Bài 1:
SỐNG CÓ LÝ TƯỞNG

“ Tuổi trẻ không có lí tưởng giống
như buổi sáng không có mặt trời”

(Victor Hugo)

MỞ ĐẦU

Em
những
ước
Em hãy
hãy chỉ
lắngranghe
bài ca
háttừvàthể
trả hiện
lời câu
muốn
của nhân vật trong lời bài hát và cho
hỏi sau.
biết ý nghĩa của những ước muốn đó.

1

Những ca từ thể hiện ước muốn
của nhân vật trong lời bài hát:
“bồ câu trắng”; “đóa hướng
dương”; “vầng mây ấm”; “chết
cho quê hương”.

2

Ý nghĩa của những ước muốn
đó: nhắn nhủ mọi người hãy
sống, cống hiến hết mình cho
quê hương, đất nước.

KHÁM PHÁ
1.KHÁI NIỆM, Ý NGHĨA CỦA VIỆC SỐNG CÓ LÍ TƯỞNG
EmTrả
hãylời
đọccác
thông
tin báo
1 và nước
xem ngoài, Chủ tịch Hồ Chí Minh
nhà
video. (HS thảo luận cặp đôi trả
khẳng định: lời
“Tôi
tuyệt
nhiên
không
ham
muốn
công
danh
phú
câu hỏi).

quý chút nào. Bây giờ phải gánh chức Chủ tịch là vì đồng bào
uỷ thác thì tôi phải gắng sức làm, cũng như một người lính
vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước mặt trận. Bao giờ đồng
bào cho tôi lui thì tôi rất vui lòng lui. Tôi chỉ có một sự
hammuốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn
toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có
cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành. Riêng phần tôi thì làm
một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh, nước biếc để câu cá,
trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ
chăn trâu, không dính líu gì với vòng danh lợi”.

Em hãy nêu
mong muốn
của Chủ
tịch Hồ Chí
Minh trong
thông tin
trên.

Trả lời các nhà báo nước ngoài, Chủ tịch Hồ Chí
Minh khẳng định: “Tôi tuyệt nhiên không ham muốn
công danh phú quý chút nào. Bây giờ phải gánh chức
Chủ tịch là vì đồng bào uỷ thác thì tôi phải gắng sức
làm, cũng như một người lính vâng mệnh lệnh của
quốc dân ra trước mặt trận. Bao giờ đồng bào cho tôi
lui thì tôi rất vui lòng lui. Tôi chỉ có một sự
hammuốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta
được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do,
đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được
học hành. Riêng phần tôi thì làm một cái nhà nho
nhỏ, nơi có non xanh, nước biếc để câu cá, trồng hoa,
sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ chăn
trâu, không dính líu gì với vòng danh lợi”.

Mong muốn của Chủ
tịch Hồ Chí Minh là
“nước ta được hoàn toàn
độc lập, dân ta được
hoàn toàn tự do, đồng
bào ai cũng có cơm ăn
áo mặc, ai cũng được
học hành”.

Trả lời các nhà báo nước ngoài, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Tôi
tuyệt nhiên không ham muốn công danh phú quý chút nào. Bây giờ phải gánh
chức Chủ tịch là vì đồng bào uỷ thác thì tôi phải gắng sức làm, cũng như một
người lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước mặt trận. Bao giờ đồng bào
cho tôi lui thì tôi rất vui lòng lui. Tôi chỉ có một sự hammuốn, ham muốn tột
bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự
do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành. Riêng phần
tôi thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh, nước biếc để câu cá, trồng
hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ chăn trâu, không dính
líu gì với vòng danh lợi”.

Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã
thực
hiện
mong muốn
đó như thế
nào? Ý nghĩa
của
mong
muốn đó với
dân tộc Việt
Nam?

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trải qua hành trình gian nan để thực hiện
mong muốn đó: Năm 21 tuổi ra đi tìm đường cứu nước; làm nhiều nghề,
trải qua hành trình 30 năm, qua gần 30 quốc gia, hàng trăm thành phố,
gặp gỡ, tiếp xúc với nhiều dân tộc, nhiều nền văn hoá, tìm ra con đường
cứu nước cho dân tộc Việt Nam.

