CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BÀI HỌC
NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Quan sát Hình 1.1, 1.2 và trả lời
câu hỏi:
• Em biết gì về hai nhân vật lịch
sử trong hình?
• Hãy chia sẻ hiểu biết của em về

Hình 1.2. G. Oa-sinh-tơn

một số sự kiện lịch sử có liên
quan đến hai nhân vật đó.

(1732 - 1799)
Hình 1.1. Ô-li-vơ Crôm-oen
(1599 – 1658)

Ô-li-vơ Crôm-oen (1599 – 1658)
 Là người đóng vai trò quan trọng trong việc thành lập nền cộng
hòa ở Anh.
 Là chiến binh can đảm với biệt danh “Sắt thép”, chỉ huy đội kỵ
binh chống lại toàn bộ quân đội hoàng gia và là người thứ ba ký
vào lệnh xử tử hình Sác-lơ I.
 Ở Anh, được chọn vào danh sách 10 người vĩ đại nhất nước
Anh mọi thời đại trong một cuộc bình chọn của BBC năm 2002.

G. Oa-sinh-tơn (1732 - 1799)
 Là nhà lãnh đạo quân sự, một trong những người lập quốc,
tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ từ năm 1789 đến năm 1797.
 Là người lãnh đạo lực lượng yêu nước giành chiến thắng trong
cuộc Chiến tranh giành độc lập của quốc gia, đóng vai trò quan
trọng trong việc thông qua và phê chuẩn Hiến pháp.
 Ông được coi là “Cha già của nước Mỹ” vì sự lãnh đạo tài tình
của ông trong những ngày hình thành quốc gia mới.

CHƯƠNG 1: CHÂU ÂU VÀ BẮC MỸ TỪ
NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XVIII
BÀI 1: CÁCH MẠNG TƯ SẢN ANH VÀ
CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA
13 NƯỚC THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MỸ

NỘI DUNG BÀI HỌC

1
2

Cách mạng tư sản Anh
Chiến tranh giành độc lập của
13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

1
CÁCH MẠNG TƯ SẢN ANH

a) Nguyên nhân

Các em hãy đọc thông tin
trong mục 1a - SGK tr.8, 9 và
trả lời câu hỏi: Nguyên nhân
nào dẫn tới sự bùng nổ Cách
mạng tư sản Anh?
Hình 1.3. Sơ đồ diễn biến chính
của Cách mạng tư sản Anh

Nguyên nhân sâu xa
• Đầu TK XVII, sự phát triển
mạnh mẽ của nền kinh tế tư
bản chủ nghĩa.

• Nông dân không có ruộng đất để
trồng trọt, chăn nuôi.
→ Cuộc sống khổ cực.

• Quý tộc vừa và nhỏ chuyển

• Xã hội bị phân hoá, những mâu

sang kinh doanh theo lối tư bản

thuẫn giữa các giai cấp, tầng lớp đối

chủ nghĩa.

lập nhau.

→ Trở thành tầng lớp quý tộc mới.

Nguyên nhân sâu xa
• Giai cấp tư sản.

• Vua.

• Tầng lớp quý tộc mới.

• Các thế lực

• Nông dân, bình dân

phong kiến

thành thị.

Mâu thuẫn gay gắt

phản động.

Cuộc cách mạng lật đổ chế độ phong kiến, xác lập
quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa.

Nguyên nhân trực tiếp
Giải quyết những

Vua Sác-lơ I

Tăng thêm các

khó khăn về tài chính

triệu tập Quốc hội

khoản thuế mới.

8/1642: Cách

Mâu thuẫn ngày

mạng bùng nổ.

càng gay gắt.

Nơi diễn ra Cách mạng
tư sản Anh.

Hãy quan sát lược đồ
và xác định địa điểm
diễn ra Cách mạng tư
sản Anh.

Em hãy quan sát Sơ đồ Hình 1.3 và nêu nhận xét.

