Bài 1: Những
gương mặt
thân yêu
(Thơ sáu chữ,
bảy chữ)

Văn bản 1:

- Trương Nam Hương -

Xác định
vấn đề

Đối với em, ai là người
mà em yêu thương nhất?

I

Tri thức đọc
hiểu

I. Tri thức
1. Thơ
sáuhiểu
chữ, bảy
đọc

chữ
2. Vần
3. Bố cục của bài thơ
4. Mạch cảm xúc của
bài thơ
5. Cảm hứng chủ đạo
6. Vai trò của tưởng
tượng trong tiếp nhận
văn học
(Sgk.tr11, 12)

THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI

1. Thơ sáu chữ, bảy chữ (SGK/11)
phân tích 2 ví dụ về thơ sáu chữ và bảy chữ ( số chữ
trong một dòng, cách ngắt nhịp, gieo vần, số khổ
trong một bài,...) trong Bảng 1

1. Thơ sáu chữ, bảy chữ (SGK/11)

Từ ví dụ, em hãy cho biết thơ sáu
chữ, bảy chữ là gì?

1. Thơ sáu chữ, bảy chữ (SGK/11)

Khái niệm
Thơ sáu chữ là thể thơ mỗi dòng có
sáu chữ. Thơ bảy chữ là thể thơ mỗi
dòng có bảy chữ. Mỗi bài gồm nhiều
khổ, mỗi khổ thường có bốn dòng
thơ và có cách gieo vần, ngắt nhịp đa
dạng.

2. Vần (SGK/11)
Vần
Bên cạnh cách
phân loại vần
chân, vần lưng,
vần trong thơ còn
được phân loại
thành vần liền và
vần cách (thuộc
vần chân).

01

02

Vần liền là trường hợp tiếng cuối
của hai dòng thơ liên tiếp vần với
nhau
Vần cách là trường hợp tiếng
cuối ở hai dòng thơ cách nhau
vần với nhau.

3. Bố cục của bài thơ (SGK/11)

i
à
b
a
ủ
c
Bố cục
?
ì
g
à
l
ơ
th

3. Bố cục của bài thơ (SGK/11)
Bố cục

Bố cục của bài thơ là sự
tổ chức, sắp xếp các
phần, các đoạn thơ theo
một trình tự nhất định.

Việc xác định bố cục giúp người
đọc có cái nhìn tổng quát, biết rõ
bài thơ có mấy phần, vị trí và ranh
giới từng phần trong bài thơ, từ đó
có thể xác định được mạch cảm
xúc của bài thơ.

4. Mạch cảm xúc của bài thơ (SGK/12)

Mạch cảm xúc của
bài thơ là sự tiếp nối,
sự vận động của cảm
xúc trong bài thơ.

5. Cảm hứng chủ đạo (SGK/12)
Cảm hứng chủ đạo
Cảm hứng chủ đạo là trạng thái tình
cảm mãnh liệt, thường gắn với tư
tưởng và đánh giá nhất định được thể
hiện xuyên suốt tác phẩm, tác động
đến cảm xúc của người đọc

5. Vai trò của tưởng tượng trong tiếp nhận
văn học (SGK/12)
hs tìm hiểu về vai trò của tưởng
tượng trong tiếp nhận văn học
theo PHT số 1, Hs làm việc
nhóm đôi

Hãy phát biểu tưởng tượng của em về
cảnh được gợi ra trong đoạn thơ trên
Quê hương/ là chùm khế ngọt
Cho con/ trèo hái mỗi ngày
Quê hương/ là đường đi học
Con về rợp/ bướm vàng bay
Quê hương là con diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm đềm khua nước ven sông
(Quê hương - Đỗ Trung Quân)

……………………………………………....
.................
…………...................................
…………………………………………........
.............…………....................................
Cở sở để em tưởng tượng như vậy?

…………………………………………
………………………….....................
Từ đó hãy cho biết vai trò của tưởng
tượng trong tiếp nhận văn học

…………………………………………
………………………………..............

Hãy phát biểu tưởng tượng của em về
cảnh được gợi ra trong đoạn thơ trên
Quê hương/ là chùm khế ngọt
Cho con/ trèo hái mỗi ngày
Quê hương/ là đường đi học
Con về rợp/ bướm vàng bay
Quê hương là con diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm đềm khua nước ven sông
(Quê hương - Đỗ Trung Quân)

Đó là một bức tranh quê hương thơ mộng,
êm đềm, bình dị, gần gũi với các hình ảnh
chùm khế ngọt, con đường đi học, bướm
vàng bay,con diều biếc..
Cở sở để em tưởng tượng như vậy?
Căn cứ vào trải nghiệm nghiệm của bản
thân, căn cứ vào các hình ảnh trong khổ thơ
Từ đó hãy cho biết vai trò của tưởng
tượng trong tiếp nhận văn học
Giúp cảm nhận và hiểu văn bản đầy đủ, sâu
sắc hơn

5. Vai trò của tưởng tượng trong tiếp nhận văn học

(SGK/12)

0
1

0
2

0
3

Tác phẩm văn học là sản phẩm của trí tưởng tượng,
sáng tạo, được thể hiện bằng ngôn từ.
Khi đọc văn bản, người đọc cần huy động nhận
thức, trải nghiệm, sử dụng kết hợp các giác quan để
tái hiện trong tâm trí mình hình ảnh con người hay
bức tranh đời sống mà nhà văn, nhà thơ đã khắc
họa trong văn bản.
Nhờ khả năng tưởng tượng, người đọc có thể trải
nghiệm cuộc sống được miêu tả, hóa thân vào các
nhân vật, từ đó cảm nhận và hiểu văn bản đầy đủ,
sâu sắc hơn.

