Bài 22
NGUỒN NHIÊN LIỆU

Dubai ngày nay là một quốc gia siêu phồn thịnh.

Dubai từng là một tiểu vương quốc nghèo nàn.

Ảnh chụp Dubai vào tháng 6/2015 cho thấy sự phồn
vinh bậc nhất thế giới của thành phố này.

Phương tiện di chuyển ngày xưa chủ yếu là lạc đà.

Ngày nay, Ở Dubai người ta di chuyển bằng "siêu xe".

Khu đô thị cũ của Dubai.

Hình ảnh thành phố Dubai đẹp như trong mơ.

Sân bay Dubai xưa.

Siêu phi trường Dubai Airport.

Thành phố ảm đạm của ngày xưa.

Những tòa nhà đâm xuyên tầng mây ở Dubai ngày nay

Quang cảnh
ở cùng một
địa điểm của
Dubai xưa
và nay.

Bài 22: NGUỒN NHIÊN LIỆU
I/ DẦU MỎ

1.Khái niệm, thành phần và trạng thái tự nhiên
2.Cấu tạo mỏ dầu và cách khai thác
3.Các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ
II/ KHÍ THIÊN NHIÊN VÀ KHÍ MỎ DẦU

III. NHIÊN LIỆU

BÀI 22: NGUỒN NHIÊN LIỆU

I/ DẦU MỎ

1. Khái niệm, thành phần và trạng thái tự nhiên

BÀI 22: NGUỒN NHIÊN LIỆU

I/ DẦU MỎ

1.Khái niệm, thành phần và trạng thái tự nhiên
-Dầu mỏ là chất lỏng sánh, màu nâu sẫm, không
tan trong nước và nhẹ hơn nước

1. Tìm hiểu thành phần của dầu mỏ?
2. Trong tự nhiên, dầu mỏ có ở đâu?
- Về thành phần, dầu mỏ là một hỗn hợp phức tạp gồm
hàng trăm hydrocarbon khác nhau. Ngoài hydrocarbon,
trong dầu mỏ còn có một lượng nhỏ các hợp chất hữu
cơ chứa O, N, S,… Dầu mỏ chứa ít lưu huỳnh có giá trị
cao hơn dầu mỏ chứa nhiều lưu huỳnh.

1. Tìm hiểu thành phần của dầu mỏ?
2. Trong tự nhiên, dầu mỏ có ở đâu?
- Trong tự nhiên, dầu mỏ thường tập trung với khối
lượng lớn tạo thành các mỏ dầu nằm dưới sâu trong đất
liền hay ở dưới biển.

BÀI 22: NGUỒN NHIÊN LIỆU

I/ DẦU MỎ

1.Khái niệm, thành phần và trạng thái tự nhiên
2.Cấu tạo mỏ dầu và cách khai thác

1. Mỏ dầu có mấy lớp, đó là những lớp nào?
2. Cách khai thác dầu mỏ?

Cấu tạo mỏ dầu

KH Í
.

DẦU
NƯỚC
Lớp khí đồng hành
( khí mỏ dầu )

Lớp dầu lỏng

Lớp nước mặn

- Mỏ dầu thường có ba lớp: trên cùng là khí, ở giữa là
dầu và đáy là nước mặn.

Khí

Hoàng Thị Phương Hoa - THCS Trọng
Điểm- HL

Dầu

Nước hoặc khí

- Mỏ dầu thường có ba lớp: trên cùng là khí, ở giữa là
dầu và đáy là nước mặn.
- Khai thác dầu mỏ: người ta khoan và đặt ống dẫn xuống
tới lớp dầu lỏng (còn gọi là giếng dầu). Ở giai đoạn đầu,
do áp suất trong mỏ dầu cao nên dầu lỏng thường theo
ống tự phun lên. Sau một thời gian, khi áp suất trong mỏ
dầu giảm đi, phải bơm nước hoặc khí xuống để đẩy dầu
lên.

VỊ

Hoàng Thị Phương Hoa - THCS Trọng
ĐiểmHL DẦU VÀ
TRÍ MỘT SỐ
MỎ

KHÍ Ở VIỆT NAM

Dàn khoan dầu ở VN

Giàn khoan Vũng
Tàu

Giàn khoan Bạch Hổ

Giàn khoan Đại
Hùng

Giàn khoan Rạng Đông

- Mỏ dầu thường có ba lớp: trên cùng là khí, ở giữa là
dầu và đáy là nước mặn.
- Khai thác dầu mỏ: người ta khoan và đặt ống dẫn xuống
tới lớp dầu lỏng (còn gọi là giếng dầu). Ở giai đoạn đầu,
do áp suất trong mỏ dầu cao nên dầu lỏng thường theo
ống tự phun lên. Sau một thời gian, khi áp suất trong mỏ
dầu giảm đi, phải bơm nước hoặc khí xuống để đẩy dầu
lên.
- Dầu mỏ Việt Nam tập trung chủ yếu ở thềm lục địa
phía Nam và chứa ít lưu huỳnh nên có giá trị cao. Mỏ
Bạch Hổ là mỏ dầu đầu tiên của Việt Nam, được đi vào
khai thác từ năm 1987.

Vận dụng 1 trang 109 KHTN 9: Khi khai thác và
vận chuyển dầu mỏ phải áp dụng nhiều biện pháp để
dầu không tràn ra biển. Giải thích ý nghĩa của việc làm
trên.

