4.CÁC BIỆN PHÁP THỰC HÀNH KHỬ KHUẨN TIỆT KHUẨN TRONG BỆNH VIỆN

Bệnh viện cũng là nguồn nhiềm khuẩn, khi các chất thải, thiết bị y tế không
được quản lý và xử lý đúng quy trình.

4.3. Phân loại dụng cụ theo nguy cơ nhiễm khuẩn
•

a)Nguy cơ nhiễm khuẩn thấp : tiếp xúc với da nguyên vẹn, dụng cụ ít tiếp
xúc với bệnh nhân. Chỉ cần làm sạch để khô có thể sử dụng.

•

b) Nguy cơ nhiễm khuẩn trung bình: dụng cụ có tiếp xúc với niêm mạc tổn
thương, da tổn thương lớp biểu bì, làm sạch khử khuẩn trước khi sử dụng.

•

c) Nguy cơ nhiễm khuẩn cao: Dụng cụ xuyên qua da vào các mô, dụng cụ
đi vào các khoang vô khuẩn, dụng cụ tiếp xúc với niêm mạc có nguy cơ gây
tổn thương… phải được làm sạch, sau đó tiệt khuẩn hoặc khử khuẩn mức
độ cao

4.4. CÁC PHƯƠNG PHÁP KHỬ KHUẨN
a) Khử khuẩn bằng nhiệt
Những dụng cụ y tế chịu nhiệt
được khử khuẩn bằng nhiệt độ
cao.
Khử khuẩn bằng máy: các bước
làm sạch, khử khuẩn nước ở
nhiệt độ cao, làm khô được tự
động hóa. Nhiệt độ, thời gian cần
đặt cho phù hợp với từng loại
dụng cụ.

b) Khử khuẩn bằng chất hóa học
* Nguyên tắc lựa chọn hoá chất khử khuẩn
- Phổ biến kháng khuẩn rộng.
- Tác dụng khử khuẩn nhanh.
- Không bị ảnh hưởng tác dụng khử khuẩn bởi các chất hữu cơ hay các chất
tẩy rửa khác.
- Hiệu quả lâu dài, để lại một lớp màng trắng chống vi khuẩn (antimicrobial film)
trên bề mặt dụng cụ sau khi xử lý.
- Không gây độc cho bệnh nhân, nhân viên y tế và môi trường xung quanh.
- Không làm hư hại dụng cụ.
- Dễ sử dụng, không mùi hoặc mùi dễ chịu.
- Hòa tan trong nước dễ dàng, ổn định khi pha loãng.
- Có tác dụng làm sạch.
- Giá thành hợp lý.

*Một số hóa chất khử khuẩn thường dùng
+  Microshield:
- Tác dụng: diệt khuẩn nhanh mạnh cả vi khuẩn Gram dương và Gram âm, nấm,
virus; duy trì tác dụng diệt khuẩn trong 6 giờ.
- Sát khuẩn da và niêm mạc trước, sau mổ, sát khuẩn trong phụ khoa, chăm sóc
vết thương, vết bỏng: dung dịch microshield PVP-S (Povidon iodin 10%).
- Dùng rửa tay trước khi thăm khám bệnh nhân hoặc rửa tay nhanh

+ Cidezyme:
- Thành phần: hỗn hợp enzym phân hủy chất hữu cơ (nhất là protease) và chất tẩy
rửa lành tính.
- Tác dụng: ức chế vi khuẩn.
-Chỉ định: làm sạch và khử khuẩn ban đầu, có thể dùng để thông tắc  các ống nội
soi.

+ Cidex:
- Tác dụng: diệt các loại vi khuẩn, virus HBV, virus HIV, nấm sau 10 phút,
trực khuẩn lao trong thời gian 10 phút bị diệt 99,8%, 100% trong thời gian
1 giờ. Tất cả các loại vi khuẩn và nha bào đều bị diệt trong thời gian 10
giờ.
- Chỉ định: khử khuẩn mức độ cao dụng cụ y tế.

+ Presept:
- Thành phần: muối dichloroisocyanurate.
- Tác dụng: diệt vi khuẩn Gram dương và Gram âm, HIV, HBV, Herpes virus, trực
khuẩn lao, nấm, nha bào.
- Chỉ định: pha các nồng độ khác nhau tùy theo loại dụng cụ và tùy mức độ nhiễm
khuẩn.
Không cầm viên presept khi tay ướt, tránh tiếp xúc với mắt và đồ dùng bằng tơ lụa,
len.

c) Khử khuẩn bằng tia cực tím
Tia cực tím có tác dụng diệt vi khuẩn trong không khí là chủ yếu, diệt được một số
vi khuẩn trên bề mặt dụng cụ, đồ dùng; thường được sử dụng trong các phòng mổ,
phòng đẻ. Bật đèn khi không có người trong phòng và đóng kín cửa.

4.5. Phương pháp hấp ướt
_ Hấp ướt là phương pháp thông thường, thích hợp nhất để tiệt
khuẩn cho các dụng cụ chịu được nhiệt độ và độ ẩm cao.
_ Có thể sử dụng nồi áp suất: thời gian tiệt khuẩn tối thiểu là 30 phút.
Tiệt khuẩn bằng hấp ướt có ưu điểm: không độc, rẻ tiền.
Nhược điểm: không tiệt khuẩn được các loại dầu, mỡ, phấn bột.

2. Phương pháp sấy khô
- Phương pháp sấy khô thường được áp dụng tiệt khuẩn cho các dụng cụ
chịu được nhiệt độ cao.
- Ưu điểm: dụng cụ sắc nhọn không bị cùn, tiệt khuẩn được các dụng cụ
bằng thủy tinh, dầu mỡ, phấn bột.
- Nhược điểm: thời gian tiệt khuẩn dài, không áp dụng được cho dụng cụ
bằng vải và cao su, nhựa.

3. Phương pháp tiệt khuẩn bằng khí
- ETO (ethylen ocid): khí không màu, dùng để tiệt
khuẩn dụng cụ, dễ phá hủy bởi nhiệt.
Thời gian tiệt khuẩn 2 - 5 giờ, ở nhiệt độ 290C 650C, giá thành cao.
- Formaldehyde cũng được sử dụng để tiệt khuẩn.

Sơ đồ quy trình tiệt khuẩn dụng cụ
chịu nhiệt

Sơ đồ quy trình tiệt khuẩn dụng cụ
không chịu nhiệt

VI. KIỂM TRA QUY TRÌNH TIỆT KHUẨN
•
•

- Giám sát cơ học: đánh giá các thông số kỹ thuật tại thời điểm bắt đầu mỗi
chu trình tiệt khuẩn, phát hiện sớm các bất thường sai sót.
- Giám sát sinh học: qua các chỉ thị sinh học, đánh giá hiệu lực tiệt khuẩn
bằng cách cho vào bao hấp một lọ chứa số lượng lớn nha bào vi khuẩn.