NÓI VÀ NGHE

TRAO ĐỔI VỀ MỘT VẤN ĐỀ
MÀ EM QUAN TÂM

KHỞI ĐỘNG
QUAN SÁT TRANH VÀ CHIA SẺ
MỘT VẤN ĐỀ EM QUAN TÂM

Hãy nêu tên
đề tài của
bức tranh

Tranh 1
Trẻ em ham thích sử
dụng thiết bị công nghệ

Tranh 2
Chúng ta cần lắng nghe
và thấu hiểu

Tranh 3
Trẻ em với việc học tập

Tranh 4
Bạo hành trẻ em

1) Em quan tâm nhất đến vấn đề nào được gợi ra từ những bức tranh trên
hoặc có thể nêu một vấn đề nảy sinh từ chính cuộc sống mà bản thân em
gặp phải?
2) Vì sao em lại quan tâm đến vấn đề đó?

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Đề bài: Từ thực tế cuộc sống của mình và từ những
điều học hỏi được qua sách báo, phương tiện nghe
nhìn, em hãy trao đổi với các bạn về một vấn đề mà
em quan tâm.
Có thể lựa chọn một trong những vấn đề sau:
- Trẻ em và việc sử dụng các thiết bị công nghệ (ti vi, điện thoại,
máy tính…).
- Trẻ em với nguyện vọng được người lớn lắng nghe, thấu hiểu.
- Trẻ em với việc học tập.
- Bạo hành trẻ em (trong gia đình, ngoài xã hội).

1. Trước khi nói
a. Chuẩn bị nội dung nói
Bước 1: Xác định đề tài /vấn đề (SGK, tr.30).

Bước 2: Thu thập tư liệu. (SGK, tr.31)

Bước 3: Ghi ngắn gọn một số ý quan trọng. (SGK, tr.31)

DÀN Ý:
-Nêu vấn đề mà em quan tâm.
-Các biểu hiện (thực trạng) của vấn đề.
-Nguyên nhân.
-Tác động của vấn đề: Lợi ích / tác hại; mặt tốt /
mặt xấu;
-Bài học rút ra: Nhận thức và hành động.

Ví dụ: Trao đổi về về vấn đề trẻ em cần được người lớn lắng nghe, thấu hiểu.
+ Theo em, người lớn đã thực sự lắng nghe, thấu hiểu những tâm tư, nguyện
vọng của trẻ em chưa? Những biểu hiện nào cho thấy nhiều người lớn chưa thực
sự lắng nghe và thấu hiểu trẻ em?
+ Chuyện gì có thể xảy ra khi người lớn không lắng nghe, thấu hiểu trẻ? Em có
thể lấy bằng chứng từ chính trải nghiệm của mình hoặc từ sách báo và các
phương tiện nghe nhìn để thuyết phục người nghe.
+ Trẻ em mong muốn được người lớn lắng nghe, thấu hiểu những gì?
+Trẻ em cần phải làm gì khi chưa được người lớn lắng nghe, thấu hiểu?

Bước 4: Dự kiến trao đổi các nội dung mà
người nghe phản hồi.

b. Tập luyện (SGK trang 31)

2. Trình bày bài nói
(SGK trang 31)

MỞ ĐẦU

Chào hỏi, giới thiệu đề tài, vấn đề của bài nói
và tầm quan trọng của nó.

Ví dụ đề tài: “Trẻ em cần được người lớn lắng nghe và thấu hiểu”
Kính chào thầy cô và các bạn. Tôi tên là…………học sinh………
trường……… Hôm nay, tôi sẽ cùng các bạn trao đổi về một vấn đề đó là
“Trẻ em cần được người lớn lắng nghe và thấu hiểu” để nói lên những
tâm tư, nguyện vọng, ước mơ của chúng ta gửi đến những bậc làm cha
làm mẹ, Mục đích trong bài chia sẻ của tôi là muốn gắn kết tình cảm gia
đình, chia sẻ tình yêu giữa các thành viên trong gia đình. Tôi cho rằng, để
một gia đình hạnh phúc thì sự lắng nghe và thấu hiểu rất quan trọng. Các
bạn cùng lắng nghe nhé!

- Trình bày các khía cạnh của vấn đề với lí lẽ và
bằng chứng thuyết phục…
- Chú ý sử dụng từ ngữ liên kết: trước tiên, sau
đó, mặt khác, không chỉ vậy….
NỘI
DUNG
CHÍNH

- Điều chỉnh giọng nói, tốc độ nói, cử chỉ, cảm
xúc sao cho phù hợp…
- Có thể sử dụng tranh ảnh, video hỗ trợ để bài
nói hấp dẫn, sinh động, thu hút người nghe.