II.TRẢI NGHIỆM
CÙNG VĂN BẢN
1. Đọc, chú thích

1. Đọc, chú thích
Tuổi thơ chở đầy cổ tích
Dòng sông lời mẹ ngọt ngào
Đưa con đi cùng đất nước
Chòng chành nhịp võng ca
dao.
 
Con gặp trong lời mẹ hát
Cánh cò trắng, dải đồng xanh
Con yêu màu vàng hoa mướp
“Con gà cục tác lá chanh”.
 
Khóm trúc, lùm tre huyền
thoại,
Lời ru vấn vít dây trầu,
Vầng trăng mẹ thời con gái,
Vẫn còn thơm ngát hương cau.

1. Đọc, chú thích

 

Con nghe thập thình tiếng
cối
Mẹ ngồi giã gạo nuôi con
Lạy trời đừng giông đừng
bão
Cho nồi cơm mẹ đầy
hơn…
Con nghe dập dờn sóng
lúa
Lời ru hóa hạt gạo rồi
Thương mẹ một đời khốn
khó
Vẫn giàu những tiếng ru
nôi.
 
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch
Vải nâu bục mối chỉ sờn

Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến nôn nao
Lưng mẹ cứ còng dần xuống
Cho con ngày một thêm cao.
 
Mẹ ơi trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra
Lời ru chắp con đôi cánh
Lớn rồi con sẽ bay xa.
(In trong Ban mai xanh, NXB
Đồng Nai, 1994)

II.TRẢI NGHIỆM
CÙNG VĂN BẢN
2. Tác giả, tác phẩm

a. Tác giả:

Trương Nam Hương
ngày: 23 -10 -1963

sinh

Quê quán: người gốc Huế, lớn
lên ở Hà Nội, vào TP HCM từ
năm 12 tuổi.

a. Tác giả

02
Phong cách sáng tác
Coi trọng khai thác chất liệu ca dao
và văn hóa truyền thống, dịu dàng
tinh tế trong ngôn ngữ trữ tình

Trương Nam Hương

Trong thơ có sự giằng xé giữa cảm
hứng hương xưa quen thuộc với ý
thức tiếp nhận những làn gió mới
của thời đại và tâm tình con người.

Tác phẩm tiêu biểu
Hè phố tuổi thơ (Văn,
NXB Trẻ, 1992);
Cỏ, tuổi hai
mươi (Thơ, NXB
Văn nghệ, 1992);
Khúc hát người xa xứ 
(Thơ, NXB Trẻ, 1990);

Ban mai xanh (Thơ,
NXB Đồng Nai, 1994);

Ngoảnh lại tháng
năm (Thơ, NXB Văn
học, 1995)

II.TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
2. Tác giả, tác phẩm
b. Tác phẩm

Xuất xứ: In trong Ban mai xanh, bài thơ lần đầu được đăng
trên báo Khăn quàng đỏ năm 1987
 HCST: viết trong lúc ru con, viết để nhớ những tháng năm thơ
bé của mình cũng là nhớ lại những lời ru ngày xưa của mẹ.
 Thể loại: thơ sáu chữ
 PTBĐ chính: Biểu cảm
Ý nghĩa nhan đề: Nhan đề bài thơ “Trong lời mẹ hát” có
nghĩa là lời ru của mẹ, lời ru ấy mang nhiều ý nghĩa với người
con

II.TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
2. Tác giả, tác phẩm
b. Tác phẩm

BỐ CỤC

Phần 1: khổ1,2,3 : Cuộc đời
được thu nhỏ trong tầm mắt
của con khi nghe lời mẹ hát.
Phần 2: khổ thứ 4,5,6,7: Niềm xót
xa của con trước công lao to lớn
và sự hi sinh thầm lặng của mẹ.
Phần 3: Khổ cuối: Lời ru của
mẹ chắp cánh tương lai cho
con

III

Suy ngẫm và
phản hồi

1. Đặc trưng thể loại

I. Tri thức
1. Đặc
về số
đọctrưng
hiểu

chữ, số dòng
2. Nhịp thơ, vần trong
bài thơ.
3. Mạch cảm xúc của
bài thơ.
4. Cảm hứng chủ đạo
của bài thơ

THẢO LUẬN 4 NHÓM

III. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
1. Đặc trưng thể loại

- Câu thơ 6 chữ, một khổ
4 câu.
- Nhịp: Thường 2/4; 3/3
- Vần trong bài thơ là vần
cách: “ngào – dao”, “xanh
– chanh”; “rồi –nôi”

Mạch cảm xúc của bài
thơ: dấu ấn sâu sắc không
thể phai mờ trong tâm trí
về lời ru, khắc hoạ công lao
tựa trời tựa biển của mẹ,
thể hiện sự trân trọng và
biết ơn với đấng sinh
thành, tình yêu thương sâu
sắc dành cho mẹ

Cảm hứng chủ đạo của
bài thơ: Nỗi xót xa, tình
yêu thương và lòng biết
ơn của người con dành
cho người mẹ đã vất vả
tảo tần nuôi con khôn
lớn.

Hoạt động
luyện tập
Nhắc lại đặc trưng
văn bản thơ

Hoạt động
vận dụng
Đọc thêm một số
bài thơ viết về
mẹ.