Khởi
động

Từ những vật thể
đơn giản như cây
bút, quyển vở, chai
nước cho đến
những công trình
nổi tiếng như tháp
Eiffel,... đều được
tạo nên từ chất.
Mỗi chất lại được
tạo nên từ những
hạt vô cùng nhỏ.
Những hạt đó là
gì?

NGUYÊN TỬ - NGUYÊN TỐ HÓA HỌC– SƠ LƯỢC
CHỦ ĐỀ 1:
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Bài 2: NGUYÊN TỬ

,

MỤC TIÊU BÀI HỌC
 Trình bày được mô hình nguyên tử của
Rutherford - Bohr (mô hình sắp xếp
electron trong các lớp electron ở vỏ
nguyên tử).
 Nêu được khối lượng của một nguyên tử
theo đơn vị quốc tế amu (đơn vị khối
lượng nguyên tử).

CHỦ ĐỀ 1:

NGUYÊN TỬ - NGUYÊN TỐ HÓA HỌC– SƠ LƯỢC
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Bài 2: NGUYÊN TỬ
1

MÔ HÌNH NGUYÊN TỬ RUTHERFORD - BOHR

 Tìm hiểu sơ lược về nguyên tử

Tìm hiểu sơ lược về nguyên tử

a) Ruột bút chì
0,5 mm

b) Hạt bụi trong không khí
5-1000 x 10-6m

c) Tế bào máu 10-5m
có độ phóng đại x 1000 lần

d) Vi khuẩn 10-6m có
độ phóng đại x 30000
lần

1. Những đối tượng nào trong Hình 2.1 ta có thể quan sát bằng mắt
thường? Bằng kính lúp? Bằng kính hiển vi?

Mắt thường

Ruột bút chì 0,5 mm

Kính hiển vi:

Kính lúp

Hạt bụi trong không khí
5 x 10-6 – 1 000 x 10-6 m

Kính hiển vi:
Tế bào máu 10-5 m có độ phóng
đại 1000 lần

Vi khuẩn 10 -6 có độ phóng đại x 30 000 lần

H2. Quan sát Hình 2.2, em hãy cho biết khí oxygen, sắt và than chì có
đặc điểm chung gì vể cấu tạo.

Các chất được cấu tạo từ các hạt liên kết với nhau

Tìm hiểu sơ lược về nguyên tử

Hình 2.3: Cầu Long Biên

Quan sát Hình 2.3, em hãy tìm hiểu về công trình cầu Long Biên
và rút ra nhận xét ?

NGUYÊN TỬ - NGUYÊN TỐ HÓA HỌC– SƠ LƯỢC
CHỦ ĐỀ 1:
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Bài 2: NGUYÊN TỬ
1



MÔ HÌNH NGUYÊN TỬ RUTHERFORD - BOHR

 Tìm hiểu sơ lược về nguyên tử
Nguyên tử có kích thước vô cùng nhỏ, tạo nên
các chất.
 Khái quát về mô hình nguyên tử

Khái quát về mô hình nguyên tử

Hình 2.4: Mô hình nguyên tử của Rutherford

H3. Theo Rutherford - Bohr, nguyên tử được cấu tạo như thế nào?
Electron

- Nguyên tử gồm :
Hạt nhân

+ Vỏ:

tạo bởi một hay nhiều electron (kí hiệu là e), mang điện tích
âm, mỗi e mang 1 đơn vị điện tích âm, quy ước -1

+ Hạt nhân:

chứa các hạt proton (kí hiệu là p) mang điện tích dương
mỗi p mang 1 đơn vị điện tích dương, quy ước +1

Khái quát về mô hình nguyên tử
Electron
Hạt nhân

+2

Lớp electron

+ 19

+7

Lớp electron
ngoài cùng
Nguyên tử helium

Nguyên tử nitrogen

Nguyên tử Potassium

Hình 2.3. Mô hình cấu tạo của một số nguyên tử
Theo Rutherford - Bohr

Vẽ vào vở:
Chỉ tên các thành phần cấu tạo của các mô hình nguyên tử trên

+2

Nguyên tử helium

+7

Nguyên tử nitrogen

+ 19

Nguyên tử Potassium

4. Quan sát Hình 2,5, hãy cho biết
nguyên tử nitrogen và potassium có
bao nhiêu:
a) Điện tích hạt nhân nguyên tử?
b) Lớp electron?
c) Electron trên mỗi lớp?
 

Kẻ bảng vào vở
Điện tích hạt nhân nguyên tử
( =số p)
Số lớp electron
Số hạt electron trên mỗi lớp

+ 19

+7

Nguyên tử nitrogen

Nguyên tử Potassium

Nguyên tử nitrogen

Nguyên tử potassium

+7

+19

2

4

2/5

2/8/8/1

5. Tại sao các nguyên tử trung hòa về điện ?
Trong mỗi nguyên tử, số hạt proton (điện tích +) và
electron (điện tích -) luôn bằng nhau về số lượng.
+7

+

Số p

=

-

Số e

Nguyên tử nitrogen

Hạt neutron

Hạt protron

electron

Mô hình nguyên tử theo James Chadwick

Cho biết các thành phần cấu tạo nên nguyên
tử trong hình minh họa sau:
Neutron

Vỏ electron
Electron
Hạt nhân

Proton

LUYỆN TẬP
Quan sát Hình 2.6: Hãy hoàn thành bảng sau :
Số đơn vị điện Số Proton
tích hạt nhân

Hình 2.6: Mô hình nguyên tử oxygen

+8

8

Số electron
trong nguyên
tử

Số electron lớp
ngoài cùng

8

6

Để lớp electron ngoài cùng của nguyên tử oxygen có đủ
số electron tối đa thì cần thêm bao nhiêu electron nữa ?

