Mở đầu
bài 1: phương pháp và kĩ năng học tập môn khoa học
tự nhiên

Các sự vật, hiện tượng trong Thế giới tự nhiên đa dạng
và phong phú như:
Từ đó xuất hiện rất nhiều câu hỏi vì sao, nguyên nhân nào
gây ra hiện tượng này?. Môn KHTN sẽ giúp chúng ta nhận
thức, tìm hiểu thế giới tự nhiên vận dụng kiến thức, kĩ năng
đã học vào trong cuộc sống.

Cây xấu hổ (cây mắc cỡ)
khép lại khi chạm vào

Dòng sông dục ngầu phù
sa khi lũ đi qua

Đàn chim di cư hình chữ
V

I. PHƯƠNG PHÁP TÌM HIỂU TỰ NHIÊN
1. Vận dụng phương pháp tìm hiểu tự nhiên trong học tập

VD: Nghiên cứu sự sinh trưởng của thực vật
Bước 1. Quan sát và đặt câu hỏi nghiên cứu

VD: Nghiên cứu sự sinh trưởng của thực vật
Bước 2. Hình thành giả thiết

Dự đoán câu trả lời (đây gọi là giả thuyết)

VD: Nghiên cứu sự sinh trưởng của thực vật
Bước 3. Lập kế hoạch kiểm tra giả thuyết

VD: Đếm số tế bào ở cây trưởng thành (TT) và chưa trưởng thành(CTT)

VD: Nghiên cứu sự sinh trưởng của thực vật
Bước 4. Thực hiện kế hoạch

VD: Nghiên cứu sự sinh trưởng của thực vật
Bước 5. Kết luận

Kết luận:

Quay lại
bước 2: hình
thành giả
trưởng
và
thuyết

Kết luận: Nguyên nhân thực vật sinh
phát triển là do sự tăng về kích thước và số
lượng tế bào.

I. PHƯƠNG PHÁP TÌM HIỂU TỰ NHIÊN
1. Vận dụng phương pháp tìm hiểu tự nhiên trong học tập

Phương pháp tìm hiểu tự nhiên là cách thức tìm hiểu các
sự vật, hiện tượng trong tự nhiên gồm 5 bước thực hiện:
1.Quan sát và đặt câu hỏi nghiên cứu
2.Hình thành giả thuyết
3.Lập kế hoạch kiểm tra giả thuyết.
4.Thực hiện kế hoạch
5.Kết luận.

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
Thực hiện một số kĩ năng học tập môn KHTN
1. Kĩ năng quan sát
2. Kĩ năng phân loại
3. Kĩ năng liên kết
4. Kĩ năng đo đạc
5. Kĩ năng phân tích và dự báo
6. Kĩ năng viết báo cáo
7. Kĩ năng thuyết trình

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
1. Kĩ năng quan sát

Quan sát khoa học là quan sát sự vật, hiện
tượng hay quá trình diễn ra trong tự nhiên để
đặt ra câu hỏi cần tìm hiểu hay khám phá, từ
đó có được câu trả lời.

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
1. Kĩ năng quan sát
Em hãy mô tả hiện
tượng xảy ra và đặt ra
câu hỏi cần tìm hiểu,
khám phá?

Hiện tượng mưa tự nhiên

ĐặtHiện
câu hỏi:
tượng:
Vì Bằng
sao lạimắt
có hiện
ta thấy
tượng
có
những
mưa
trong
giọttự
nước
nhiên?
rơi từ trên trời xuống,
ta gọi đó là hiện tượng mưa rơi.

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
2. Kĩ năng phân loại

-Thu thập mẫu vật, dữ liệu để nghiên cứu.
-Lựa chọn các mẫu vật, dữ liệu có cùng đặc
điểm chung giống nhau.
-Sau đó xếp chúng thành một nhóm.

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
2. Kĩ năng phân loại
Phân loại ĐVcó đặc
điểm giống nhau rồi xếp
Theo em kĩ năng quan chúng
sát vàvào
kĩtừng
năng
phân loại
nhóm?

thường được sử dụng ở bước nào trong phương pháp
tìm hiểu tự nhiên ?
Sử dụng ở bước 1: Quan sát và đặt câu
hỏi nghiên cứu.
Một số loài ĐV trong tự nhiên

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
3. Kĩ năng liên kết

- Từ những thông tin thu thập được. Nhà nghiên cứu sẽ
liên kết các trí thức khoa học và các dữ liệu đã thu thập
được với nhau.
- Kĩ năng này thể hiện thông qua việc sử dụng kiến
thức khoa học liên quan, công cụ toán học, phần mềm
máy tính… để thu thập và xử lý dữ liệu nhằm tìm mối
liên hệ giữa các sự vật hiện tượng trong tự nhiên.

Bảng dưới đây cho biết số liệu tế bào trên 1 diện tích thân cây.
Em có thể sử dụng kĩ năng liên kết nào để xử lí số liệu và rút ra kết
luận gì?