Gợi ý:
• Đỉnh cao của cách mạng là
sự kiện nào?
• Cuộc chính biến diễn ra trong
những năm 1688 – 1689 dẫn
đến kết quả gì?
• Theo em, vì sao phải thiết lập
Hình 1.3. Sơ đồ diễn biến chính
của Cách mạng tư sản Anh

chế độ quân chủ lập hiến?

Đỉnh cao của cách mạng

Kết quả của cuộc
chính biến diễn ra trong
những năm 1688 – 1689

Phải thiết lập chế độ quân chủ lập hiến vì để
chống lại cuộc đấu tranh của nhân dân với mục
đích đẩy cách mạng đi xa hơn, bảo vệ quyền lợi
của tầng lớp quý tộc mới và giai cấp tư sản.
Chế độ quân chủ lập hiến là chế độ chính trị của
một nước, trong đó quyền lực của vua bị hạn
chế bằng hiến pháp do Quốc hội định ra.

b) Kết quả, ý nghĩa, tính chất và đặc điểm chính
THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
Các em hãy đọc thông tin
trong mục 1b – SGK tr.9 và
trả lời câu hỏi: Trình bày
kết quả, ý nghĩa và tính chất
của Cách mạng tư sản Anh.

Gợi ý:
Ai là người lãnh đạo cách mạng?
Cuộc cách mạng này đã đem đến quyền
lợi cho ai?
Em hiểu như thế nào về câu nói của
C.Mác: Thắng lợi của giai cấp tư sản có ý

• Do giai cấp tư sản và tầng
lớp quý tộc mới lãnh đạo.
• Giai cấp tư sản và tầng
lớp quý tộc mới.
• Đã xác lập chế độ tư bản
chủ nghĩa.

nghĩa là thắng lợi của chế độ xã hội mới,

• Tạo điều kiện cho nền sản

thắng lợi của chế độ tư hữu tư bản chủ

xuất tư bản chủ nghĩa

nghĩa đối với chế độ phong kiến?

phát triển.

Kết quả
• Lật đổ chế độ quân

Ý nghĩa

Tính chất

• Là thắng lợi của chế

chủ chuyên chế.

độ xã hội mới, thắng

• Mở đường cho chủ

lợi của chế độ tư

nghĩa tư bản ở Anh

hữu

tư

bản

phát triển.

nghĩa đối với chế độ
phong kiến.

chủ

• Là một cuộc cách mạng
không triệt để vì:
 Không xoá bỏ tận gốc
chế độ phong kiến.
 Không giải quyết vấn đề
ruộng đất cho nông dân.

Đặc điểm chính
• Lãnh đạo: tầng lớp quý tộc mới và
tư sản.
• Hình thức: nội chiến.
• Thiết lập chế độ quân chủ lập hiến.

THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
Em hãy tiếp tục khai thác
thông tin mục 1b và cho biết:
Nêu đặc điểm chính của Cách
mạng tư sản Anh.

Hiện nay, nước Anh theo thể chế nào?

Chế quân chủ lập hiến với thủ tướng đảm nhiệm vị
trí đứng đầu chính phủ.

Charles III - Quốc vương Vương

Rishi Sunak - Thủ tướng Vương

quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

Kết luận
• Là cuộc cách mạng tư sản thứ hai trên thế giới, sau cách mạng
Nê-đéc-lan.
• Là cuộc cách mạng đầu tiên có ý nghĩa to lớn đối với quá trình
hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu và trên thế giới.
• Là cuộc cách mạng tư sản không triệt để vì đã không giải quyết
được vấn đề ruộng đất cũng như giải phóng nông dân khỏi
gông cùm của chế độ phong kiến.

CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP
CỦA 13 THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MỸ

2

a) Nguyên nhân chiến tranh và sự
thành lập Hợp chủng quốc Mỹ
Các em hãy đọc thông tin
mục 2a SGK tr.10, thảo luận
cặp đôi và trả lời câu hỏi:
Nguyên nhân nào dẫn tới Chiến
tranh giành độc lập của 13
thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ?
Quốc kì Mười ba thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

Nền kinh tế phát triển
Đầu TK XVIII
Nhiều nước châu Âu di cư

Chiến tranh bùng nổ

sang xâm chiếm lục địa mới.

vào tháng 4/1775

Sự kiện “Chè

Mâu thuẫn giữa thuộc

Bô-xtơn”

địa và chính quốc

Kìm hãm

Nguyên nhân
• Đầu TK XVIII, thực dân Anh đã thành lập 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ.
• Sự phát triển kinh tế TBCN đã làm cho mâu thuẫn giữa nhân dân các thuộc địa
với chính quốc ngày càng sâu sắc.
• 12/1773: nhân dân cảng Bô-xtơn tấn công ba tàu chở chè của Anh. Đại biểu các
thuộc địa đòi vua Anh xoá bỏ các đạo luật cấm vô lí nhưng không được chấp
thuận.
→ 4/1775: Chiến tranh bùng nổ.
• 7/1776, Hợp chúng quốc Mỹ được thành lập.

Hãy quan sát lược
đồ và xác định địa
điểm diễn ra Chiến
tranh giành độc lập
của 13 thuộc địa Anh
ở Bắc Mỹ.

Nơi diễn ra Chiến tranh
giành độc lập của 13 thuộc
địa Anh ở Bắc Mỹ.

Em hãy quan sát Sơ đồ Hình 1.4 và trình bày
những sự kiện chính của cuộc chiến tranh.

b) Kết quả, ý nghĩa, tính chất và đặc điểm chính
THẢO LUẬN NHÓM
Các em hãy đọc thông tin trong mục 2b – SGK tr.10, 11
và thực hiện nhiệm vụ:
Nhóm 1:

Nhóm 2:

Nhóm 3:

Nêu kết quả của

Nêu ý nghĩa của

Nêu tính chất của

Chiến tranh giành độc

Chiến tranh giành độc

Chiến tranh giành độc

lập của 13 nước thuộc

lập của 13 nước thuộc

lập của 13 nước thuộc

địa Anh ở Bắc Mỹ.

địa Anh ở Bắc Mỹ.

địa Anh ở Bắc Mỹ.

•

V. I. Lê-nin đã khẳng định: Chiến tranh giành
độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ là cuộc
“chiến tranh vĩ đại, chiến tranh thực sự giải
phóng, thực sự cách mạng”.
Em có biết?

Tuyên ngôn Độc lập của Hợp chúng quốc Mỹ có
đoạn: “Chúng tôi cho rằng, những sự thật đều có
quyền bình đẳng. Tạo hóa ban cho họ những
quyền không thể tước bỏ. Trong số những quyền
Hình 1.5. Tuyên ngôn độc lập của
Hợp chúng quốc Mỹ (1776)

ấy có quyền được sống, quyền được tự do và
quyền mưu cầu hạnh phúc.

Kết quả
• Lật
thống

đổ
trị

Ý nghĩa
ách
của

thực dân Anh.
• Thành lập Hợp
chủng quốc Mỹ.

• Là cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc thực
sự, mở đầu cho sự thành lập quốc gia.
• Mở đường cho kinh tế tư bản chủ nghĩa
phát triển.
• Cổ vũ phong trào đấu tranh giành độc lập ở
nhiều nước vào cuối TK XVIII - đầu TK XIX.

Tính chất

• Là một cuộc cách mạng tư sản.

Đặc điểm chính
• Lãnh đạo: tầng lớp chủ nô và tư sản.
• Hình thức: chiến tranh giải phóng.
• Thiết lập chế độ cộng hoà tổng thống.

Em hãy tiếp tục khai thác
thông tin mục 2b và cho biết:
Nêu đặc điểm chính của Chiến
tranh giành độc lập của 13
nước thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.

Kết luận
• Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ đã
giải phóng 13 thuộc địa khỏi ách thống trị của thực dân Anh,
thành lập Hợp chúng quốc Mỹ và mở đường cho kinh tế tư bản
chủ nghĩa ở nước này phát triển.
• Cuộc chiến tranh này là chiến tranh vĩ đại, khẳng định thắng lợi
của chủ nghĩa tư bản đối với chế độ thực dân, phong kiến, ảnh
hưởng đến phong trào đấu tranh giành độc lập ở nhiều nước
vào cuối TK XVIII - đầu TKXIX.

