Thứ tư ngày 02 tháng 10 năm 2024

BAN MAI

Nói 1 – 2 câu về cảnh ban mai ở quê hương
em hoặc nơi em ở.

NGHE ĐỌC MẪU

Ban mai     

Tôi chạy ra bờ sông, chỗ thả mấy con ngựa. Cỏ linh lăng ướt đẫm lành lạnh quất tanh
tách vào đôi chân trần, đâm đau nhói vào hai bàn chân nứt nẻ nhưng tôi vẫn cảm thấy thích
thú.     
Tôi vừa chạy vừa quan sát mọi diễn biến xung quanh. Mặt trời vươn mình nhô lên sau
dãy núi, cây hướng dương mọc hoang trên bờ kênh vươn về phía mặt trời. Đám cúc thỉ xa
đầu trắng hau háu xúm xít vây lấy nó, nhưng nó không chịu thua nó thè ra những chiếc lưỡi
vàng, đón lấy những tia nắng ban mai, cho bầy quả nang chặt cứng hạt uống no ánh sáng. Kia
là lối qua kênh, mặt đất nát nhừ vì xe cộ qua lại nhiều, nước rỉ qua những vệt bánh xe. Kia là
đám cây bạc hà thơm thơm mọc cao ngang tầm thắt lưng, nom như một hòn đảo nhỏ màu
tím nhạt. Tôi chạy trên mảnh đất quê hương, trên đầu tôi chim én thi nhau lao vun vút.     
Chao ôi, nếu tôi có màu vẽ thì tuyệt quá, tôi sẽ vẽ cả vầng mặt trời buổi sáng này, cả dãy
núi xanh điểm những vệt trắng kia, cả cánh đồng cỏ linh lăng long lanh sương sớm này, cả cây
hướng dương mọc hoang bên bờ kênh kia!
Theo Chin-ghit Ai-ma-tốp, Phạm Mạnh Hùng Dịch

CHIA ĐOẠN
• Đoạn 1: Từ đầu đến “vẫn cảm thấy thích
thú”.
• Đoạn 2: Tiếp theo đến “lao vun vút”.
• Đoạn 3: Còn lại.

ĐỌC NỐI TIẾP ĐOẠN

RÈN ĐỌC TỪ

•
•
•
•

quất tanh tách
cúc thỉ xa
hau háu
xúm xít

RÈN NGẮT NGHỈ
• Cỏ linh lăng ướt đẫm/ lành lạnh/ quất tanh tách vào đôi chân trần,/
đâm đau nhói vào hai bàn chân nứt nẻ/ nhưng/ tôi vẫn cảm thấy thích
thú.//;
• Chao ôi,/ nếu tôi có màu vẽ/ thì tuyệt quá,/ tôi sẽ vẽ cả vầng mặt
trời buổi sáng này,/ cả dãy núi xanh/ điểm những vệt trắng kia,/ cả
cánh đồng cỏ linh lăng/ long lanh sương sớm này,/ cả cây hướng
dương/ mọc hoang bên bờ kênh kia!//;…

GIẢI NGHĨA TỪ

g
n
a
n
quả
n
â
h
p
–
ô
h
k
ả
u
q
i
ạ
ín
h
(một lo
c
i
h
k
,
t
ị
th
ả
u
q
i
ớ
v
g
n
ỏ
biệt
m
à
v
ng
ứ
c
,
ô
h
k
c
á
c
thì vỏ
ở
n
ệ
i
h
t
ấ
u
x
g
n
)
– thườ
a
o
h
ó
c
vật
c
ự
h
t
i
à
lo

Nhân vật tôi đi đâu? Vào buổi nào?

Nhân vật tôi ra bờ sông vào buổi sáng sớm

Rút ý đoạn 1

Nhân vật tôi chạy ra bờ sông vào buổi sớm mai.

