I. Từ sự việc và nhân vật đến đoạn văn tự
sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm:
Cho các sự việc và nhân vật sau:
a. Chẳng may em đánh vỡ một lọ hoa đẹp.
b. Em giúp một bà cụ qua đường vào lúc
đông người và nhiều xe cộ qua lại.
c. Em nhận được một món quà bất ngờ
nhân ngày sinh nhật hay ngày lễ, tết.
? Hãy xây dựng một đoạn văn tự sự có sử
dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm.


I. Từ sự việc và nhân vật đến đoạn văn tự
sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm:
1. Các sự việc/ SGK-83
2. Các bước xây dựng đoạn văn tự sự:

Bước 1: Lựa chọn sự việc chính.
Bước 2: Lựa chọn ngôi kể.
Bước 3: Xác định thứ tự kể.
Bước 4: Xác định các yếu tố miêu tả và biểu cảm
dùng trong đoạn văn tự sự sẽ viết.
Bước 5: Viết thành đoạn văn tự sự kết hợp các
yếu tố miêu tả, biểu cảm sao cho hợp lí.

I. Từ sự việc và nhân vật đến đoạn văn tự sự có
yếu tố miêu tả và biểu cảm:
1. Các sự việc/ SGK-83
2. Các bước xây dựng đoạn văn tự sự:

Bước 1: Lựa chọn sự việc:
Chẳng may em đánh vỡ một lọ hoa đẹp.
Bước 2: Ngôi kể: Ngôi thứ nhất số ít (em, tôi).
Bước 3: Xác định thứ tự kể:
- Khởi đầu: Lời mở đầu có thể là cảm tưởng, nhận xét, hành
động.
Ví dụ:
+ Em ngồi thẫn thờ trước một lọ hoa đẹp đã vỡ tan chỉ vì một chút
vội vàng mà em phải trả giá...
+ Thế là cái lọ hoa bố em thích nhất đã bị vỡ…

- Diễn biến: Kể lại sự việc một cách chi tiết có xen yếu

tố miêu tả và biểu cảm.
VD: + Lọ hoa vỡ thành từng mảnh lớn tung ra khắp sàn
nhà, có mảnh lấp lánh dưới gầm bàn, có mảnh văng vào
tận chân tủ...
+ ngắm nghía, mân mê những mảnh vỡ có hoa văn
đẹp... Nghĩ tới gương mặt buồn, tiếc của bố( mẹ hoặc
chị).
+ Thu dọn, nhặt nhạnh, tìm cách sửa lại...
+ Bố( mẹ, anh, chị, em ) về chứng kiến.
- Kết thúc:
+ Suy nghĩ cảm xúc của bản thân, tình cảm của người
thân.
+ Bài học kinh nghiệm về tính cẩn thận.

Bước 4: Xác định các yếu tố miêu tả, biểu cảm sẽ
dùng trong đoạn văn:
VD: - Miêu tả hình dáng, màu sắc, chất liệu... vẻ đẹp của lọ
hoa.
- Biểu cảm: Suy nghĩ, tình cảm, sự trân trọng, sự nuối
tiếc, ân hận.
Bước 5: Viết thành đoạn văn
- Xác định cấu trúc đoạn: Diễn dịch hay quy nạp...
- Viết câu mở đoạn và câu khai triển theo cấu trúc đã
chọn.
- Kiểm tra tính liên kết, mạch lạc của các câu trong đoạn.

II. Luyện tập:
Bài 1:
Yêu cầu: Viết đoạn văn:
- Sự việc: Lão Hạc báo tin đã bán con chó vàng.
- Ngôi kể: Nhập vai ông giáo( xưng “tôi”).

ĐOẠN VĂN THAM KHẢO
Hôm sau, lão Hạc sang nhà tôi chơi.
Vừa trông thấy tôi, lão báo ngay rằng đã bán
con chó vàng đi rồi. Trông lão buồn lắm,
mặc dù lão cố làm ra vẻ vui bởi lão cười như
mếu và muốn khóc. Tôi ái ngại cho lão quá
nên hỏi cho qua chuyện về việc bán chó,
không ngờ đụng vào nỗi đau của lão làm lão
khóc hu hu như một đứa con nít.

Bài 2: Đoạn văn của Nam Cao đã kết hợp
yếu tố miêu tả và biểu cảm ở chỗ:
- Miêu tả: cố làm ra vui vẻ, cười như mếu... hu hu khóc.

- Biểu cảm: không xót xa 5 quyển sách... ái ngại cho lão
Hạc, hỏi cho có chuyện.
•=> Giúp Nam Cao khắc sâu vào lòng người đọc một lão
Hạc khốn khổ về hình dáng bên ngoài và đặc biệt là thể
hiện rất sinh động sự đau đớn, quằn quại về tinh thần của
một người trong giấy phút ân hận, xót xa, day dứt...

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Nắm được tác dụng của yếu tố miêu tả,
biểu cảm trong văn bản tự sự.
- Hoàn thành viết đoạn văn, làm bài tập 1,
trang 84.
- Soạn bài: Đánh nhau với cối xay gió.