CHÀO MỪNG CÁC BẠN
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG
Hãy trình bày hiểu biết của em về
sử dụng cỡ chữ, màu sắc, hình ảnh,
biểu đồ, video một cách hợp lí trong
bài trình chiếu và trong sơ đồ tư duy.

Gợi ý trả lời
+ Tiêu đề mục trên trang chiếu và tên nhánh lớn có
cỡ chữ lớn hơn phần nội dung.
+ Hình ảnh, biểu đồ, video đưa vào trong bài trình
chiếu và trong sơ đồ tư duy cần phù hợp và cân đối
với nội dung.
+ Mỗi nhánh chính trong sơ đồ có màu khác nhau.

Gợi ý trả lời
+ Không sử dụng quá nhiều màu trên
một trang chiếu (bao gồm cả màu
nền, màu chữ,…).
+ Nên chọn màu văn bản có độ
tương phản cao với màu nền của
trang chiếu.

Ví dụ một số sơ đồ tư duy

Ví dụ một số sơ đồ tư duy

Ví dụ một số sơ đồ tư duy

BÀI 5
TRÌNH BÀY,
TRAO ĐỔI
THÔNG TIN

NỘI DUNG BÀI HỌC
01

Sử dụng hình ảnh,

02

Đính kèm tệp

biểu đồ, video hợp lí

vào sơ đồ tư duy

01
SỬ DỤNG HÌNH
ẢNH, BIỂU ĐỒ,
VIDEO HỢP LÍ

LÀM VIỆC CÁ NHÂN
+ Những dạng thông tin nào thường được sử dụng trong văn bản,
bài trình chiếu?
+ Tại sao cần sử dụng cỡ chữ, màu sắc hợp lí trong bài trình chiếu?
+ Nêu ưu điểm của hình ảnh, biểu đồ, video trong trình bày trao đổi
thông tin.
+ Ta cần lưu ý gì khi sử dụng phương tiện trực quan để trình bày,
trao đổi thông tin?

Gợi ý trả lời
Ngoài văn bản, hình ảnh,
biểu đồ, ngày nay, video trở
thành phương tiện truyền
thông được sử dụng phổ biến
khi trao đổi, chia sẻ thông tin
trong môi trường số.

Gợi ý trả lời
Sử dụng hình ảnh, biểu đồ, video trong trình bày thông tin cần
đảm bảo
Phù hợp
• Phương tiện trực quan cần được sử dụng
phù hợp với tình huống, phát huy lợi thế
(ưu điểm) của phương tiện trực quan.

Gợi ý trả lời
Đơn giản, dễ hiểu
• Phương tiện trực quan phải đơn
giản, làm nổi bật thông điệp cần
truyền tải, giúp người xem dễ hiểu.

Gợi ý trả lời
Đẹp, rõ nét
• Phương tiện trực quan cần đảm bảo tính
thẩm mĩ; rõ nét để người xem có thể dễ
dàng quan sát; dung lượng vừa phải để dễ
dàng trao đổi, chia sẻ trong môi trường số.

Gợi ý trả lời
Hợp pháp
• Tránh vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, quyền riêng tư.

HOẠT ĐỘNG THEO NHÓM
Em hãy hoàn thành nội dung
Phiếu học tập sau để củng cố
kiến thức vừa học.

PHIẾU HỌC TẬP
Câu 1. Phát biểu nào sau đây là sai?
A. Văn bản, hình ảnh, âm thanh, video là những phương tiện khác nhau để trao đổi
thông tin.
B. Video không phải là phương tiện phù hợp để trình bày diễn biến của sự việc,
hiện tượng.
C. Hình ảnh thường được sử dụng để minh hoạ, giúp trình bày thông tin một cách
trực quan.
D. Biểu đồ giúp nhận biết một cách trực quan về mối quan hệ tương quan giữa các
dữ liệu, làm nổi bật ý nghĩa của dữ liệu.

