Thứ … ngày … tháng
… năm …

Nhận diện và biết cách
sử dụng từ đa nghĩa

MILK TEA Tiệm trà sữa

đã sẵn sàng.
Hãy giúp
chúng mình
làm thật
nhiều ly trà
sữa thơm

Hoạt động 1

Hình thành
khái niệm từ đa
nghĩa

Hãy giúp chúng
mình vượt qua
thử thách đầu
tiên để mang về
những nguyên
liệu cần thiết
nhé!

1. Đọc nghĩa của từ “mũi” và thực hiện yêu
cầu:
Mũ
1. Bộ phận nhô lên ở giữa mặt người và động
i
vật có xương sống, dùng để thở và ngửi. Mũi dọc
dừa.
2. Bộ phận có đầu nhọn, nhô ra phía trước của một
số vật. Mũi thuyền.
3. Mỏm đất nhô ra biển. Mũi Cà Mau. [...]
a. Từ “mũi” được trình bày mấy nghĩa? Đó là
những nghĩa nào?
b. Nghĩa nào của từ “mũi” được trình bày đầu
tiên?
c. Các nghĩa 2 và 3 có điểm nào giống với nghĩa

a. Từ “mũi” được trình bày mấy nghĩa? Đó
là những nghĩa nào?
1. Bộ phận nhô lên ở giữa mặt người và động vật có
xương sống, dùng để thở và ngửi. Mũi dọc dừa.
2. Bộ phận có đầu nhọn, nhô ra phía trước của một số
vật. Mũi thuyền.
3. Mỏm đất nhô ra biển. Mũi Cà Mau. [...]

Từ “mũi” được trình bày ba nghĩa.

Mũi dọc dừa

Mũi thuyền

Mũi Cà Mau

b. Nghĩa nào của từ “mũi” được trình bày đầu tiên?
1. Bộ phận nhô lên ở giữa mặt người và động vật có
xương sống, dùng để thở và ngửi. Mũi dọc dừa.
2. Bộ phận có đầu nhọn, nhô ra phía trước của một số
vật. Mũi thuyền.
3. Mỏm đất nhô ra biển. Mũi Cà Mau. [...]

c. Các nghĩa 2 và 3 có điểm nào giống với nghĩa 1?
1. Bộ phận nhô lên ở giữa mặt người và động vật có
xương sống, dùng để thở và ngửi. Mũi dọc dừa.
2. Bộ phận có đầu nhọn, nhô ra phía trước của một số
vật. Mũi thuyền.
3. Mỏm đất nhô ra biển. Mũi Cà Mau. [...]

Từ đa nghĩa là từ có hai
nghĩa trở lên, trong đó có
một nghĩa gốc và một hay
một số nghĩa chuyển.
Giữa các nghĩa của từ đa
nghĩa có mối liên quan với
nhau.

TRẠM 2

Hoạt động 2

Tìm các
nghĩa của
từ đa nghĩa

2. Đọc các đoạn thơ sau và cho biết từ in đậm trong mỗi đoạn
thơ được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển.

THẢO
Góc chia sẻ
LUẬN
NHÓM

 Nay cháu về nhà mới
Bao cánh cửa – ô trời
Mỗi lần tay đẩy cửa
Lại nhớ bà khôn nguôi.

Nghĩa gốc

Đoàn Thị Lam Luyến

 Nơi con tàu chào mặt đất
Còi ngân lên khúc giã từ
Cửa sông tiễn người ra biển
Mây trắng lành như phong thư.
Quang Huy

 Đường chiều nay bạn mở
Quân ta đang bươn đèo
Sau lưng hoàng hôn đỏ
Trước cửa rừng trăng treo...
Phạm Quốc Ca

Nghĩa
chuyển

 Không có chân có cánh
Mà lại gọi: con sông?
Không có lá có cành
Lại gọi là: ngọn gió?
Xuân Quỳnh
 Mặt trời vừa lên tỏ
Bông lúa chín thêm vàng
Sương treo đầu ngọn cỏ
Sương lại càng long lanh.
Trần Hữu Thung
 Ngọn lửa tự đâu ra
Bếp nhà ai cũng có
Lửa bao nhiêu tuổi rồi
Mà vẫn như con nhỏ
Reo bập bùng trước gió
Như chơi trò ú tim.
Vũ Quần Phương

Nghĩa gốc

Nghĩa
chuyển

Cảm ơn các bạn đã giúp
chúng mình nấu trà sữa
nhé. Giờ hãy cùng
chúng mình xem thành
quả nào!

Hoạt động 3

Đặt câu với
từ đa nghĩa

3. Đặt câu để phân biệt nghĩa gốc và nghĩa chuyển
của mỗi từ sau:
a. Lá:
– Bộ phận của cây, thường mọc ở cành hay thân,
thường có hình dẹt, màu lục.
– Chỉ những sự vật có hình tấm mảnh nhẹ hoặc giống
như hình cái lá.
b. Đầu:
– Phần trên cùng của thân thể người, nơi có bộ óc và
nhiều giác quan khác.
– Phần trước nhất hoặc phần trên cùng của một số
vật.

CHIA
SẺ
THẢO LUẬN
TRƯỚC
LỚP
NHÓM ĐÔI

Các từ ngữ tương ứng với mỗi nghĩa:
a. Lá:
– Bộ phận của cây, thường mọc ở cành hay
thân, thường có hình dẹt, màu lục: lá cây,
chiếc lá, nón lá, vạch lá tìm sâu....
– Chỉ những sự vật có hình tấm mảnh nhẹ
hoặc giống như hình cái lá: lá thứ, lá bài, lá
cờ, lá chắn...

LÁ

Lá cây có màu xanh.
Bộ phận của cây,
thường mọc ở cảnh
hay thân, thường có
hình dẹt, màu lục.

Tầng ô-zôn là lá chắn của
trái đất.
Chỉ những sự vật có
hình tấm mảnh nhẹ
hoặc giống như hình
cái lá. 

Các từ ngữ tương ứng với mỗi nghĩa:
b. Đầu:
– Phần trên cùng của thân thể người, nơi có
bộ óc và nhiều giác quan khác: cái đầu, đầu
em bé....
– Phần trước nhất hoặc phần trên cùng của
một số vật: đầu giường, đầu tàu, đầu máy
bay, đầu tủ....

ĐẦU
Trên đầu em bé
đội chiếc mũ đỏ
xinh xắn.
Phần trên cùng của
thân thể người, nơi có
bộ óc và nhiều giác
quan khác.

Đầu giường được trang trí
hình chú thỏ ngộ nghĩnh.
Phần trước nhất hoặc
phần trên cùng của
một số vật.

TIẾP SỨC
ĐẶT CÂU

Cùng ngắm nhìn
những ly trà sữa do
chúng mình chia ra
nào!

Điền từ thích hợp vào chỗ chấm

Từ đa nghĩa là từ có
………………..
hai nghĩa trở
lên, trong đó có một...nghĩa
.............
gốc và
nghĩa chuyển
một hay một số..................

GV ĐIỀN VÀO ĐÂY
GV ĐIỀN VÀO ĐÂY
GV ĐIỀN VÀO ĐÂY
GV ĐIỀN VÀO ĐÂY