiên Giang.

2. Diện tích và các đơn vị

b. là khoảng không gian bao trùm lên trên lãnh

hành chính nước ta

thổ nước ta.

3. Đường bờ biển nước ta

c. thuộc tỉnh Khánh Hòa.

4. Vùng biển nước ta thuộc
Biển Đông, có diện tích
5. Các bộ phận vùng biển Việt
Nam, gồm
6. Quần đảo Trường Sa
7. Vùng trời Việt Nam

d. vùng đất, vùng biển và vùng trời.
e. khoảng 1 triệu km2 (năm 2021).
g. hơn 331 nghìn km2 năm 2021).
h. nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải,
vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa.

Từ kết quả vừa thu
được, hãy xác định đặc
điểm phạm vi lãnh thổ
của nước ta.

1. Vùng đất

Diện tích các đơn vị hành chính: > 331 nghìn km2.
Đường bờ biển: dài 3 260 km (từ Quảng Ninh đến
Kiên Giang).

PHẠM

Có hàng nghìn đảo, quần đảo, trong đó có quần đảo

VI

Hoàng Sa (Đà Nẵng) và Trường Sa (Khánh Hòa).

LÃNH
THỔ
VIỆT
NAM

Diện tích: 1 triệu km2.
2. Vùng biển

Bao gồm: nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải,
vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa.

3. Vùng trời

Là khoảng không gian bao trùm lên lãnh thổ nước ta.

Theo Công ước của Liên hợp
quốc về Luật Biển 1982, một
quốc gia ven biển sẽ có 5 vùng:

Cột mốc chủ quyền thiêng liêng trên quần đảo Trường Sa
(tỉnh Khánh Hòa)

Hoàng Sa,
Trường Sa là của
Việt Nam!

Luật Biển Việt Nam được Quốc hội thông qua vào ngày 21/6/2012. Luật gồm 7 chương, 55 điều, chủ quyền
của Việt Nam trên quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa được khẳng định từ Điều 1 của luật.

KẾT LUẬN

Lãnh thổ nước ta là một khối thống nhất và toàn vẹn
bao gồm: vùng đất, vùng biển và vùng trời.

III.
ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ,
PHẠM VI LÃNH THỔ ĐẾN TỰ
NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ
AN NINH QUỐC PHÒNG

Chia lớp thành các nhóm 4 HS
Thảo luận theo kĩ thuật khăn trải bàn và hoàn thành nhiệm vụ:
Nhóm lẻ

Nhóm chẵn

Phân tích ảnh hưởng

Phân tích ảnh hưởng

của vị trí địa lí, phạm vi

của vị trí địa lí, phạm vi

lãnh thổ đến tự nhiên

lãnh thổ đến kinh tế - xã

nước ta.

hội và an ninh quốc
phòng nước ta.

Hướng dẫn thảo luận theo kĩ thuật khăn trải bàn:


1

chủ đề
Viết ý kiến cá nhân
3

3 phút, ghi lại câu trả lời vào phần giấy của
mình.
2

Viết ý kiến cá nhân

Viết ý kiến cá nhân

4

của cả nhóm về

HS ngồi vào vị trí đã đánh số trên giấy A4.
Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong thời gian

Viết ý kiến cá nhân
Ý kiến chung

...



Trên cơ sở ý kiến cá nhân, nhóm trưởng sẽ
thảo luận, thống nhất ý kiến và viết vào phần
chính giữa tấm khăn trải bàn trong thời gian
5 phút.

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, PHẠM VI LÃNH THỔ ĐẾN
Thuận lợi:

TỰ NHIÊN NƯỚC TA

Nằm trong vùng nội chí tuyến bán
cầu Bắc, trong khu vực hoạt động
của gió Tín phong, gió mùa châu Á.
Tác động của khối khí di chuyển qua
biển; Biển Đông là nguồn dự trữ
nhiệt và ẩm dồi dào.

Thiên nhiên mang tính chất
nhiệt đới gió mùa.

Thiên nhiên chịu ảnh hưởng
sâu sắc của biển.

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, PHẠM VI LÃNH THỔ ĐẾN
Thuận lợi:

TỰ NHIÊN NƯỚC TA

Nằm trên đường di lưu nhiều loài
động vật, thực vật.

Tài nguyên sinh vật đa dạng.

Nằm ở vị trí liền kề của 2 vành đai sinh

Tài nguyên khoáng sản đa

khoáng.

dạng, phong phú.

Phân hóa đa dạng theo chiều Bắc –

Hình thành các miền địa lí tự

Nam, Tây – Đông.

nhiên khác nhau.

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, PHẠM VI LÃNH THỔ ĐẾN
TỰ NHIÊN NƯỚC TA
Khó khăn:
Chịu tác động của nhiều thiên tai: bão, lũ lụt,…

Khí hậu nước ta mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa

Mùa hè nắng nóng

Mùa đông miền Bắc

Tài nguyên sinh vật đa dạng

Tài nguyên khoáng sản phong phú

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, PHẠM VI LÃNH THỔ ĐẾN
KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ AN NINH QUỐC PHÒNG
Thuận lợi:
Nằm ở vị trí cầu nối giữa Đông
Nam Á lục địa và Đông Nam Á
hải đảo.

Tăng cường hợp tác với các
quốc gia trong khu vực.

Nằm trên trục giao thông quan

Giao thương, thực hiện chính

trọng, các tuyến hàng hải, hàng

sách mở cửa, hội nhập, thu

không quốc tế,…

hút đầu tư nước ngoài.

ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, PHẠM VI LÃNH THỔ ĐẾN
KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ AN NINH QUỐC PHÒNG
Thuận lợi:
Vị trí liền kề, tương đồng với các

Duy trì, phát triển mối quan hệ

nước trong khu vực.

hòa bình, hợp tác hữu nghị.

Khó khăn:
Có vị trí quan trọng trong khu

Sự nghiệp bảo vệ chủ quyền,

vực, nhạy cảm với biến động

toàn vẹn lãnh thổ luôn được

chính trị thế giới.

đề cao.

Việt Nam và các quốc gia trong khu vực
tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực

Kiên trì đấu tranh bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ

Liên hệ thực tế:

Trình bày đặc điểm về vị trí
địa lí của địa phương em (quận,
huyện, thị xã, thành phố trực
thuộc tỉnh, thành phố).

Các đặc
điểm đó
c
ó
ảnh hưở
ng như
thế nào
đến kinh
t ế - xã h
ội của
địa phư
ơng?

TRÒ CHƠI MẢNH GHÉP ĐỊA LÍ
1

2

3

4

5

6

7

8

9

Mảnh ghép số 1: Phía Bắc nước ta giáp với nước nào?

A. Lào

B. Trung Quốc

C. Cam-pu-chia

D. Ma-lai-xi-a

Mảnh ghép số 2: Tại sao phần lớn lãnh thổ nước ta nằm trong
múi giờ số 7?

A. Có kinh tuyến 105°Đ chạy qua.

B. Có vĩ tuyến 5°B chạy qua.

C. Có vĩ tuyến 23°23'B chạy qua.

D. Có kinh tuyến 109°Đ chạy qua.

Mảnh ghép số 3: Đường bờ biển nước ta kéo dài:

A. 3 260 km

B. 3 310 km

C. 3 021 km

D. 2 595 km

Mảnh ghép số 4: Đâu không phải là vùng biển thuộc vùng biển Việt
Nam (theo Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 - UNCLOS
1982)?

A. Nội thủy, lãnh hải

B. Vùng tiếp giáp hải phận

C. Vùng đặc quyền kinh tế

D. Thềm lục địa

Mảnh ghép số 5: Khoảng không gian bao trùm lên trên
lãnh thổ nước ta được gọi là gì?

A. Biên giới quốc gia

B. Vùng đất liền

C. Đơn vị hành chính Việt Nam

D. Vùng trời

Mảnh ghép số 6: Ảnh hưởng nào của vị trí địa lí đã làm cho thiên nhiên nước
ta mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa?
A. Việt Nam nằm trong vùng nội

B. Tác động của các khối khí di

chí tuyến bán cầu Bắc, trong khu

chuyển qua biển, kết hợp với vai

vực hoạt động của Tín phong và

trò là nguồn dự trữ nhiệt và ẩm dồi

gió mùa châu Á.

dào của Biển Đông.

C. Việt Nam nằm trên đường di lưu
nhiều loài động vật, thực vật.

D. Nước ta nằm ở vị trí liền kề của 2
vành đai sinh khoáng lớn là Thái Bình
Dương và Địa Trung Hải.

Mảnh ghép số 7: Ảnh hưởng nào của vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ đã tạo điều
kiện thuận lợi cho nước ta giao thương, thực hiện chính sách mở cửa, hội nhập
và thu hút đầu nước tư ngoài?
A. Có vị trí liền kề với nhiều nét

B. Có mối giao lưu lâu đời với các

tương đồng về lịch sử, văn hóa, xã

nước trong khu vực Đông Nam Á

hội với các nước trong khu vực.

và châu Á.

C. Nằm trên các trục giao thông
quan trọng, các tuyến hàng hải,
hàng không quốc tế, hàng lang
kinh tế Đông – Tây,…

D. Nằm ở vị trí cầu nối giữa Đông
Nam Á lục địa và Đông Nam Á hải
đảo.

Mảnh ghép số 8: Quy định giờ chính thức của nước ta là
múi giờ thứ 7 được han hành vào năm nào?

A. Năm 1967

B. Năm 1975

C. Năm 1929

D. Năm 1945

Đọc đoạn thông tin và chọn đúng hoặc sai ở mỗi ý A, B, C, D.
Mảnh ghép số 9: “Việt Nam nằm gần trung tâm khu vực Đông Nam Á.
Trên đất liền, điểm cực Bắc nước ta ở 23°23'B, cực Nam ở 23°34'B, cực
Tây ở 102°Đ và cực Đông ở 109°28'Đ. Vùng biển nước ta kéo dài tới
khoảng vĩ độ 6°50'B và từ kinh độ 101°Đ đến khoảng kinh độ 117°20'Đ”.
A. Lãnh thổ phần đất liền nước ta

B. Nước ta nằm hoàn toàn trong

kéo dài khoảng 15 vĩ độ.

vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc.

C. Nhờ vị trí địa lí nên nước ta

D. Nước ta thường xuyên chịu ảnh

chịu ảnh hưởng của thiên tai và

hưởng của gió mùa châu Á và Tín

biến đổi khí hậu.

phong.

LUYỆN TẬP
Dựa vào Bản đồ hành chính Việt Nam
SGK tr.6, 7 và kiến thức đã học, hãy:
 Cho biết vùng biển Việt Nam tiếp
giáp với vùng biển của những quốc
gia nào?
 Kể tên một số tỉnh của nước ta vừa
có biên giới quốc gia trên đất liền
vừa có đường bờ biển.