PHIẾU HỌC TẬP
Câu 2. Một bạn được giao nhiệm vụ tìm hiểu và tạo bài trình chiếu để chia sẻ với cả lớp
về World Cup (Giải vô địch bóng đá thế giới). Theo em, bạn nên chọn phương tiện trực
quan nào để trình bày mỗi nội dung sau? Tại sao?
STT
1

Nội dung

Phương tiện trực quan

Thống kê, so sánh số lần vô địch của các  
đội tuyển đã giành cúp vàng trong lịch sử.

2

Bàn thắng được bình chọn là đẹp nhất của  
World Cup vừa qua.

3

Quốc gia (hoặc các quốc gia) tổ chức World
Cup tiếp theo.

Lí do
 

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP
Câu 1. Phát biểu nào sau đây là sai?
A. Văn bản, hình ảnh, âm thanh, video là những phương tiện khác nhau để trao đổi
thông tin.
B. Video không phải là phương tiện phù hợp để trình bày diễn biến của sự việc,
hiện tượng.
C. Hình ảnh thường được sử dụng để minh hoạ, giúp trình bày thông tin một cách
trực quan.
D. Biểu đồ giúp nhận biết một cách trực quan về mối quan hệ tương quan giữa các
dữ liệu, làm nổi bật ý nghĩa của dữ liệu.

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP (Câu 2)
STT

1

Nội dung

Phương tiện trực quan

Lí do

Thống kê, so sánh số lần Biểu đồ hình cột

Biểu đồ hình cột giúp so sánh

vô địch của các đội tuyển

dữ liệu một cách trực quan.

đã giành cúp vàng trong
lịch sử.
Bàn

2

3

thắng

được

bình Video

Video giúp theo dõi chi tiết, cụ

chọn là đẹp nhất của

thể, chân thực, tạo cảm xúc

World Cup vừa qua.

cho người xem

Quốc gia (hoặc các quốc Chữ và hình ảnh

Có thể dùng chữ để ghi tên

gia) tổ chức World Cup

quốc gia kèm theo hình ảnh về

tiếp theo.

quốc gia đó

02
ĐÍNH KÈM TỆP VÀO
SƠ ĐỒ TƯ DUY

LÀM VIỆC CÁ NHÂN
+ Trình bày hiểu biết của em về
sơ đồ tư duy.
+ Mục đích của việc đính kèm tệp
(hình ảnh, văn bản, video, bảng
tính,…) vào bảng tính là gì?

Gợi ý trả lời
•

Sơ đồ tư duy là một phương pháp trình bày trực quan các thông tin
về một chủ đề.

• Với phương pháp này, các thông tin
của chủ đề được tóm tắt, sắp xếp, tổ
chức thành sơ đồ phân nhánh từ chủ
đề trung tâm đến các nhánh con.

Gợi ý trả lời

• Trình bày bằng sơ đồ tư
duy giúp ta dễ dàng nhìn
thấy bức tranh tổng thể,
nhận biết, ghi nhớ nội
dung cơ bản của chủ đề.

Gợi ý trả lời
Bên cạnh việc cung cấp công cụ, tiện ích để dễ dàng tạo
sơ đồ tư duy, hầu hết các phần mềm vẽ sơ đồ tư duy đều
cho phép đính kèm tệp hình ảnh, văn bản, video, bảng
tính,... để minh hoạ, cung cấp thêm thông tin cụ thể, chi
tiết hơn cho nội dung trong sơ đồ tư duy.

Quan sát hình 1
SGK tr.24
Sơ đồ tư duy
được đính kèm
các tệp hình ảnh,
video, văn bản,
bảng tính

THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
Theo em, tại sao cần đính kèm các tệp vào sơ đồ tư duy ở Hình 1?
STT

Các tệp đính kèm

Lí do cần đính kèm

1

 

 

2

 

 

...

 

Nêu các bước đính kèm tệp vào sơ đồ tư duy;
cách trình bày sơ đồ tư duy có tệp đính kèm.

Lí do cần đính kèm các tệp vào sơ đồ tư duy ở Hình 1
STT

Các tệp đính kèm

1

Tệp văn bản

Cung cấp chi tiết về thời gian mỗi lượt bắn pháo hoa.