TRÒ CHƠI “THEO DÒNG LỊCH SỬ”
Luật chơi: Chia lớp thành 2 đội và thi đua nhau trả lời, khoanh
tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng. Đội nào trả lời
được đúng và nhanh nhất sẽ là đội chiến thắng.

Câu 1. Đầu thế kỉ XVII, Anh là nước có nền kinh tế:

A. Lạc hậu.

C. Dẫn đầu thế giới.

B. Phát triển nhất

D. Đứng thứ ba sau Mỹ

châu Âu.

và Đức.

Câu 2. Tại sao vào năm 1640, vua Sác-lơ I phải triệu tập
Quốc hội?
A. Cần tiền để đàn áp

C. Quốc hội vay tiền của

cuộc khởi nghĩa của

tư sản không thể trả

người Xcốt-len.

được.

B. Tuyên bố trừng trị các

D. Loại bỏ thế lực

nước thuộc địa.

phong kiến.

Câu 3. Tại sao nói “Cách mạng tư sản Anh là cuộc cách
mạng không triệt để”?
A. Do tầng lớp quý tộc mới và
tư sản lãnh đạo.

B. Diễn ra dưới hình thức một
cuộc nội chiến.

C. Nông dân và bình dân
thành thị có cuộc sống vô cùng
khổ cực.
D. Không xóa bỏ tận gốc chế độ
phong kiến và giải quyết vấn đề
ruộng đất của nông dân.

Câu 4. Trong các năm 1688 – 1689, ở Anh diễn ra sự kiện gì?

A. Cách mạng tư sản Anh

C. Vua Sác-lơ I bị

bùng nổ.

xử tử.

B. Chế độ quân chủ lập

D. Nền cộng hòa được

hiến ra đời.

thành lập.

Câu 5. Người đóng vai trò quan trọng trong việc thành lập
nền cộng hòa ở Anh là:

A. Ô-li-vơ Crôm-oen.

C. Mông-te-xki-ơ.

B. G.Oa-sinh-tơn.

D. G. Rút-xô.

Câu 6. Nhân dân cảng Bô-xton tấn công 3 tàu chở chè của
Anh vào thời gian nào?

A. Tháng 12/1773.

C. Tháng 10/1781.

B. Tháng 7/1776.

D. Tháng 9/1783.

Câu 7: Ý nào nước đây không đúng khi nói về ý nghĩa của
Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ?
A. Là cuộc chiến tranh giải

C. Cổ vũ phong trào đấu tranh

phóng dân tộc thực sự, mở đầu

giành độc lập ở nhiều nước vào

cho sự thành lập quốc gia.

cuối TK XVIII - đầu TK XIX.

B. Mở đường cho kinh tế tư bản

D. Giải quyết triệt để vấn đề

chủ nghĩa phát triển.

ruộng đất cho nông dân.

Câu 8. Đặc điểm chính của Chiến tranh giành độc lập của
13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ là:
A. Diễn ra dưới hình thức cuộc
chiến tranh giải phóng, thiết lập
chế độ cộng hòa tổng thống.
B. Do tầng lớp Quý tộc mới và
tư sản lãnh đạo.

C. Lật đổ chế độ quân chủ
chuyên chế.
D. Diễn ra dưới hình thức cuộc
đấu tranh giai cấp và bảo vệ
Tổ quốc.

Câu 9. Nội dung cơ bản của bản Tuyên ngôn độc lập của
Hợp chủng quốc Mỹ (1776) là:

A. Tuyên bố thiết lập chế độ cộng
hòa tổng thống.

C. Tuyên bố các quyền tự do dân
chủ tư sản và khẳng định nền
độc lập của các bang ở Bắc Mỹ.

B. Tuyên bố tổng thống đầu tiên

D. Giới thiệu Quốc kì, Quốc ca

của Hợp chủng quốc Mỹ.

của Hợp chủng quốc Mỹ.

