Thứ hai ngày 16 tháng 9 năm 2024

KHỞI ĐỘNG
TRÒ CHƠI HÁI HOA DÂN CHỦ

Thứ hai ngày 16 tháng 9 năm 2024

Luyện từ và câu: Dấu gạch ngang

I. Nhận xét

Nhận xét về vị trí và tác dụng của mỗi dấu gạch ngang trong mẩu
truyện dưới đây:
Quà tặng bố
2
Một bữa, Pa-xcan đi đâu về khuya, thấy1bố mình – một viên chức
tài
chính – vẫn cặm cụi trước bàn làm việc. Anh rón rén lại gần. Ông bố vẫn
mải mê với những con số: Ông đang phải kiểm tra sổ sách.
"Những dãy tính cộng hàng ngàn con số, một công việc buồn
3 tẻ làm
sao!" – Pa-xcan nghĩ thầm. Trong óc chàng sinh viên trẻ tuổi chợt loé lên
một tia sáng. Anh lặng lẽ rút về phòng mình và vạch một sơ đồ gì đó lên
giấy.
Mươi hôm sau, ông bố rất ngạc nhiên thấy con ôm một vật gì kì lạ đặt 5lên
4
bàn của
ông.
– Con hi vọng món quà nhỏ này có thể làm bố bót nhức đầu vì những
con tính. – Pa-xcan nói.
Thì ra, đó là một chiếc máy cộng trừ mà Pa-xcan đã đặt hết tình cảm
của người con vào việc chế tạo. Đó chính là chiếc máy tính đầu tiên trên
thế giới, tổ tiên của những chiếc máy tính điện tử hiện đại.
Theo Lê Nguyên Long – Phạm Ngọc Toàn

Số thứ tự dấu
gạch ngang
 
1
2
 3
 4
 5

Vị trí dấu gạch
ngang
Giữa câu

Tác dụng của dấu gạch
ngang
 
Đánh dấu bộ phận
chú thích
hoặc giải thích

 

Giữa câu

Đánh dấu bộ phận chú thích
hoặc giải thích

Cuối câu

Đánh dấu bộ phận chú thích
hoặc giải thích

Đầu câu
 
Cuối câu

 

  trực tiếp của
Đánh dấu lời nói
nhân vật
Đánh dấu bộ phận chú thích
hoặc giải thích

Thứ hai ngày 16 tháng 9 năm 2024
Luyện từ và câu: Dấu gạch ngang
II. BÀI HỌC

1. Dấu gạch ngang có thể được dùng để đánh dấu bộ
phận chú thích hoặc giải thích.
2. Khi đánh dấu bộ phận chú thích hoặc giải thích, dấu gạch
ngang được đặt ở giữa bộ phận ấy và bộ phận được chú thích,
giải thích.

Luyện Tập

Bài 1:Tìm dấu gạch ngang đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong đoạn
truyện dưới đây:
Một hôm, Hưng chạy chơi đâu về, thấy một vết mực loang trên bức tranh chiếc tàu
thủy – bức tranh mà Hưng vừa mới vẽ, tô màu cẩn thận. Hưng nghĩ ngay là anh Hà đánh
đổ mực vào bức tranh. Hưng òa lên khóc.
–   Làm sao thế con? – Mẹ hỏi.
–  Anh Hà… – Hưng vừa nói vừa khóc nức nở. – Anh Hà đánh đổ mực ra tranh
của con!
– Không phải đâu. – Mẹ nói. – Tại con mèo đấy. Lúc nãy, nó làm đổ mực tung tóe,
anh Hà đã lau bàn và lọ mực, nhưng tranh của con thì không lau được.
Đêm hôm ấy, nằm cạnh anh Hà, Hưng rất khó ngủ và hình như anh Hà cũng thế.
Hưng cố gắng lấy can đảm làm lành trước…

1:Tìm dấu gạch ngang đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong đoạn
truyện dưới đây:
Một hôm, Hưng chạy chơi đâu về, thấy một vết mực loang trên bức tranh chiếc tàu

1

thủy – bức tranh mà Hưng vừa mới vẽ, tô màu cẩn thận. Hưng nghĩ ngay là anh Hà đánh
đổ mực vào bức tranh. Hưng òa lên khóc.
3

2

_  Làm sao thế con? – Mẹ hỏi.