2

Tệp hình ảnh

Minh họa địa điểm bắn pháo hoa (cảng Sông Hàn).

3

Tệp video

4

Tệp bảng tính

Lí do cần đính kèm

Cung cấp diễn biến chi tiết, cụ thể màn bắn pháo hoa
của đội vô địch (Phần Lan).
Cung cấp danh sách chi tiết, cụ thể về 8 đội tham dự

Các bước đính kèm tệp vào sơ đồ tư duy
Thứ tự
Bước 1

Thực hiện
• Chọn thẻ

• Chọn
Bước 2

Insert.

Picture để đính kèm tệp ảnh minh họa (hình ảnh trong tệp

sẽ hiển thị ngay trên sơ đồ tư duy).
• Ở bước 2, thay vì chọn

ta chọn

để đính kèm tệp (văn bản,

video, bảng tính,...) vào sơ đồ tư duy.

Bước 3

• Thực hiện theo các hướng dẫn của phần mềm để chọn tệp đính kèm.

THỰC HÀNH

Làm việc theo nhóm và
hoàn thành nhiệm vụ
thực hành

Thực hành theo các yêu cầu sau

a) Chọn một giải thể thao (bóng đá,
bóng chuyên, cầu lông,...) hoặc
một hội thi (bắn pháo hoa, văn
nghệ, kể chuyện, ...) mà em yêu
thích để tạo bài trình chiếu.

b) Tạo sơ đồ tư duy trình bày ý tưởng của em
về nội dung bài trình chiếu. Trong đó, cần có
các nội dung chính của bài trình chiếu và đính
kèm các tệp tài liệu em đã chuẩn bị (hình ảnh,
video, văn bản, bảng tính,...) để minh hoạ,
cung cấp thêm thông tin cho sơ đồ tư duy.

c) Sử dụng sơ đồ tư duy đã tạo ở câu b) để trao đổi với bạn về nội dung,
phương tiện trực quan em dự kiến sử dụng để trình bày thông tin trong bài
trình chiếu; lấy ý kiến góp ý của bạn để chỉnh sửa, hoàn thiện sơ đồ tư duy.

d) Tạo bài trình chiếu theo ý tưởng đã được góp ý, hoàn thiện ở câu c).

e) Trình bày bài trình chiếu, đồng thời chia sẻ với bạn về lí do em sử dụng
hình ảnh, biểu đồ, video trong bài trình chiếu; lấy ý kiến góp ý của bạn để
hoàn thiện sản phẩm.

BÀI TẬP
TRẮC NGHIỆM

Câu 1. Sử dụng hình ảnh, biểu đồ, video trong trình bày
thông tin không cần đảm bảo yếu tố nào?

A. Phù hợp.

C. Hợp pháp.

B. Đơn giản, dễ hiểu.

D. Nổi
Nổi bật.
D.
bật.

Câu 2. Sơ đồ tư duy là gì?
A. Là một phương pháp trình

C. Là một phương pháp trình

bày trực quan các thông tin về

bày những nội dung cơ bản của

một chủ đề.

một chủ đề.

B. Là một phương pháp trình

D. Là một phương pháp trình

bày ngắn gọn, đơn giản các

bày chi tiết, cụ thể các kiến thức

kiến thức chính của một chủ đề.

của một chủ đề.

Câu 3. Trong sơ đồ tư duy, các từ khóa, hình ảnh, đường
nối được sử dụng để làm gì?
A. Triển khai các nội dung phụ.

B. Thể hiện mối quan hệ,
liên kết giữa các thông tin.

C. Trao đổi thông tin.

D. Trình bày trực quan sơ đồ.

Câu 4. Dạng thông tin nào thường được
sử dụng trong văn bản, bài trình chiếu?
A. Chữ và hình ảnh.

C. Hình ảnh và video.

B. Hình ảnh và âm thanh.

D. Chữ và video.

Câu 5. "Phương tiện trực quan cần có dung lượng vừa phải để
thuận tiện cho việc lưu trữ, chia sẻ, trao đổi trong môi trường"
là nội dung của lưu ý nào để sử dụng hợp lí phương tiện trực
quan trong trình bày, trao đổi thông tin?
A. Phù hợp.