NGUYÊN TỬ - NGUYÊN TỐ HÓA HỌC– SƠ LƯỢC
CHỦ ĐỀ 1:
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1

Bài 2: NGUYÊN TỬ
MÔ HÌNH NGUYÊN TỬ RUTHERFORD - BOHR



- Mô hình Rutherford - Bohr: Trong nguyên tử, các electron ở vỏ được sắp xếp
thành từng lớp và chuyển động xung quanh hạt nhân theo những quỹ đạo như các
hành tinh quay quanh Mặt trời
- Nguyên tử trung hòa về điện: Trong nguyên tử, số proton bằng electron ( số p=
số e)
Kí hiệu: e
Vỏ

Nguyên tử
Hạt
nhân

Electron
Proton

Neutron

Điện tích: âm (-1)
Kí hiệu: p
Điện tích: dương (+1)
Kí hiệu: n
không mang điện

NGUYÊN TỬ - NGUYÊN TỐ HÓA HỌC– SƠ LƯỢC
CHỦ ĐỀ 1:
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Bài 2: NGUYÊN TỬ
1

2

MÔ HÌNH NGUYÊN TỬ RUTHERFORD - BOHR

KHỐI LƯỢNG NGUYÊN TỬ

Tìm hiểu về khối lượng nguyên tử
Nguyên tử chứa bao nhiêu loại hạt?
Em hãy suy ra khối lượng nguyên tử bằng gì?
Khối lượng nguyên tử = m (p) + m (e) + m (n)

Đơn vị: amu

Chứa khoảng 50x1021 (năm mươi nghìn tỉ tỉ) nguyên tử carbon
Khối lượng 1 nguyên tử C = 1,9926 x 10-23 gam

1 gam carbon

khối lượng nguyên tử C đồng vị 12

6. Vì sao người ta thường sử dụng amu làm đơn vị
khối lượng nguyên tử ?
Vì khối lượng một nguyên tử carbon rất rất bé,
không thể cân đo dễ dàng bằng các dụng cụ bình
thường (theo đơn vị gam hay kg) vì thế người ta sử
dụng amu làm đơn vị khối lượng nguyên tử.

Nguyên tử

Vỏ nguyên tử

Hạt nhân

Hạt

Electron
(e)

Proton
(p)

Neutron
(n)

 
Khối lượng
(m)

me = 9,1.10-28g

mp = 1,672.10-24g

mn = 1,674.10-24g
 

0,00055 amu

1amu

1amu 

- Proton và neutron có khối lượng xấp xỉ bằng nhau (gần bằng 1amu).
- Electron có khối lượng nhỏ hơn rất nhiều lần so với khối lượng của proton và
neutron.
=> khối lượng của hạt nhân là khối lượng của nguyên tử.
Khối lượng của nguyên tử = khối lượng của hạt nhân = m (p) + m(n)

Trong hạt nhân có 1p
Khối lượng nguyên tử H = 1amu

Trong hạt nhân có p=6 và n=6
Khối lượng nguyên tử C
= 6.1amu + 6.1amu = 12 amu

NGUYÊN TỬ - NGUYÊN TỐ HÓA HỌC– SƠ LƯỢC
CHỦ ĐỀ 1:
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Bài 2: NGUYÊN TỬ
1

2

MÔ HÌNH NGUYÊN TỬ RUTHERFORD - BOHR

KHỐI LƯỢNG NGUYÊN TỬ



Khối lượng nguyên tử là khối lượng của một
nguyên tử, được tính theo đơn vị quốc tế amu.
Khối lượng nguyên tử = số p + số n

LUYỆN TẬP
Quan sát mô hình dưới đây, cho biết số proton,
số electron và xác định khối lượng nguyên tử
magnesium (biết số neutron bằng 12).

Số p = 12, số e = 12
Khối lượng nguyên tử magnesium =
12 + 12 = 24 (amu)

LUYỆN TẬP
P

Mô hình nguyên tử oxygen có 8p, 8n

Mô hình nguyên tử phosphorus có
15e, 16n

+ Vì số p= số e =15, Nguyên tử phosphorus có khối lượng = 15 + 16 = 31 (amu)
+ Nguyên tử oxygen có khối lượng = 8+ 8 = 16 (amu)

LUYỆN TẬP
- CỦNG CỐ

Câu 1: Em hãy điền vào chỗ trống các từ, cụm từ thích hợp sau để
được câu hoàn chỉnh:
chuyển động, các electron, hạt nhân, điện tích dương, trung hòa về
điện, vỏ nguyên tử, điện tích âm, vô cùng nhỏ, sắp xếp
 
vô cùng nhỏ và ................................
trung hòa về điện
Nguyên tử là hạt .......................
Theo Rutherford - Bohr, nguyên tử có cấu tạo gồm 2 phần
nguyên tử
hạt
nhân
điện
tích dương vàvỏ
là ...............mang
...........................
………….......
tạo
điện
tích âm
các
electron ....mang
bởi ................
.............................
chuyển động
Trong nguyên tử, các electron …….....................
xung quanh hạt
sắp xếp
nhân và…...........thành
từng lớp.

Câu 2: Vì sao nói khối lượng của hạt nhân
được coi là khối lượng nguyên tử ?

Proton và neutron có cùng khối lượng (gần bằng
1amu), còn electron có khối lượng rất bé (chỉ bằng
khoảng 0,00055 amu), nhỏ hơn rất nhiều lần so với
khối lượng của proton và neutron. Do đó, ta có thể
xem khối lượng của hạt nhân là khối lượng của
nguyên tử.