Câu 1: (Hỏi – đáp cá nhân) Nhân vật tôi cảm nhận được những
gì trên đường chạy ra bờ sông?
 Trên đường chạy ra bờ sông, nhân vật tôi cảm nhận được cỏ linh lăng
ướt đẫm sương đêm, mặt trời vươn mình nhô lên, hướng dương
vươn về phía mặt trời, cúc thỉ xa hau háu xúm xít vây lấy hướng
dương; hướng dương “thè lưỡi vàng đón nắng mai”, bầy quả nang
chặt cứng hạt uống no ánh sáng; cây bạc hà mọc cao, nom như một
hòn đảo nhỏ màu tím nhạt,…

Câu 2. (Thảo luận nhóm đôi) Tìm và nêu tác dụng của những
hình ảnh nhân hoá trong đoạn văn thứ hai.
 Các hình ảnh nhân hoá:
• Mặt trời vươn mình nhô lên;
• Hướng dương vươn về phía mặt trời, không chịu thua đám cúc thỉ xa,
thè lưỡi vàng, đón nắng ban mai;
• Bầy quả nang uống no ánh sáng;
• Cúc thỉ xa hau háu xúm xít vây lấy hướng dương;
• Chim én thi nhau lao vun vút
 Cảnh vật trở nên sinh động, gần gũi, thân thiết, đáng yêu như những
người bạn.

Rút ý đoạn 2

Hình ảnh đẹp của sự vật lúc ban mai.

Câu 3. (Làm việc cá nhân) Nhân vật tôi ước có màu vẽ để làm
gì? Vì sao?

 Nhân vật tôi ước có màu để vẽ cảnh sắc thiên nhiên
tươi đẹp buổi ban mai.
 Vì cảnh vật quá đẹp và vì nhân vật tôi thiết tha yêu
mến cảnh đẹp đó.

Rút ý đoạn 3

Ước muốn có màu vẽ để vẽ cảnh đẹp quê
hương của nhân vật tôi.

Câu 4. (Thảo luận nhóm bốn) Đặt một tên khác cho bài đọc và
giải thích lí do em chọn tên đó.

 Chọn tên “Trên mảnh đất quê hương” vì cảnh
vật trên mảnh đất quê hương vào buổi sáng thật
đẹp,…

NỘI DUNG
Cảnh bình minh tươi đẹp
của quê hương tác giả và
niềm ước ao có màu vẽ để
vẽ lại cảnh đẹp tuyệt vời
ấy.

Ý NGHĨA
Ngợi ca vẻ đẹp thanh
bình, đầy sức sống của
thiên nhiên trên quê
hương lúc ban mai và bày
tỏ tình yêu tha thiết với
quê hương của tác giả.

Tôi vừa chạy/ vừa quan sát mọi diễn biến xung quanh.// Mặt trời/
vươn mình nhô lên sau dãy núi,/ cây hướng dương mọc hoang trên
bờ kênh/ vươn về phía mặt trời.// Đám cúc thỉ xa đầu trắng/ hau háu
xúm xít vây lấy nó,/ nhưng nó không chịu thua:// nó thè ra những
chiếc lưỡi vàng,/ đón lấy những tia nắng ban mai,/ cho bầy quả nang
chặt cứng hạt/ uống no ánh sáng.// Kia/ là lối qua kênh,/ mặt đất/
nát nhừ vì xe cộ qua lại nhiều,/ nước/ rỉ qua những vệt bánh xe.//
Kia/ là đám cây bạc hà thơm thơm/ mọc cao ngang tầm thắt lưng,/
nom như một hòn đảo nhỏ màu tím nhạt.// Tôi chạy trên mảnh đất
quê hương,/ trên đầu tôi/ chim én thi nhau lao vun vút.//

 Nêu được phỏng đoán về nội dung bài đọc qua tên bài,
hoạt động khởi động và tranh minh hoạ.
 Đọc trôi chảy bài đọc, ngắt nghỉ đúng dấu câu, đúng logic
ngữ nghĩa; trả lời được các câu hỏi tìm hiểu bài. Hiểu
được nội dung của bài đọc: Cảnh bình minh tươi đẹp của
quê hương tác giả và niềm ước ao có màu vẽ để vẽ lại
cảnh đẹp tuyệt vời ấy. Từ đó, rút ra được ý nghĩa: Ngợi
ca vẻ đẹp thanh bình, đầy sức sống của thiên nhiên trên
quê hương lúc ban mai và bày tỏ tình yêu tha thiết với
quê hương của tác giả.