4

5

6

_ Anh Hà… – Hưng vừa nói vừa khóc nức nở. – Anh Hà đánh đổ mực ra tranh của

con!
7

8

9

_ Không phải đâu. – Mẹ nói. – Tại con mèo đấy. Lúc nãy, nó làm đổ mực tung tóe,

anh Hà đã lau bàn và lọ mực, nhưng tranh của con thì không lau được.
Đêm hôm ấy, nằm cạnh anh Hà, Hưng rất khó ngủ và hình như anh Hà cũng thế.
Hưng cố gắng lấy can đảm làm lành trước…

1:Tìm dấu gạch ngang đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong đoạn
truyện dưới đây:
Một hôm, Hưng chạy chơi đâu về, thấy một vết mực loang trên bức tranh chiếc tàu

1

thủy – bức tranh mà Hưng vừa mới vẽ, tô màu cẩn thận. Hưng nghĩ ngay là anh Hà đánh
đổ mực vào bức tranh. Hưng òa lên khóc.
2

4

3

  – Làm sao thế con? – Mẹ hỏi.
5

6

– Anh Hà… – Hưng vừa nói vừa khóc nức nở. – Anh Hà đánh đổ mực ra tranh của

con!
7

8

9

– Không phải đâu. – Mẹ nói. – Tại con mèo đấy. Lúc nãy, nó làm đổ mực tung tóe,

anh Hà đã lau bàn và lọ mực, nhưng tranh của con thì không lau được.
Đêm hôm ấy, nằm cạnh anh Hà, Hưng rất khó ngủ và hình như anh Hà cũng thế.
Hưng cố gắng lấy can đảm làm lành trước…

Bộ phận chú thích

Tác dụng của bộ phận chú thích, giải thích

… bức tranh chiếc tàu thủy – bức tranh mà
Hưng vừa mới vẽ, tô màu cẩn thận.

Chú thích bức tranh chiếc tàu thủy ( cho biết
bức tranh ấy là của Hưng; em vẽ đã rất cẩn
thận

-Làm sao thế con ? – Mẹ hỏi

Chú thích về lời nói (cho biết người nói là mẹ
Hưng )
Chú thích về lời nói (cho biết người nói là
Hưng ). Hai đấu gạch ngang tách bộ phận chú
thích, giải thích ra để phân biệt vói các câu
thuật lại lời nói của Hưng
Chú thích về lời nói (cho biết người nói là
mẹ). Hai đấu gạch ngang tách bộ phận chú
thích, giải thích ra để phân biệt vói các câu
thuật lại lời nói của mẹ

–Anh Hà… – Hưng vừa nói vừa khóc nức nở.
–Anh Hà đánh đổ mực…
-Không phải đâu. –Mẹ nói. –Tại con mèo đấy.

Bài 2: Thêm dấu gạch ngang vào vị trí nào trong đoạn
truyện sau để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích?
“Sáng Chủ nhật, chúng ta có buổi tham quan nông trại. Các em nhớ mang bút và
sổ tay để ghi chép, chuẩn bị ý cho bài viết sắp tới nhé!” đó là thông báo của cô
giáo chủ nhiệm từ buổi chiều thứ Nam. Lan háo hức lắm. Cô bé thấy thời gian trôi
thật chậm, mãi mà không tới Chủ nhật.
Theo Nhật An

Bài 2: Thêm dấu gạch ngang vào vị trí nào trong đoạn
truyện sau để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích?
“Sáng Chủ nhật, chúng ta có buổi tham quan nông trại. Các em nhớ mang bút và
sổ tay để ghi chép, chuẩn bị ý cho bài viết sắp tới nhé!” – đó là thông báo của cô
giáo chủ nhiệm từ buổi chiều thứ Năm. Lan háo hức lắm. Cô bé thấy thời gian trôi
thật chậm, mãi mà không tới Chủ nhật.
Theo Nhật An

Hộp quà
bí
mật

Dấu gạch ngang thứ 2 trong câu sau có tác dụng đánh dấu
phần chú thích, giải thích trong câu đúng hay sai?
Đứng ở đây nhìn ra xa, phong cảnh thật là đẹp. Bên phải là đỉnh
Ba Vì vòi vọi, nơi Mị Nương – con gái vua Hùng Vương thứ 18 –
theo Sơn Tinh về trấn giữ núi cao.

Đúng

Dấu gạch ngang sau dùng để làm gì?
Sầm Sơn – một thành phố biển tuyệt đẹp của tỉnh Thanh
Hóa.
Đánh dấu bộ phận chú thích, giải
thích.