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
4. Kĩ năng đo
- Kĩ năng
đo em
đượckĩdùng
để đo
thời gian,
đo nhiệt
Theo
năng
liênkhối
kếtlượng,
và kĩđonăng
đo thường
độ, đo chiều dài....
được sử dụng ở bước nào trong phương pháp tìm
- Kĩ năng đo gồm:
hiểu tự nhiên ?
•Ước lượng giá trị cần đo
dụng
ở:thích hợp
•ChọnSử
dụng
cụ đo
Bước
3
Lập
kế
hoạch
và
kiểm
tra
giả
thuyết
•Tiến hành đo.
Bước
4Thực
hiện
kế
hoạch
trong
phương
pháp
tìm
•Đọc và ghi lại kết quả đo.

hiểu tự nhiên

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
5. Kĩ năng dự báo

- Dự báo là một nhận định về những gì được đánh giá là
có thể xảy ra trong tương lai dựa trên những căn cứ được
biết trước đó, đặc biệt liên quan đến 1 tình huống cụ thể.

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
5. Kĩ năng dự báo

Theo em kĩ năng dự báo thường được sử dụng ở
bước nào trong phương pháp tìm hiểu tự nhiên ?
Sử dụng ở Bước 2 - Hình thành giả thuyết.

Bác sĩ chẩn đoán bệnh thường phải thực hiện các
kĩ năng gì? Các kĩ năng đó tương ứng với các kĩ
năng nào trong tiến trình tìm hiểu tự nhiên

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
6. Kĩ năng viết báo cáo

- Quá trình nghiên cứu, tìm hiểu tự nhiên được trình
bày thành báo cáo khoa học.
- Cấu trúc bài báo cáo gồm:
•Tên đề tài nghiên cứu •Kế hoạch thực hiện
•Câu hỏi nghiên cứu
•Triển khai kế hoạch
•Giả thuyết khoa học
•Rút ra kết luận

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
Mẫu báo cáo
BÁO CÁO
Nội dung nghiên cứu:…………………………………………….
Học và tên:………………………………………………………….
Học sinh lớp:…………………….Trường:………………………..

1. Câu hỏi nghiên cứu
2. Giả thuyết nghiên cứu
3. Kế hoạch thực hiện
4. kết quả triển khai kế hoạch
5. Kết luận

7. Kĩ năng thuyết trình: Để bài thuyết trình (TT) thuyết phục
người nghe cần:

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
Kết luận

- Để học tốt môn KHTN chúng ta cần thực hiện
và rèn luyện 1 số kĩ năng: quan sát, phân loại, liên
kết, đo, dự báo, viết báo cáo, thuyết trình

III. MỘT SỐ DỤNG CỤ ĐO
1. Dao động kí

- Chức năng quan trọng của dao động kí là hiển thị
đồ thị của tín hiệu điện theo thời gian.
- Một số dạng đồ thị của tín hiệu âm:

III. MỘT SỐ DỤNG CỤ ĐO

Quan sát đoạn clip sau về hoạt động và cấu tạo của dao động kí

III. MỘT SỐ DỤNG CỤ ĐO
2. Đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện

- Cấu tạo gồm 2 bộ phận chính là : đồng hồ đo thời
gian hiện số và cổng quang điện
5

Đồng hồ đo thời gian hiện số

4

Cổng quang điện

III. MỘT SỐ DỤNG CỤ ĐO
Đồng hồ đo thời gian hiện số
5. Nút cấm
1. Thang
cổng
quang
2. Mode
3. Reset
đo
điện
5
2 3 1
5

4. Công
tắc điện
4
4

III. MỘT SỐ DỤNG CỤ ĐO
Cổng quang điện
- Là thiết bị cảm biến gồm 2 bộ phận thu và
phát tia hồng ngoại
- Tia hồng ngoại chiếu đến bộ phận thu bị chặn
lại thì cổng quang sẽ phát ra 1 tín hiệu điều
khiển thiết bị được nối với nó.

III. MỘT SỐ DỤNG CỤ ĐO
Kết luận
-Dao động kí là thiết bị có thể hiển thị đồ thị của tín hiệu điện theo thời
gian (giúp chúng ta biết được dạng đồ thị của tín hiệu theo thơi gian)
-Đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện có thể tự động đo
thời gian.

IV. VẬN DỤNG
1. Kĩ năng quan sát và kĩ năng dự đoan được thể hiện qua ý nào
trong các trường hợp sau?
2. Gió thổi mạnh, mây đen kéo đến, có thể trời sắp có mưa.
3. Người câu cá thấy cần câu bị uốn cong và dây cước bị kéo
căng, có lẽ một con cá to đã cắn câu.
a) Kĩ năng quan sát: gió mạnh dần, mây đen kéo đến.
Kĩ năng dự đoán: có thể trời sắp có mưa.
b) Kĩ năng quan sát: cần câu bị uốn cong, dây cước bị kéo căng.
Kĩ năng dự đoán: có lẽ một con cá to đã cắn câu.