Trả lời các nhà báo nước ngoài, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Tôi tuyệt
nhiên không ham muốn công danh phú quý chút nào. Bây giờ phải gánh chức
Chủ tịch là vì đồng bào uỷ thác thì tôi phải gắng sức làm, cũng như một người
lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước mặt trận. Bao giờ đồng bào cho tôi
lui thì tôi rất vui lòng lui. Tôi chỉ có một sự hammuốn, ham muốn tột bậc, là
làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do,
đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành. Riêng phần tôi
thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh, nước biếc để câu cá, trồng hoa,
sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ chăn trâu, không dính líu gì
với vòng danh lợi”

Ý nghĩa

Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã
thực
hiện
mong
muốn
trên như thế
nào? Ý nghĩa
của
mong
muốn đó với
dân tộc Việt
Nam?

Từ mong muốn đó, Người đã tìm ra con đường cứu
nước, tạo ra bước ngoặt vĩ đại cho cách mạng Việt
Nam, đưa dân tộc ta tới độc lập tự do và phát triển
lên con đường xã hội chủ nghĩa.

Đọc thông tin sau đây:

Em hãy chỉ ra mục đích sống của bác sĩ
Đặng Thuỳ Trâm và đồng đội.
Chiến đấu để giành độc lập, tự do
cho Tổ quốc, nhân dân.
Chi tiết nào trong những dòng nhật kí trên thể
hiện suy nghĩ và hành động để đạt được mục
đích đó?
Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, “bằng
nghị lực, bằng niềm tin ở chính nghĩa,
bằng lí tưởng cuộc đời mình mà đi tiếp
những bước đường gai góc gian lao",
dũng cảm đối diện với thử thách khốc
liệt của chiến tranh, “sống, chiến đấu và
nghĩ rằng mình sẽ ngã xuống vì ngày mai
của dân tộc”...

Khái
niệm:

Sống có lí tưởng là xác định được mục đích cao
đẹp và có kế hoạch, quyết tâm phấn đấu để đạt
được mục đích nhằm đóng góp cho lợi ích của cộng
đồng, quốc gia, nhân loại.

Ý nghĩa:

Sống có lí tưởng giúp mỗi người có động lực phấn
đấu hoàn thành mục tiêu của bản thân, góp phần
xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh. Người
sống có lí tưởng được xã hội công nhận, tôn trọng
và tin tưởng.

2.

LÝ TƯỞNG SỐNG CỦA THANH NIÊN VIỆT NAM NGÀY NAY

Câu hỏi
(thảo luận nhóm )

Dựa vào các thông tin trên, em hãy xác định nhiệm
vụ của thanh niên Việt Nam và những việc thanh
niên cần phải làm để thực hiện nhiệm vụ đó.

02

LÝ TƯỞNG SỐNG CỦA THANH NIÊN VIỆT NAM NGÀY NAY

Nhiệm vụ:

Phấn đấu vì lí tưởng của Đảng và Bác Hồ (xây dựng
thành công nước Việt Nam “Dân giàu, nước mạnh, dân
chủ, công bằng, văn minh”.

02

LÝ TƯỞNG SỐNG CỦA THANH NIÊN VIỆT NAM NGÀY NAY

Những việc thanh niên cần làm:

Tích cực học tập, lao động, rèn luyện, tham
gia các hoạt động xã hội, xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc.

02

LÝ TƯỞNG SỐNG CỦA THANH NIÊN VIỆT NAM NGÀY NAY

HS xem Vi deo

https://www.youtube.com/watch?v=qG5hCyGhAno

02

LÝ TƯỞNG SỐNG CỦA THANH NIÊN VIỆT NAM NGÀY NAY

Theo em, học sinh cần phải làm gì để thực hiện
nhiệm vụ của thanh niên Việt Nam ngày nay?

