KHỞI ĐỘNG
Quan sát video clip, hãy cho biết video clip nói đến hiện tượng gì?
Hiện tượng này xảy ra ở vùng nào của nước ta?

XÂM NHẬP MẶN GAY GẮT Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

BÀI 9

TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI
KHÍ HẬU ĐỐI VỚI KHÍ HẬU
VÀ THỦY VĂN VIỆT NAM
GV dạy:
Lớp dạy: 8/

LỚP
PHẦN ĐỊA LÍ

8

BÀI 9. TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI
KHÍ HẬU VÀ THỦY VĂN VIỆT NAM
NỘI DUNG BÀI HỌC

1

TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI KHÍ
HẬU VÀ THỦY VĂN

2

GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

3

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

BÀI 9

1

TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI
KHÍ HẬU VÀ THỦY VĂN

a. Đối với khí hậu
Quan sát các hình ảnh và
kiến thức đã học, cho biết
biến đổi khí hậu là gì?
Nguyên nhân nào gây ra
biến đổi khí hậu?
- Biến đổi khí hậu là sự thay
đổi trạng thái của khí hậu
so với trung bình nhiều
năm.
- Chủ yếu do tác động của
con người đốt nhiên liệu
như than, dầu mỏ, khí đốt
tạo ra khí giữ nhiệt.

Nhiệt độ không khí tăng

Khói bụi từ các nhà máy

BÀI 9

1

TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI
KHÍ HẬU VÀ THỦY VĂN

a. Đối với khí hậu
Quan sát bảng số liệu, hình
ảnh và kênh chữ SGK, cho biết
biến đổi khí hậu tác động đến
nhiệt độ nước ta như thế nào?
- Nhiệt độ trung bình năm
tăng 0,890C (giai đoạn 1958 –
2018).
- Giai đoạn 1991-2000, 20012010, 2011-2018 cao hơn
trung bình 60 năm lần lượt là
0,10C, 0,20C và 0,40C.
- Số ngày nắng nóng tăng từ
3-5 ngày/thập kỉ.

Mức chênh lệch nhiệt độ trung bình
của từng giai đoạn so với trung bình
60 năm (1958 – 2018) ở Việt Nam

Ghi chú:
Giá trị âm (-): mức thấp hơn trung bình 60 năm
Giá trị dương (+): mức cao hơn trung bình 60 năm

Nắng nóng ở TPHCM

BÀI 9

1

TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI
KHÍ HẬU VÀ THỦY VĂN

a. Đối với khí hậu
Quan sát các hình ảnh và
kênh chữ SGK, cho biết biến
đổi khí hậu tác động đến
lượng mưa nước ta như thế
nào?
Lượng
mưa
Lượng
mưa
trung
bình
năm có
nhiều
biến
động.

Thời gian
mùa mưa
và mùa
khô cũng
có sự
thay đổi.

Mưa lớn
xảy ra
bất
thường
hơn về
tần suất
và cường
độ.

Mưa lớn gây ngập lụt

Hạn hán vào mùa khô

BÀI 9

1

TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI
KHÍ HẬU VÀ THỦY VĂN

a. Đối với khí hậu
Quan sát các hình ảnh và kênh
chữ SGK, cho biết biến đổi khí
hậu tác động đến tác động
đến các hiện tượng thời tiết
nước ta như thế nào?

Bão chồng bão năm 2020

Số cơn bão có xu hướng
tăng, diễn biến bất
thường (ví dụ năm
2020).
Hạn hán, lũ lụt xuất
hiện nhiều và khắc
nghiệt hơn.

Rét đậm, rét hại xuất
hiện thường xuyên hơn.

Rét đậm, rét hại ở miền Bắc

Quan sát video clip, hãy cho biết rét đậm, rét hại gây ra hậu quả gì cho miền Bắc
nước ta?

=> Nhiều địa phương cho học sinh nghỉ học, thiệt hại về gia súc và hoa màu.