KẾT
THÚC

Phát biểu suy nghĩ của em, lời cảm ơn

Ví dụ đề tài: “Trẻ em cần được người lớn lắng nghe và thấu

hiểu”
Tôi rất vinh hạnh vì được đứng đây và chia sẻ cho mọi người về đề
tài “Trẻ em cần được người lớn lắng nghe và thấu hiểu”. Sẽ rất vui
nếu nhận được sự nhận xét của thầy cô và mọi người. Tôi xin cảm ơn
thầy cô và các bạn đã lắng nghe.

Bài tham khảo 1

Kính chào thầy cô và các bạn. Tôi tên là…………học sinh………
trường……… Hôm nay, tôi sẽ cùng các bạn trao đổi về một vấn đề đó là “Trẻ
em cần được người lớn lắng nghe và thấu hiểu” để nỏi lên những tâm tư,
nguyện vọng, ước mơ của chúng ta gửi đến những bậc làm cha làm mẹ. Mục đích
trong bài chia sẻ của tôi là muốn gắn kết tình cảm gia đình, chia sẻ tình yêu giữa
các thành viên trong gia đình. Tôi cho rằng, để một gia đình hạnh phúc thì sự
lắng nghe và thấu hiểu rất quan trọng. Mời thầy và các bạn cùng lắng nghe nhé!

Người lớn đã từng là trẻ em, nhưng trẻ em thì chưa từng làm người lớn. Dù là
trong sinh hoạt hằng ngày, học tập, vui chơi hay đời sống tinh thần, thì con trẻ
cũng rất cần nhận được sự lắng nghe và chia sẻ từ bố mẹ. Thực tế cho thấy rất
nhiều ông bố, bà mẹ vẫn chưa thực sự lắng nghe con, vẫn chưa thực sự thấu hiểu
những tâm tư, nguyện vọng của con trẻ.
Bản thân mỗi đứa trẻ khi sinh ra đã là một cá thể riêng biệt, mỗi con sẽ có
những tính cách và thói quen, tố chất khác nhau. Bởi vậy, cách dạy dỗ đối với
mỗi đứa trẻ cũng khác nhau. Bố mẹ không thể áp đặt sở thích, đường hướng học
tập của trẻ này lên trẻ khác. Bố mẹ cũng không thể để một đứa trẻ thích vận động
ngồi một chỗ làm thơ, hay bắt một đứa trẻ có năng khiếu nghệ thuật phải học tốt
về các con số. Nếu như không lắng nghe, không trò chuyện với con, thì vô tình
cha mẹ đang kìm hãm những ước mơ của con.

Khi cha mẹ thật sự lắng nghe thì trẻ em sẽ dần dần học được
cách chia sẻ những khúc mắc, hi vọng và mong muốn của mình
với cha mẹ. Dù cha mẹ có trò chuyện tán gẫu với con về bất cứ
vấn đề gì thì đó cũng là một cách thể hiện tình yêu và sự quan tâm
của cha mẹ đối với trẻ. Kì thực, con trẻ suy nghĩ vô cùng đơn
giản, chúng chỉ muốn hằng ngày cha mẹ quan tâm tới mình nhiều
hơn, trò chuyện với mình nhiều hơn. Cho dù đó chỉ là một số
chuyện vặt. 
Tuy nhiên, cũng có những lúc vì gánh nặng mưu sinh mà cha
mẹ lại sao nhãng đi việc trò chuyện thấu hiểu với chúng ta. Những
lúc như vậy, thay vì trách cứ cha mẹ chúng ta hãy tiến lại gần trò
chuyện, tâm tình với cha mẹ. Điều đó vừa giúp cha mẹ giải tỏa bớt
áp lực, đồng thời cũng giúp họ hiểu được suy nghĩ của chúng ta
hơn.

Tôi tin rằng nếu chúng ta mở lòng thì cha
mẹ sẽ luôn sẵn lòng lắng nghe chúng ta. Tôi rất
vinh hạnh vì được đứng đây và chia sẻ cho mọi
người về đề tài “Trẻ em cần được người lớn
lắng nghe và thấu hiểu”. Sẽ rất vui nếu nhận
được sự nhận xét của thầy cô và mọi người. Tôi
xin cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe.