C. Đẹp, rõ nét.

B. Đơn giản, dễ hiểu.

D. Hợp pháp.

LUYỆN TẬP
1. Hãy vẽ trên giấy sơ đồ tư duy trình bày nội dung chính của bài
trình chiếu về World Cup ở câu 2 tại hoạt động

của mục 1.

Trao đổi với bạn và cho biết các tệp hình ảnh, biểu đồ, video em
dự kiến đính kèm khi tạo sơ đồ tư duy trên máy tính.

Gợi ý thực hiện
World Cup

(1)

(2)

(3)

Các đội tuyển

Bàn thắng đẹp nhất

Quốc gia tổ chức

giành Cup vàng

World Cup 20...

World Cup 20...

Các tệp cần đính kèm sơ đồ tư duy
(1)
Các đội tuyển giành Cup vàng

Nhánh 1: Tệp bảng tính thống kê số
lần vô địch của các đội tuyển đã giành
cúp vàng, trong đó sử dụng biểu đồ
để trực quan hoá, so sánh dữ liệu.

Các tệp cần đính kèm sơ đồ tư duy
(2)
Bàn thắng đẹp nhất
World Cup 20...

(3)
Quốc gia tổ chức World Cup 20...

Nhánh 2: Tệp video

Nhánh 3: Tệp hình ảnh biểu tượng quốc gia

bàn thắng đẹp nhất.

(quốc kì, quốc huy, quốc phục, quốc hoa).

LUYỆN TẬP
2. Giả sử em cần tạo bài trình chiếu về Lễ hội pháo hoa quốc tế
Đà Nẵng gồm các nội dung chính như ở Hình 1 và thống kê số
lượng đội tham gia trong lịch sử Lễ hội. Trao đổi với bạn và cho
biết phương tiện trực quan em lựa chọn để trình bày về địa điểm
bắn pháo hoa, màn bắn pháo hoa của đội vô địch, thống kê số
lượng đội tham gia trong lịch sử Lễ hội. Tại sao?

Ví dụ tham khảo
Sử dụng hình ảnh để minh hoạ
địa điểm bắn pháo hoa. Bởi vì,
hình ảnh thường được sử dụng
để minh hoạ, giúp trình bày
thông tin trực quan, gây ấn
tượng, thu hút sự chú ý của
người xem.

Ví dụ tham khảo

Sử dụng video khi trình bày
màn bắn pháo hoa của đội vô
địch. Bởi vì, video giúp theo dõi
chi tiết, cụ thể, chân thực, tạo
cảm xúc cho người xem.

Ví dụ tham khảo
Sử dụng biểu đồ trình bày
thống kê số lượng đội tham gia
trong lịch sử lễ hội. Bởi vì, biểu
đồ giúp trực quan hoá dữ liệu,
giúp làm nổi bật ý nghĩa của dữ
liệu, dễ dàng nhận biết mối
tương quan giữa các dữ liệu.

VẬN DỤNG
Hãy cùng các bạn trong lớp
chia nhóm và thực hiện các
yêu cầu SGK tr.25

HOẠT ĐỘNG THEO NHÓM
a) Phân công mỗi nhóm thực hiện tóm tắt một trong các bài học từ Bài 1
đến Bài 5 trong sách Tin học 9.
b) Mỗi nhóm tiến hành tạo sơ đồ tư duy tóm tắt bài học được phân công.
c) Trình bày sản phẩm, lấy ý kiến góp ý của các nhóm khác để hoàn thiện
sản phẩm.
d) Chia sẻ sản phẩm để mỗi bạn đều có đủ sản phẩm tóm tắt bài học của
các nhóm.

Gợi ý thực hiện
Tên bài học

Các nhánh con cấp 1
là các mục trong hoạt
động Khám phá.

Có thể có nhánh con cấp 2, 3. HS đính
kèm tệp (hình ảnh, văn bản, ...) khi cần
thiết để cung cấp thông tin cụ thể hơn cho
sơ đồ tư duy).