BÀI 9

1

TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI
KHÍ HẬU VÀ THỦY VĂN

a. Đối với khí hậu
- Thay đổi về nhiệt độ:
+ Nhiệt độ trung bình năm tăng 0,890C (giai đoạn
1958 – 2018).
+ Số ngày nắng nóng tăng từ 3-5 ngày/thập kỉ.
- Thay đổi về lượng mưa:
+ Lượng mưa trung bình năm có nhiều biến động.
+ Thời gian mùa mưa và mùa khô có sự thay đổi.
- Gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan : bão,
hạn hán, lũ lụt, rét đậm, rét hại,…

BÀI 9

1

TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI
KHÍ HẬU VÀ THỦY VĂN

b. Đối với thủy văn
Quan sát các hình ảnh và kênh
chữ SGK, cho biết biến đổi khí
hậu tác động đến tác động đến
sông ngòi nước ta như thế nào?
- Chế độ nước sông thay đổi thất
thường.
- Vào mùa lũ, lượng nước tăng
nhanh, gây sạt lở lớn hai bên bờ
sông và ngập úng trên diện rộng
(ví dụ trên sông Hồng).
- Vào mùa cạn, lượng nước giảm
từ 3 – 10%, mực nước sông giảm
mạnh, gây xâm nhập mặn sâu và
thời gian kéo dài (ví dụ tại Đồng
bằng sông Cửu Long).

Lũ gây ngập úng trên sông Hồng

BÀI 9

1

TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI
KHÍ HẬU VÀ THỦY VĂN

b. Đối với thủy văn
Quan sát các hình ảnh và kênh
chữ SGK, cho biết biến đổi khí
hậu tác động đến hồ đầm và
nước ngầm như thế nào?

Sự gia tăng của số ngày hạn
hán đã làm cho:
- Mực nước các hồ đầm
xuống thấp (ví dụ hồ Trị
An).
- Mực nước ngầm cũng hạ
thấp hơn nhiều so với trung
bình nhiều năm (ví dụ ở
miền Trung).

Cạn nước ở hồ Trị An (Đồng
Nai)

Mực nước ngầm xuống thấp báo
động ở miền Trung

BÀI 9

1

TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI
KHÍ HẬU VÀ THỦY VĂN

b. Đối với thủy văn

- Tác động đến sông ngòi: chế độ nước sông
thay đổi thất thường, mùa lũ lượng nước tăng
nhanh, mùa cạn lượng nước giảm mạnh.
- Tác động tới hồ đầm và nước ngầm: mực
nước các hồ đầm xuống thấp, mực nước ngầm
thấp hơn so với trung bình nhiều năm.

BÀI 9

2 GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thời gian: 5 phút
NHIỆM VỤ
* NHÓM 1, 2, 3 VÀ 4: Quan sát
các hình ảnh và kênh chữ SGK,
cho biết giảm nhẹ biến đổi khí
hậu là gì? Nêu một số giải pháp
giảm nhẹ biến đổi khí hậu ở
nước ta và cho ví dụ cụ thể.
* NHÓM 5, 6, 7 VÀ 8: Quan sát
các hình ảnh và kênh chữ SGK,
cho biết thích ứng với biến đổi
khí hậu là gì? Nêu một số giải
pháp thích ứng với biến đổi khí
hậu ở nước ta và cho ví dụ cụ
thể.

Nhà máy điện gió, điện
Mặt Trời ở Ninh Thuận

Trồng mới 538 ha rừng
ở Thuận Châu, Sơn La

Kênh nước ngọt ở
Ba Tri, Bến Tre

Giống lúa TBR97 cho
năng suất cao ở Quảng Ngãi

BÀI 9

2 GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Giảm nhẹ biến đổi khí hậu là ngăn chặn sự nóng lên
toàn cầu thông qua việc giảm phát thải khí nhà kính.

1

Một số giải pháp:
- Kiểm soát và giảm thiểu lượng khí thải nhà kính từ
các hoạt động sản xuất và sinh hoạt.
- Khai thác hợp lí và bảo vệ tự nhiên.
- Sử dụng tiết kiệm năng lượng và nguồn năng lượng
tái tạo.
Ví dụ:
- Sử dụng điện gió, điện Mặt Trời ở Ninh Thuận.
- Trồng mới 538 ha rừng ở Thuận Châu, Sơn La.