Bài tham khảo 2

Xin chào thầy cô và các bạn. Tôi là …. Hôm nay, tôi xin đưa ra ý kiến của
bản thân thông qua trao đổi về vấn đề: Trẻ em với nguyện vọng được người lớn
lắng nghe, thấu hiểu.
"Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn biết ngủ biết học hành là ngoan"
Những lời thơ này chúng ta vẫn thường nghe qua lời dạy bảo của ông bà,
cha mẹ hay thầy cô: phải biết cố gắng chăm chỉ, học thật tốt, kết quả thật cao,
phải ngoan ngoãn, lễ phép... Phải chăng người lớn đang kỳ vọng và mong muốn
ở chúng ta quá nhiều. Phải chăng người lớn đang quên rằng chúng ta cũng cần
được lắng nghe, thấu hiểu? Ở vị trí là một người con, tôi hiểu gia đình luôn
mong muốn những gì tốt đẹp nhất cho chúng ta. Tôi hiểu được những kỳ vọng
mà mọi người đặt vào bản thân, đơn giản vì ai cũng muốn con cháu của mình
sau này có được thành công và hạnh phúc. Nhưng đôi khi, tôi cũng thấy buồn
và áp lực từ những kỳ vọng đó. Tôi nghĩ rằng các bạn cũng vậy, đúng không?

Chúng ta là những đứa trẻ may mắn, được yêu thương và bảo vệ, nhưng
đôi lúc cũng mong muốn được giãi bày, được lắng nghe cảm xúc, tâm tư của
riêng mình. Vậy mà những lời cất giấu trong lòng ấy chẳng thể nói ra... Có lẽ
vì bận rộn với cuộc sống mưu sinh mà người lớn ít có thời gian bên cạnh
chúng ta. Tôi không có ý trách móc những người thân mà chỉ buồn và ước
được chia sẻ nhiều hơn với mọi người. Tôi tin rằng, không ai trong chúng ta
muốn nghe những lời trách mắng từ bố mẹ khi bị điểm kém. Cũng không
muốn bố mẹ bắt học thật giỏi môn học mà mình không thấy hứng thú,...
Điều mà bản thân tôi mong muốn là được người lớn nhìn nhận sự cố
gắng, sở trường và đam mê của chính mình thay vì chỉ nhìn vào kết quả rồi
buông lời than trách. Chúng ta khao khát nhận được sự đồng cảm, động viên
từ bố mẹ cho những nỗ lực của bản thân. Bản thân tôi muốn được ba mẹ dành
nhiều thời gian để lắng nghe những chia sẻ, nguyện vọng, tâm tư của riêng
mình.

Nếu được người lớn thấu hiểu và lắng nghe thì thật tuyệt vời phải không?
Ba mẹ sẽ luôn bên cạnh đồng hành, ủng hộ những sở thích của mình. Họ sẽ dành
thời gian để lắng nghe, gợi mở cho tôi những điều hay, lẽ phải, đưa ra những lời
khuyên, những giải pháp mà tôi có thể chưa nghĩ đến. Nếu được người lớn thấu
hiểu, chúng ta sẽ cảm thấy an toàn hơn, hạnh phúc hơn trong chính ngôi nhà
mình. Ngược lại, nếu thiếu đi sự sẻ chia, thấu hiểu từ người lớn, chúng ta sẽ cảm
thấy bơ vơ, lạc lõng. Chúng ta cảm thấy mình thật tệ và đôi khi chán ghét chính
bản thân vì không được như kỳ vọng của những người thân yêu.
Nếu người lớn không lắng nghe những đứa trẻ, liệu chúng có đủ trưởng
thành để đi đúng hướng hay lại sa vào những sai lệch, rồi mất phương hướng
trong chính tương lai mình? Lắng nghe để thấu hiểu, tôi luôn mong muốn có
được điều ấy từ người lớn. Rằng người lớn hãy thực sự lắng nghe nguyện vọng
của con, lắng nghe tâm tư, mong ước của con. Rằng người lớn hãy dành thời
gian bên con, chia sẻ cùng con những điều giản đơn trong cuộc sống.

Hãy vòng tay ôm con vào lòng khi còn thất bại, mỉm
cười bao dung khi con phạm lỗi, khích lệ con khỉ con có
ý định từ bỏ điều gì đó. Rằng người lớn hãy luôn là điểm
tựa tinh thần vững chãi bên những đứa trẻ để các con có
thể vững bước, tự tin vào đời.
Tôi tin rằng nếu chúng ta mở lòng thì cha mẹ sẽ luôn
sẵn lòng lắng nghe chúng ta.
Bài trình bày của tôi đến đây là kết thúc, cảm ơn thầy
và các bạn đã lắng nghe. Tôi rất mong nhận được những
ý kiến đóng góp để bài làm của mình thêm hoàn chỉnh.

3. Sau khi nói
- Người nghe: Trao đổi về bài nói trên tinh
thần xây dựng và tôn trọng.
- Người nói: lắng nghe, phản hồi những ý
kiến trên tinh thần cầu thị.

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Tự hoàn chỉnh, rút kinh nghiệm bài nói nghe theo
bảng kiểm, bảng đánh giá và góp ý của thầy cô bạn bè;
- Chuẩn bị trước ở nhà nội dung các bài tập củng cố, mở
rộng SGK, tr.32,33.