NGUYỄN TRÃI
&
SỰ NGHIỆP SÁNG TÁC

Một số tác phẩm tiêu biểu

1

• - Tư tưởng nhân nghĩa: yên dân, trừ bạo:
+ Nhân nghĩa là thương dân, lấy cuộc sống bình yên, no ấm của
nhân dân làm mục tiêu cao nhất.
+ Trọng dân, ơn dân.
- Tình yêu thiên nhiên: nguồn cảm hứng lớn trong thơ văn Nguyễn
Trãi:
+ Thế giới thiên nhiên đa dạng, vừa mĩ lệ vừa bình dị, gần gũi.
+ Tâm hồn Nguyễn Trãi rộng mở, tinh tế, lãng mạn – nâng niu từng
vẻ đẹp, từng khoảnh khắc giao hòa cùng thiên nhiên.
- Ưu tư về thế sự:
+ Chiêm nghiệm buồn về nhân tình thế thái.
+ Cay đắng, thất vọng, đau đớn trước một thực tại hỗn độn, bất
công, ngang trái.
+ Lựa chọn quan niệm sống, triết lí sống thanh cao, cứng cỏi, kiêu
hãnh.
=> Một nhà nho yêu nước, thương dân với nhân cách thanh cao

2

- Thơ văn Nguyễn Trãi kết tinh nhiều thành tựu nghệ thuật đặc sắc, góp phần quan trọng vào sự phát triển, hoàn
thiện một số thể loại văn học trung đại Việt Nam: văn chính luận, thơ chữ Hán và thơ chữ Nôm:
+ Văn chính luận: sức mạnh “hơn mười vạn quân” của ngòi bút “viết thư, thảo hịch tài giỏi hơn hết mọi thời đại”:
+) Hiểu thấu đối tượng, bối cảnh chính trị, các vấn đề thời sự có liên quan.
+) Tạo dựng nền tảng chính nghĩa làm cơ sở vững chắc cho các lập luận.
+) Lập luận sắc bén, chặt chẽ; ngôn ngữ hàm súc; giọng điệu phong phú, linh hoạt, truyền cảm; kết hợp nhiều
phương thức biểu đạt.
+ Thơ chữ Hán:
+) Sáng tác bằng các thể thơ Đường luật, đạt tới sự nhuần nhuyễn, điêu luyện; ngôn ngữ cô đúc; nghệ thuật tả cảnh,
tả tình tinh tế, tài hoa.
+) Nghệ thuật trữ tình vẫn mang nét trang nhã, hàm súc “ý tại ngôn ngoại” của thơ cổ phương Đông nhưng không
theo hướng cầu kì, khuôn thước.
+) Ý tình trong nhiều bài thơ in đậm dấu ấn cá nhân vừa có giá trị tư tưởng sâu sắc.
+ Thơ chữ Nôm: đỉnh cao của dòng thơ quốc âm thời trung đại.
+) Sáng tạo thể thơ thất ngôn xen lục ngôn.
+) Việt hóa nhiều đề tài, thi liệu mượn từ văn học Trung Quốc.