CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI MÔN
GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TỈNH CÀ MAU
CHUYÊN ĐỀ 2: LỊCH SỬ CÀ MAU
BÀI 1: MẠC CỬU VÀ VÙNG ĐẤT CÀ MAU

Giáo viên : Trần Thị Thu Hoài

Chuyên đề 2: LỊCH

SỬ TỈNH CÀ MAU

Bài 1:

MẠC CỬU VÀ VÙNG ĐẤT CÀ MAU

BÀI 1: MẠC CỬU VÀ VÙNG ĐẤT CÀ MAU

KHỞI ĐỘNG
Em hãy kể tên những
món ăn truyền thống của
người Hoa ở Cà Mau
mà em biết?

- Những món ăn truyền thống của người Hoa ở Cà Mau: Sủi
cảo, Há cảo, Cơm Dương Châu, Vịt quay Bắc Kinh, Cháo Tiều,
Hủ tiếu hồ, Bánh hẹ, Bánh mì phá lấu, Chè trứng Thượng Hải,
Cơm Triều Châu…

chẻo): là một món ăn nổi tiếng
lan rộng ra các nước Đông Á.
rau.

Há cảo: có nguồn gốc từ Triều Châu (Trung Quốc): thường dùng làm món khai
vị, ăn chay hoặc ăn mặn. Nhân há cảo có tôm, thịt heo và rau củ, thường được
chiên hoặc hấp.

BÀI 1: MẠC CỬU VÀ VÙNG ĐẤT CÀ MAU
KHỞI ĐỘNG

Cơm Dương Châu: là món ăn lâu đời của Trung Quốc. Nguyên liệu để làm món ăn
này thường có cơm tẻ, lạp xưởng, chả lụa, trứng và một số loại rau củ khác, tùy theo
khẩu vị.

Vịt quay quy Bắc Kinh: là món đặc sản không còn xa lạ, bắt nguồn từ Bắc Kinh,
Trung Quốc. Đặc trưng của món ăn này là da vịt mỏng, giòn, vàng ươm, vịt đậm đà.

Bánh mì phá lấu: Thành phần chính của phá lấu là bao tử, ruột non, phổi,
gan, tim, nước cốt dừa. Phá lấu thường ăn kèm cùng bánh mì.

Chè trứng Thượng Hải: (hay còn gọi là trứng gà trà Tàu): là món ăn không chỉ ngon
mà còn tốt cho sức khỏe. Món chè này được chế biến đơn giản với trứng gà hầm với trà
tàu, có tác giúp bổ phổi, đẹp da.

BÀI 1: MẠC CỬU VÀ VÙNG ĐẤT CÀ MAU
KHỞI ĐỘNG
- Những di tích lịchEm
sử,hãytín
ngưỡng
của người
kể tên
một
số di tíchBà
lịch sử,
tín ngưỡng
Hoa ở Cà Mau: Chùa
Thiên
Hậu ( Chùa bà
người Hoa ở Cà Mau
Mã Châu), Miếucủaông
Bổn, Miếu Quan Đế,
mà em biết?
Giác Thiền tự (Chùa Phật Tổ), Nghĩa địa
Triều Châu…

Chùa Bà Thiên Hậu (Chùa Bà Mã Châu)
Phường 2 , TP Cà Mau

CHÙA ÔNG BỔN
Trương Phùng Xuân - Phường 8, Thành phố Cà Mau, Cà Mau

QUAN ÂM CỔ TỰ (Chùa Phật Tổ)
Phường 4, TP Cà Mau

BÀI 1: MẠC CỬU VÀ VÙNG ĐẤT CÀ MAU
I. Xuất thân của Mạc Cửu và công lao mở mang bờ cõi cho
Đàng trong nước Đại Việt.
- Mạc Cửu ( 1655 – 1735) là một thương nhân người Quảng Đông
( Trung Quốc)
Trình bày
những
hiểuquan
biết chức Ốc
- Năm 1680, Mạc Cửu đến vùng đất Chân Lạp
làm
của em về Mạc Cửu?
Nha và lập ra Trấn Hà Tiên.
- Năm 1708, Mạc Cửu dâng sớ lên chuá Nguyễn Phúc Chu xin
công nhận phần đất mà ông vừa khai phá để được thần phục.

Chân dung MẠC CỬU
( 1655 – 1735)

Bản đồ về TRẤN HÀ TIÊN ( Thế kỷ XVII)

Thành phố HÀ TIÊN ( Ngày nay)

- Năm 1708, Chúa Nguyễn ấn định và
phong Mạc Cửu làm Tổng binh Trấn Hà
Tiên với tước Cửu Ngọc Hầu. Từ đó, vùng
đất này được xác nhập vào lãnh thổ Đàng
trong. (Sự kiện này đánh dấu bước phát
triển cho quá trình mở rộng chủ quyền của
chúa Nguyễn trên vùng đất Nam bộ.)

