KHTN 6

Chủ đề 9: Lực

Bài 26: Lực và tác dụng
của lực

Quan sát hình và cho biết ai đang đẩy, ai đang
kéo?

I. TÌM HIỂU VỀ LỰC
Hãy tìm thêm ví dụ về sự đẩy và sự kéo của vật trong thực tế.

Kéo co

Ví dụ sự
kéo

Kéo thùng
hàng

Ví dụ sự
đẩy

Đẩy xe ô tô bị chết máy

Đẩy xe lăn giúp người già

Khi vật này đẩy hoặc kéo vật kia, chúng ta nói vật này tác
dụng lực lên vật kia.
• Tác dụng đẩy, kéo của vật này lên vật kia được gọi là lực.
• Phương đẩy, kéo là phương của lực.

Quan sát video sau và mô tả các tác dụng khác nhau của lực:

Làm thế nào nhận ra có lực tác
dụng?

Lực do chân cầu thủ tác dụng vào

Lực do lưới tác dụng làm quả

quả bóng làm quả bóng đang đứng

bóng đang chuyển động dừng lại.

yên chuyển động.

Làm thế nào nhận ra có lực tác dụng?

Lực do vợt tác dụng làm thay đổi
hướng chuyển động của quả bóng.

Lực ấn của tay làm đệm biến dạng.

THẢO
LUẬN
Hãy nêu ví dụ về tác dụng lên vật:
• làm thay đổi tốc độ của vật.
• làm thay đổi hướng chuyển động.
• làm vật biến dạng.
• làm thay đổi tốc độ của vật và làm biến dạng.

II. ĐO LỰC
 Đặc trưng đầu tiên dễ nhận thấy của lực là độ mạnh yếu của
lực.
 Độ mạnh hay yếu của lực được gọi là độ lớn của lực.

Nêu ví dụ về các lực có độ mạnh yếu khác
nhau.

Lực của ấn nút chuông điện.

Lực của bạn nam kéo cửa phòng.

Đội bên phải có độ lớn lực kéo lớn hơn đội bên trái.

Đơn vị đo lực, dụng cụ đo
lực
 Đơn vị đo lực: Niutơn, kí hiệu
N.
 Dụng cụ đo lực: lực kế.

Một số dụng cụ đo lực

Lực kế lò xo

Máy đo lực

Đồng hồ đo lực

CẤU TẠO CỦA LỰC KẾ LÒ
XO
Hãy đối chiếu ảnh của lực kế trong hình 26.6
với lực kế thật và chỉ ra các bộ phận sau đây:
 Lò xo.
 Cái chỉ vạch.
 Vạch chia và số chỉ.

Lực kế lò xo có giới hạn đo và
độ chia nhỏ nhất là bao nhiêu?
GHĐ: 5 N
ĐCNN: 0,1 N

ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ LÒ
XO

Hoạt động nhóm

Nhiệm vụ: Thực hành đo lực kéo của một vật nặng
như hình 26.7 và trình bày cách đo lực bằng lực kế lò
xo.

CÁCH DÙNG LỰC KẾ
Bước 1

• Ước lượng độ lớn của lực.

Bước 2

• Chọn lực kế thích hợp.

Bước 3

• Điều chỉnh lực kế về số 0.

Bước 4

• Móc vật vào lực kế.

Bước 5

• Đọc và ghi kết quả đo.

III. BIỂU DIỄN LỰC
Hoạt động cá nhân
1. Hình thức: Tìm hiểu sách giáo khoa.
2. Thời gian: 3 phút.
3. Nhiệm vụ:
 Tìm hiểu cách biểu diễn lực để thể hiện
các đặc trưng của lực.

 Lực được biểu diễn bằng một mũi tên có:
- Gốc của mũi tên là điểm đặt của lực.
- Hướng của mũi tên theo hướng kéo hoặc đẩy.
- Độ lớn của lực biểu diễn qua độ dài mũi tên theo một tỉ lệ
xích cho trước hoặc ghi bằng số bên cạnh mũi tên.