Học sinh phải có mục đích sống đúng đắn, có kế
hoạch học tập, rèn luyện bản thân, có ý chí vượt
qua những gian nan, thử thách để đạt được
mục đích đó.

HS vẽ sơ đồ tư duy tóm tắt kiến thức:

1. Thế nào là sống có lí tưởng?
2. Ý nghĩa của sống có lí tưởng
3. Lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam hiện nay
4. Nhiệm vụ của học sinh

HS vẽ sơ đồ tư duy tóm tắt kiến thức:
1. Thế nào là sống có lí tưởng?

2. Ý nghĩa của sống có lí tưởng

3. Lí tưởng sống của thanh niên
Việt Nam hiện nay

4. Nhiệm vụ của học sinh

- Xác định được mục đích cao đẹp.
-Quyết tâm phấn đấu để đạt mục đích.

-Có động lực phấn đấu.
-Góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh.
-Được xã hội công nhận, tôn trọng và tin tưởng.

-Phấn đấu xây dựng đất nước Việt Nam “Dân giàu, nước
mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
-Xác định lí tưởng sống.
-Học tập, rèn luyện theo lí tưởng.

LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Em đồng tình hay không đồng tình với quan điểm nào dưới đây? Vì sao?
a) Tất cả những người sống có Không đồng tình. Không phải người sống có mục đích nào cũng đều là
mục đích đều là những người người sống có lí tưởng vì chỉ có mục đích sống cao đẹp mới được gọi là lí
  tưởng.
sống có lí tưởng.
b) Người sống có lí tưởng là Đồng tình. Vì suy nghĩ và hành động để thực hiện mục tiêu chung
người luôn suy nghĩ và hành
động để thực hiện mục tiêu của dân tộc là mục đích sống cao đẹp. Đó chính là sống có lí tưởng.
 
chung của dân tộc.
c) Những ai tích cực làm giàu Không đồng tình. Vì chỉ làm giàu chân chính mới là sống có lí
  tưởng.
đều là người sống có lí tưởng.

d) Ở mỗi thời đại khác nhau, con Đồng tình. Vì lí tưởng sống được hình thành từ yêu cầu của đời
người có lí tưởng sống khác sống xã hội hiện thực.
nhau.
 
Không đồng tình. Vì chỉ những ước mơ và hoài bão cao đẹp; kiên gan
e) Người sống có lí tưởng là bền chí, nỗ lực phấn đấu để đạt ước mơ, hoài bão ấy mới được gọi là
người có nhiều ước mơ, hoài bão.   người sống có lí tưởng.

Đồng tình. Đối với học sinh, tích cực học tập để mai sau lập
g) Đối với học sinh, tích cực học nghiệp, góp phần xây dựng quê hương, đất nước chính là sống có lí
tập để mai sau lập nghiệp, góp
phần xây dựng quê hương, đất tưởng, bởi vì khi mục đích cá nhân hòa chung với mục đích của
  quốc gia, dân tộc thì đó chính là lí tưởng.
nước chính là sống có lí tưởng.

2. Thuyết trình về ý nghĩa của việc sống có lí tưởng từ quan điểm “Lí tưởng là ngọn
đèn chỉ đường. Không có lí tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không
có phương hướng thì không có cuộc sống” (Lev Nikolayevich Tolsoy).
+ Nội dung thể hiện được các ý:
•“Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường”: Lí tưởng định hướng cho con người trong nhận
thức và hành động.
•“Không có lí tưởng thì không có phương hướng kiên định”: Hạn chế của việc sống
không có lí tưởng: giống như người đi trong đêm tối không có đèn, người sống
không có lí tưởng sẽ thiếu phương hướng đúng đắn để thành công trong cuộc sống.
+ Hình thức: khả năng sử dụng ngôn ngữ và biểu cảm của người thuyết trình.