- Tháng 02/ 1715, Nặc Thâm dẫn quân Xiêm đến cướp
Hà Tiên. Mạc Cửu, không phòng bị nên đã thất bại.
- Sau đó, để làm kế phòng thủ và định cư lâu dài ở Hà
Tiên, Mạc Cửu cho quân dân xây đắp thành vững
chắc.
- Đến tháng 05/1735, Mạc Cửu mất, để ghi nhớ công lao
của ông, chúa Nguyễn truy tặng thụy hiệu “ Khai trấn thượng
trụ quốc đại tướng quân vũ nghị công.”

Khu lăng mộ MẠC CỬU – Hà Tiên

Ảnh: Cổng trước lăng Mạc Cửu

II. Công lao của Mạc Cửu trong phát triển kinh tế ở vùng
đất Hà Tiên.
Nêu những việc làm
của Mạc Cửu trong việc
Những việc làm của Mạc Cửu:
phát triển kinh tế vùng
Tiên?
- Ông phát huy được thế mạnh của vùngđất
đấtHàHà
Tiên: về

Cảng biển và những đặc sản: lúa gạo, ngà voi, sáp ong,
tôm, cá, thổ cẩm…
- Đẩy mạnh việc kinh doanh mua bán với thương gia nước
ngoài: Trung Quốc, Cao Miên, Ma lai, Xiêm La..
- Quy định việc thu hoa chi.

Sáp ong

Thổ cẩm

Ngà voi

Tôm khô

Sáp ong
Những cánh đồng lúa

Hải cảng xưa

- Tạo mọi điều kiện thuận lợi cho người xiêu
dạt đến Hà Tiên sinh sống.
- Đến năm 1729, Hà Tiên là vùng đất giàu tiềm
năng về kinh tế của đất nước là nơi giao thương
và thu hút các nước trên thế giới.

Ảnh minh họa: Dòng người đổ xô về Trấn Hà Tiên sinh sống.

Ảnh: Trấn Hà Tiên ngày xưa.

Ảnh: Trấn Hà Tiên ngày nay.

III. Dòng dõi họ Mạc Cửu ở vùng đất Cà Mau.
Trìnhngười
bày ( tính
- Dòng dõi họ Mạc hiện nay có khoảng 2.000
những hiểu
biếtra họ
đến năm 2009) sinh sống ở Cà Mau là chính.
Ngoài
của mình
còn sinh sống ở Hà Tiên, Vĩnh Long và Cần
Thơ.về dòng dõi
con cháu họ Mạc ở
- Sau khi Mạc Cửu qua đời, được chúavùng
Nguyễn
đất CàPhúc
Mau?Chu
phong cho 7 chữ: “Thiên, Tử, công, Hầu, Bá, Tử, Nam”.
- Dòng họ Mạc đã được lưu truyền qua 9 đời.

+ Đời thứ nhất: Mạc Thiên Tứ.
+ Đời thứ 2: Mạc Tử Thiêm, Mạc Tử Hoàng, Mạc Tử Dung, Mạc Tử
Thượng, Mạc Tử Tuấn, Mạc Tử Trú, Mạc Tử Sanh.
+ Đời thứ 3: Mạc Công Du, Mạc Công Bính, Mạc Công Thê, Mạc Công
Tài…
+ Đời thứ 4: Mạc Hầu Phong, Mạc Hầu Hy, Mạc Hầu Diệu…
+ Đời thứ 5: Mạc Bá Bình, Mạc Bá Thành, Mạc Bá Thiện, Mạc Bá Trực,
Mạc Bá Triện… ( Nửa đầu thế kỷ XIX về sống ở Cái Nước)
+ Đời thứ 6: Mạc Tử Khâm…
+ Đời thứ 7: Mạc Nam Hương…
+ Đời thứ 8: Mạc Thiên Hận…
+ Đời thứ 9: Mạc Tử Bô…sinh 1952 – Trưởng phòng dân tộc – tôn giáo
thành phố Cà Mau – 2009.

IV. LUYỆN TẬP.
Theo em,
- Những mặt hàng thổ sản:
những thổ sản của
+ Lúa gạo,
sáp ong,
tôm, cá, thổ cẩm…
vùngngà
đất voi,
Hà Tiên
khi xưa
( Cómặt
cả vùng
Mau)
+ Những
hàng đất
xuấtCàkhẩu
ra nước ngoài. Vì sản phẩm
gồm
những
gì và
ngườithẩm
ta mĩ và dược liệu…
rất quý, có trị
cao
về dinh
dưỡng,
bán những mặt hàng
đó đi đâu?

V. VẬN DỤNG.
- Từ các thông tin trong bài và sưu tầm trên Internet, em hãy sưu
tầm hình ảnh liên quan đến dòng dõi con cháu nhà họ Mạc ở vùng
đất Cà Mau.
- Từ những nội dung đã tìm hiểu, nghiên cứu, theo em chúng ta phải
làm gì để bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử của các di
tích lịch sử - Văn hóa trên quê hương mình.

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- HS xem lại nội dung bài học
- Chuẩn bị bài 2:“ Tổ chức xã hội,

đời sống kinh tế, văn hóa ở vùng đất
Cà Mau ở thế kỷ XVII - XVIII.