Ví dụ biểu diễn lực
50 N

5N

a)

b)
Hình 26.8. Biểu diễn lực kéo tác dụng vào vật.

Hoạt động nhóm
Nhiệm vụ: Hãy biểu diễn các lực sau:
a) Một người đẩy cái hộp với lực 1 N và một người đẩy cái
hộp với lực kéo 2N (theo phương nằm ngang).
b) Một xe đầu kéo đang kéo một thùng hàng với lực 500
N.

• Lực là sự đẩy hoặc sự kéo.
• Lực tác dụng lên một vật có thể làm thay đổi tốc độ, hướng chuyển động
của vật đó hoặc làm nó biến dạng.

• Đơn vị đo lực là niutơn, kí hiệu N.
• Lực được biểu diễn bằng một mũi tên đặt vào vật chịu lực tác dụng và theo
hướng kéo hoặc đẩy.

BAY LÊN NÀO

Tê
giác

Hổ

Ngựa vằn

Khỉ

Sư tử

Voi

Hươu cao cổ

Câu 1: Một em bé thả một quả bóng cao su
xuống sàn nhà. Khi quả bóng chạm sân nhà thì
lực của sàn nhà tác dụng lên quả bóng như thế
nào?

A. chỉ làm cho quả bóng
biến đổi chuyển động.

B. chỉ làm cho quả bóng
biến dạng.

C. vừa làm cho quả bóng
biến dạng, vừa làm cho
quả bóng biến đổi
chuyển động.

D. không làm quả bóng
biến dạng cũng không
làm biến đổi chuyển
động của quả bóng.

Câu 2: Hoạt động nào dưới đây không cần
dùng đến lực?

A. Đọc một trang
sách.

B. Kéo một gàu
nước.

C. Nâng một tấm gỗ.

D. Đẩy một chiếc xe.

Câu 3: Sắp xếp các lực trong các trường hợp sau
theo độ lớn tăng dần:

A. b – d – c – a.

B. a – c – b – d.

C. b – a – d – c.

D. c – b – a – d.

Câu 4: Treo vật vào đầu dưới của một lò xo,
lò xo dãn ra. Khi đó:

A. lò xo tác dụng vào
vật một lực đẩy.

B. vật tác dụng vào
lò xo một lực nén.

C. lò xo tác dụng
vào vật một lực nén.

D. vật tác dụng vào
lò xo một lực kéo.

Câu 5: Hình nào biểu diễn đúng lực do búa đóng
đinh vào tường với tỉ xích 0,5 cm ứng với 10 N?

A. Hình A.

B. Hình B.

C. Hình C.

D. Hình D.

Câu 6: Một bạn chơi trò nhảy dây. Bạn đó
nhảy lên được là do

A. lực của chân đẩy
bạn đó nhảy lên.

B. lực của đất tác
dụng lên chân bạn
đó.

C. chân bạn đó tiếp
xúc với đất.

D. lực của đất tác
dụng lên dây.

Câu 7: Trường hợp nào sau đây vật không
bị biến dạng khi chịu tác dụng của lực?

A. Cửa kính bị vỡ khi
bị va đập mạnh.

B. Đất xốp khi được
cày xới cẩn thận.

C. Viên bi sắt bị
búng và lăn về phía
trước.

D. Tờ giấy bị nhàu
khi ta vò nó lại.

Hướng dẫn về nhà
1. Hình thức: Nhóm 1 – 3 học sinh.
2. Nhiệm vụ: Chế tạo lực kế lò xo đơn giản.
3. Yêu cầu sản phẩm: đo được lực kéo tương đối chính xác.
4. Thời gian: Hoàn thành trong một tuần.

Like fanpage Hoc10 - Học 1 biết 10 để nhận thêm nhiều tài liệu giảng dạy
theo đường link:

Hoc10 – Học 1 biết 10
Hoặc truy cập qua QR code