CHƯƠNG 2. KHÍ LÍ
TƯỞNG
BÀI 6. ĐỊNH LUẬT BOYLE
ĐỊNH LUẬT CHARLES
VẬT LÝ 12 - CTST

MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Nêu được khái niệm các thông số trạng thái
của một khối khí
2. Trình bày được thí nghiệm và nội dung định
luật Boyle về quá trình biến đổi đẳng nhiệt
3. Trình bày được thí nghiệm và nội dung định
luật Charles về quá trình biến đổi đẳng áp
4. Vận dụng để giải một số bài tập liên quan

I CÁC THÔNG SỐ TRẠNG THÁI CỦA MỘT LƯỢNG KHÍ
1. Trạng thái

Trạng thái của một lượng khí được xác định bằng ba
thông số trạng thái:
- Thể tích V (m3; lít; …)
- Áp suất p (Pa; N/m2; atm…)
- Nhiệt độ tuyệt đối T (K)

I CÁC THÔNG SỐ TRẠNG THÁI CỦA MỘT LƯỢNG KHÍ
2. Quá trình biến đổi trạng thái

Quá trình khối khí biến đổi từ trạng thái này sang
trạng thái khác gọi là quá trình biến đổi trạng thái

p1; V1;
T1
Trạng thái 1

p2; V2;
T2
Trạng thái 2

I CÁC THÔNG SỐ TRẠNG THÁI CỦA MỘT LƯỢNG KHÍ
3. Đẳng Quá trình

Quá trình biến đổi trạng thái mà trong đó có một thông
số trạng thái không thay đổi gọi là đẳng quá trình
+ T = không đổi

Quá trình đẳng nhiệt

+ p = không đổi

Quá trình đẳng áp

+ V = không đổi

Quá trình đẳng tích

I ĐỊNH LUẬT BOYLE
I1. Quá trình đẳng nhiệt
- Quá trình biến đổi trạng thái của một lượng khí và
nhiệt độ được giữ không đổi gọi là quá trình đẳng nhiệt

I ĐỊNH LUẬT BOYLE
I2. Thí nghiệm
* Dụng cụ
 Một xilanh.
 Một áp kế.
 Một pittong.
 Cách tiến hành
Dùng tay ấn từ từ pittong vào hoặc kéo từ từ
pittong ra để thay đổi thể tích khí trong xilanh.

I ĐỊNH LUẬT BOYLE
I2. Thí nghiệm

I ĐỊNH LUẬT BOYLE
I2. Thí nghiệm
 Kết quả thí nghiệm
P
(105Pa)
V (cm3)
p.V

0.50

0.67

1.0

2.0

40

30

20

10

𝒑𝑽 =𝒄𝒐𝒏𝒔𝒕

I
I

ĐỊNH LUẬT BOYLE

 Kết luận

Tích số p.V gần như không đổi trong 4 lần đo.
Vậy p tỉ lệ nghịch với V

hay

I ĐỊNH LUẬT BOYLE
I3. Định luật Boyle
• Nhà khoa học người Ireland.
• Năm 1662 công bố Định luật
về quá trình đẳng nhiệt

I ĐỊNH LUẬT BOYLE
I3. Định luật Boyle
Ở nhiệt độ không đổi, áp suất của một lượng khí
xác định tỉ lệ nghịch với thể tích của nó

1
p
V

Hay

p.V = hằng số

Định luật Boyle cho hai trạng thái

p1V1  p2V2

I ĐỊNH LUẬT BOYLE
I4. Đường đẳng nhiệt
- Đường biểu diễn sự biến
thiên của áp suất theo thể tích
khi nhiệt độ không đổi gọi là
đường đẳng nhiệt.
Trong hệ tọa độ (p; V) đường
này là đường hypebol.

II ĐỊNH LUẬT CHARLES
I1. Quá trình đẳng áp
Quá trình biến đổi trạng thái khí khi áp suất
không đổi là quá trình đẳng áp.

II ĐỊNH LUẬT CHARLES
I2. Thí nghiệm

II
I

ĐỊNH LUẬT CHARLES

Lần đo
1
2
3
4

Nhận xét:

V (lít)
1.00
1.10
1.20
1.25

T (K)
301
331
350
365

V/T
0.0033
0.0033
0.0034
0.0034

V1 V2
 ......  hằng số
T1 T2

II ĐỊNH LUẬT CHARLES
I3. Định luật Charles
Ở áp suất không đổi, thể tích của một lượng khí
xác định tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối của nó
V
V T
Hay
= hằng số
T
Định luật Charles cho hai trạng thái

V1 V2

T1 T2

II ĐỊNH LUẬT CHARLES
I4. Đường đẳng áp
- Đường biểu diễn sự biến
thiên của thể tích theo nhiệt độ
tuyệt đối khi áp suất không đổi
gọi là đường đẳng áp.
Trong hệ tọa độ (V; T) đường
này có dạng là đường thẳng
mà nếu kéo dài sẽ đi qua gốc
tọa độ