BÀI 9

2 GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Thích ứng với biến đổi khí hậu là những hoạt động
của con người được điều chỉnh để thích nghi, tăng cường
khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu
và khai thác những mặt thuận lợi của nó.

5

Một số giải pháp:
- Bảo vệ, trồng rừng, chuyển đổi tập quán canh tác,...
- Trồng cây phù hợp, nâng cao nhận thức người dân
về biến đổi khí hậu,...
- Xây dựng kè biển, kênh mương để hạn chế xâm
nhập mặn và thoát lũ,...
Ví dụ:
- Xây kênh nước ngọt ở Ba Tri, Bến Tre.

- Sử dụng giống lúa TBR97 cho năng suất cao ở Quảng Ngãi.

BÀI 9

2 GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

- Một số giải pháp giảm nhẹ biến đổi khí hậu:
+ Kiểm soát và giảm thiểu lượng khí thải nhà kính.
+ Khai thác hợp lí và bảo vệ tự nhiên.
+ Sử dụng tiết kiệm năng lượng,…
- Một số giải pháp thích ứng với biến đổi khí
hậu:
+ Bảo vệ, trồng rừng, chuyển đổi tập quán canh tác.
+ Trồng cây phù hợp, nâng cao nhận thức người dân.
+ Xây dựng kè biển, kênh mương,…

BÀI 9

EM CÓ BIẾT?

Trong tháng 10 - 11/2020, 7 cơn bão liên tiếp đổ bộ vào
khu vực miền Trung gây ra mưa lớn chưa từng có làm
ngập lụt trên diện rộng, làm 249 người chết, mất tích;
khoảng 50.000 ha lúa, hoa màu bị thiệt hại; nhiều cơ sở
hạ tầng và công trình dân sinh bị hư hỏng. Đặc biệt, lũ dữ,
sạt lở kinh hoàng tại Thủy điện Rào Trăng 3 (Thừa Thiên Huế); Nam Trà My và Phước Sơn (Quảng Nam), Hướng
Hóa (Quảng Trị) khiến nhiều người chết, mất tích, gây
thiệt hại nặng nề cho các địa phương này.

BÀI 9

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập
Dựa vào kiến thức đã học, hãy lập bảng thống kê những tác động
của biến đổi khí hậu đối với khí hậu và thuỷ văn Việt Nam.
Đối
tượng

Tác động của biến đổi khí hậu

Khí hậu

- Thay đổi về nhiệt độ:
+ Nhiệt độ trung bình năm có tăng 0,890C (giai đoạn 1958 – 2018).
+ Số ngày nắng nóng tăng từ 3-5 ngày/thập kỉ.
- Thay đổi về lượng mưa:
+ Lượng mưa trung bình năm có nhiều biến động.
+ Thời gian mùa mưa và mùa khô có sự thay đổi.
- Gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan: bão, hạn hán, lũ lụt,
rét đậm, rét hại,…

Thủy văn

- Tác động đến sông ngòi: chế độ nước sông thay đổi thất thường,
mùa lũ lượng nước tăng nhanh, mùa cạn lượng nước giảm mạnh.
- Tác động tới hồ đầm và nước ngầm: mực nước các hồ đầm
xuống thấp, mực nước ngầm thấp hơn so với trung bình nhiều
năm.

BÀI 9

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập
Dựa vào các hình ảnh và kiến
thức đã học, hãy kể các hành
động mà em đã làm để giảm nhẹ
hoặc thích ứng với biến đổi khí
hậu.
- Trồng và bảo vệ cây xanh.
- Tăng cường sử dụng phương
tiện công cộng (ví dụ chạy xe
đạp)
- Tắt các thiết bị điện khi không
sử dụng.
- Sử dụng điều hòa ở mức nhiệt
độ hợp lí, tiết kiệm điện.
- Sử dụng nước tiết kiệm.
- Hạn chế tối đa việc sử dụng túi
ni lông.

Trồng cây xanh

Chạy xe đạp

BÀI 9

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

b. Vận dụng
Hãy cùng các bạn trong lớp thiết kế tờ rơi thể hiện các hành
động phù hợp mà các em có thể làm đề thích ứng hoặc giảm nh ẹ
biến đổi khí hậu.

Học sinh có thể thiết kế theo mẫu