Câu 10. Tầng lớp có quyền lợi kinh tế gắn liền với giai cấp
tư sản nhưng quyền lợi chính trị, địa vị xã hội lại gắn với
chế độ phong kiến là:

A. Nông dân.

C. Bình dân thành thị.

B. Quý tộc mới.

D. Chủ nô, công nhân.

LUYỆN TẬP

Câu 1. Sự tham gia lãnh đạo của tầng lớp quý tộc mới
có ảnh hưởng như thế nào đến kết quả của Cách mạng
tư sản Anh?
•

Tầng lớp quý tộc mới cùng giai cấp tư sản lãnh đạo cách mạng tư sản, lật
để chế độ quân chủ chuyên chế, mở đường cho chủ nghĩa tư bản ở Anh
phát triển nhanh chóng.

•

Tuy nhiên, tầng lớp quý tộc mới tìm mọi cách để bảo vệ quyền lợi cho giai
cấp mình, do đó không xoá bỏ được tận gốc chế độ phong kiến và giải
quyết vấn để ruộng đất cho nông dân. Vì vậy mà cuộc cách mạng này mang
tính chất không triệt để.

Câu 2. Lập bảng hệ thống về nguyên nhân, giai cấp lãnh đạo, kết quả,
ý nghĩa, tính chất của Cách mạng tư sản Anh và Chiến tranh giành
độc lập ở 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.
Nội dung
Nguyên nhân
Giai cấp lãnh đạo
Kết quả
Ý nghĩa
Tính chất

Cách mạng tư sản Anh

Chiến tranh giành độc lập ở
13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

Nội

Cách mạng tư sản Anh

dung
•

Nguyên
nhân

•

Nguyên

nhân

sâu

xa:

những

Chiến tranh giành độc lập ở
13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
•

chuyển biến trong đời sống kinh tế,

Anh ban hành nhiều đạo luật

chính trị, xã hội ở Anh vào TK XVII.

kìm hãm sự phát triển kinh tế

Nguyên nhân trực tiếp: vua Sác-lơ I

của 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ.

tăng các khoản thuế mới khiến

•

mâu thuẫn ngày càng gay gắt.

Giai cấp
lãnh đạo

•

Nguyên nhân sâu xa: thực dân

Giai cấp tư sản và quý tộc mới

Nguyên nhân trực tiếp: sự kiện
“Chè Bô-xtơn” (tháng 12/1773)

•

Giai cấp tư sản và tầng lớp
chủ nô.

Nội

Cách mạng tư sản Anh

dung
Kết quả

Chiến tranh giành độc lập ở

•

Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế.

•

Mở đường cho chủ nghĩa tư bản ở
Anh phát triển.

•

Ý nghĩa

13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
•

Lật đổ ách thống trị của thực
dân Anh.

•

Thành lập Hợp chủng quốc Mỹ.

•

Mở đường cho kinh tế tư bản

Là thắng lợi của chế độ xã hội mới,

chủ nghĩa phát triển.

thắng lợi của chế độ tư hữu tư bản •

Cổ vũ phong trào đấu tranh

chủ nghĩa đối với chế độ phong kiến.

giành độc lập ở nhiều nước vào
cuối TK XVIII - đầu TK XIX.

Tính chất

•

Cách mạng tư sản không triệt để.

•

Cách mạng tư sản không triệt để.

VẬN DỤNG

Câu 1: Tìm hiểu thêm và cho biết: Câu nào trong bản Tuyên ngôn độc
lập của Hợp chủng quốc Mỹ được Chủ tịch Hồ Chí Minh trích dẫn trong
bản Tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
(2/9/1945).
Câu trong bản Tuyên ngôn độc lập của Hợp chủng quốc Mỹ
được Chủ tịch Hồ Chí Minh trích dẫn: “Mọi người sinh ra đều
có quyền bình đẳng. Tạo hóa ban cho họ những quyền không
thể tước bỏ. Trong những quyền ấy, có quyền được sống,
quyền được tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”.