Bài tập 3: Em hãy nhận xét về việc làm của thanh niên trong các bức ảnh dưới đây và
nêu ý nghĩa
Tranh 1: Thanh niên khởi
nghiệp, làm giàu cho bản thân,
gia đình và quê hương, đất
nước.
Tranh 2: Người lính ở quần
đảo Trường Sa, bảo vệ biển
đảo của Tổ quốc.
Tranh 3: Thanh niên tham gia
hoạt động tình nguyện, dọn
rác, trồng cây, bảo vệ môi
trường.
Tranh 4: Thanh niên chế tạo rô
bốt, góp phần giảm nhẹ sức
lao động, nâng cao năng suất
lao động của con người.

Bài tập 3: Em hãy nhận xét về việc làm của thanh niên trong các bức ảnh dưới đây và
nêu ý nghĩa

Ý nghĩa của các việc làm đó:

+ Giúp cho mỗi cá nhân được học hỏi
kiến thức và rèn luyện các kĩ năng
mới.
+ Góp phần thay đổi thái độ, hành vi,
thói quen, lan tỏa lối sống đẹp trong
cộng đồng, tạo dựng hình ảnh đẹp về
lớp thanh niên giàu lòng yêu nước,
xung kích vì cộng đồng.
+ Có đóng góp lớn vào công cuộc xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Giới thiệu một số bài hát hát ca ngợi
truyền thống vẻ vang của Quân đội
và Công an Nhân dân Việt Nam:

https://www.youtube.com/watch?
v=iqT5QV_ImHU

Bài 4: Em hãy thực hiện yêu cầu:

Em hãy kể về một tấm gương
thanh niên Việt Nam tiêu biểu
trong hoạt động học tập / nghiên
cứu khoa học / khởi nghiệp /
thiện nguyện... và rút ra bài học
cho bản thân.

Bài 5: Em hãy thực hiện yêu cầu:

Dựa vào nhiệm vụ của thanh
niên Việt Nam, em hãy xác định
nhiệm vụ mà bản thân phải thực
hiện trong học tập và cuộc sống,
từ đó xây dựng kế hoạch để
thực hiện những nhiệm vụ đó.

- Xác định lí tưởng sống: tích cực học tập, lao động, rèn luyện, tham gia các
hoạt động xã hội để góp phần tích cực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc.
- Gợi ý kế hoạch hành động:
+ Biết phấn đấu, vươn lên trong cuộc sống của mình, nỗ lực hết sức để mong
muốn đạt được những thành tựu cho riêng mình.
+ Khi vấp ngã không chán nản, buông xuôi mà tìm cách đứng dậy sau vấp
ngã để đi tiếp con đường mình đã chọn.
+ Biết yêu thương những người xung quanh, luôn muốn lan tỏa những thông
điệp tích cực ra xã hội, làm cho xã hội này tốt đẹp hơn.

Nâng cao ý chí tự cường,
tự hào dân tộc

Thanh niên
Việt Nam

Có ý thức công dân,
chấp hành pháp luật
Có nghề nghiệp, ý chí lập
thân, lập nghiệp, năng
động, sáng tạo

Có lí tưởng cách
mạng, hoài bão, khát
vọng

Có sức khoẻ, văn hoá, kiến
thức khoa học, công nghệ, kĩ
năng sống
Xung kích, tình
nguyện, sáng tạo,
trách

VẬN DỤNG
Vận dụng 1: 
Hãy thiết kế
một thông điệp
về lí tưởng
sống và trang
trí ở góc học
tập làm mục
tiêu phấn đấu
của em.

VẬN DỤNG

Yêu cầu thông điệp:
+ Nội dung ngắn gọn, thể hiện tầm quan trọng của
việc sống có lí tưởng hoặc mục đích sống cao đẹp
của bản thân.
+ Hình thức đẹp.

Vận dụng 1: 
Hãy thiết kế
một thông điệp
về lí tưởng
sống và trang
trí ở góc học
tập làm mục
tiêu phấn đấu
của em.

VẬN DỤNG
Vận dụng 2: 
Em hãy thực hiện
kế hoạch rèn
luyện theo lí
tưởng và chia sẻ
với các bạn về
những kết quả mà
em đã đạt được,
những điều chưa
đạt được theo kế
hoạch và phương
hướng phấn đấu
của em.