Giải thích: Vì dầu mỏ là chất lỏng, sánh, thường có màu nâu
sẫm, không tan trong nước và nhẹ hơn nước nên khi dầu tràn
ra biển sẽ gây ra nhiều hậu quả khôn lường:
- Lượng dầu tràn lan trên mặt nước tạo thành một lớp bề mặt
màu đen hoặc nâu ngăn cản sự truyền ánh sáng, ảnh hưởng
đến quá trình quang hợp và tiêu diệt các sinh vật phù du.
- Lớp dầu ngăn cản sự trao đổi khí giữa nước và không khí
làm lượng oxygen trong nước không đủ, dẫn đến tình trạng
sinh vật biển chết hàng loạt.
- Gây ô nhiễm môi trường biển.
- Lượng dầu sẽ ngấm vào mang, cơ quan hô hấp của loài cá
dẫn đến chết vì ngạt thở; khi bị dính dầu. Chim trời không thể
bay do lông bị ướt hoặc không điều hòa được thân nhiệt,…
- Nếu bất kỳ loài động vật nào ăn phải dầu này có thể gây
ngộ độc trong toàn bộ chuỗi thức ăn, gây tổn hại đến hệ sinh
thái biển.

3. Các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ

Van

Khí đốt

Xăng

Dầu thắp
(dầu lửa)
Dầu điêzen

Dầu mazut

Dầu thô

Nhựa
đường

Nhà máy lọc dầu ở Việt Nam

Hình ảnh thiết bị chưng cất dầu mỏ

Hoàng Thị Phương Hoa - THCS Trọng
Điểm- HL

Việt Nam đã hình thành 3 trung tâm dầu khí lớn ở Dung Quất,
Nghi Sơn và Long Sơn.
( Hình ảnh: Khu công nghiệp dầu khí Long Sơn )

Hoàng Thị Phương Hoa - THCS Trọng
Điểm- HL

3. Các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ
- Bằng cách chưng cất dầu mỏ, người ta thu được xăng, dầu
và nhiều sản phẩm khác.
- Để tăng lượng xăng , người ta sử dụng phương pháp
crăckinh.
Dầu nặng

C16H34
(Dầu nặng)

Crăckinh

Crăckinh

Xăng + Hỗn hợp khí

C8H18 + C8H16
C7H16

+ C9H18

CH4

+

C15H30

II/ KHÍ THIÊN NHIÊN VÀ KHÍ MỎ DẦU
1. Khí thiên nhiên

1. Khí thiên nhiên có ở đâu? Thành phần
chính của khí thiên nhiên?
2. Cách khai thác khí thiên nhiên?

II/ KHÍ THIÊN NHIÊN VÀ KHÍ MỎ DẦU
1. Khí thiên nhiên
- Khí thiên nhiên có trong các mỏ khí nằm trong đất liền
hoặc ngoài biển
- Thành phần chính của khí thiên nhiên là methane (95 %
về thể tích).
- Cách khai thác: (SGK)

a) Số mol khí CH4 là: 
nCH4=1.0,95=0,95(mol)
Số mol khíC2H6 là:
nC2H6=1.0,05=0,05(mol)
Khối lượng của 1 mol khí thiên
nhiên trên là:
 m=0,95.16 + 0,05.28=16,6(gam)
b) Tính trong 167 gam khí thiên
nhiênTacó:
nCH4=0,95.167/16,6≈9,56(mol)
nC2H6=0,05.167/16,6≈0,50(mol)
Lượng nhiệt toả ra khi đốt cháy
hoàn toàn 167 gam khí thiên nhiên
trên là:
Q=9,56.890+0,50.1560=9288,4kJ

II/ KHÍ THIÊN NHIÊN VÀ KHÍ MỎ DẦU
1. Khí thiên nhiên
2. Khí mỏ dầu
- Khí mỏ dầu ( khí đồng hành) là khí có trong các mỏ dầu
và được khai thác cùng với quá trình khai thác dầu mỏ.
- Thành phần chính của khí mỏ dầu là methane (75 % về
thể tích).
- Khí thiên nhiên và khí mỏ dầu được dùng làm nhiên
liệu hoặc nguyên liệu trong công nghiệp hoá chất.

Hàm lượng metan trong khí thiên nhiên (a) và trong khí mỏ dầu (b)

III/ NHIÊN LIỆU
1. Khái niệm

Em hãy cho biết than, củi, dầu hỏa, khí gas… khi
cháy có hiện tượng gì xảy ra?
- Khi cháy đều tỏa nhiệt và phát sáng.
- Nhiên liệu là những
chất cháy được, khi
cháy có tỏa nhiệt và
phát sáng.

Vậy nhiên liệu là gì?

III/ NHIÊN LIỆU
1. Khái niệm
- Nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy tỏa
nhiệt và phát sáng.

Kể tên một số
nhiên liệu sử dụng
hàng ngày?

Than đá
Than cốc

Cồn khô
Nhiên liệu: dầu
hỏa, than đá, củi,
cồn, khí thiên
nhiên…
Than tổ ong
Điện có phải là một
loại nhiên liệu không?

Điện là một dạng
năng lượng có thể
phát sáng và tỏa nhiệt
chứ không phải một
loại nhiên liệu.

Củi

Than đá

gaz

Khí bioga
bioga
Khí

Cồn 900