BÀI 2. THƠ SÁU CHỮ, BẢY CHỮ

NẮNG MỚI
TRỌNG LƯ

LƯU

NGỮ VĂN 8

CÁNH DIỀU

KHỞI ĐỘNG
? Đọc những câu thơ/
ca dao viết về mẹ?

NẮNG MỚI

NGỮ
VĂN 8

Hình thành kiến thức

LƯU TRỌNG LƯ

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả: Lưu Trọng Lư
- Lưu Trọng Lư (19/6/1911–
10/8/1991), là một nhà thơ,
nhà văn, nhà soạn kịch Việt
Nam.

Tác phẩm chính: Khói lam chiều,
Tiếng thu (1939); Tỏa sáng đôi bờ
(1959); Người con gái sông Gianh
(1966)...

- Quê quán: làng Cao Hạ, xã
Hạ Trạch, huyện Bố Trạch,
tỉnh Quảng Bình.

Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn
học nghệ thuật năm 2000
LƯU TRỌNG LƯ (1911-1991)

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

LƯU TRỌNG LƯ

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả: LƯU TRỌNG LƯ
2. Tác phẩm:
a. Đọc, giải nghĩa từ:

Hướng dẫn đọc bài
thơ: giọng điệu nhẹ
nhàng, chậm rãi, tình
cảm...

2. Tác phẩm

NẮNG MỚI

(Tặng hương hồn thầy me)
Mỗi lần nắng mới hắt bên song,
Xao xác, gà trưa gáy não nùng,
Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng,
Chập chờn sống lại những ngày không.

LƯU TRỌNG LƯ
Tôi nhớ mẹ tôi, thuở thiếu thời
Lúc người còn sống, tôi lên mười;
Mỗi lần nắng mới reo ngoài nội,
Áo đỏ người đưa trước giậu phơi.
Hình dáng mẹ tôi chửa xoá mờ
Hãy còn mường tượng lúc vào ra:
Nét cười đen nhánh sau tay áo
Trong ánh trưa hè trước giậu thưa.

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

I. Tìm hiểu chung

LƯU TRỌNG LƯ

1. Tác giả: Lưu Trọng Lư
2. Tác phẩm:
a. Đọc, giải nghĩa từ:
+ Thầy me (từ cũ): bố mẹ
+ Thiếu thời: thời kì còn bé, còn
đang ở độ tuổi thiếu niên
+ Giậu: Tấm tre nứa đan hoặc
hàng cây nhỏ, rậm để ngăn sân
vườn.
+ Nội: cánh đồng
+ Mường tượng: nhớ lại hoặc
tưởng tượng ra trong trí hình ảnh
nào đó không rõ ràng

Giậu

Nội

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả: Lưu Trọng Lư
2. Tác phẩm:
a. Đọc, giải nghĩa từ:
b. Tìm hiểu chung:

LƯU TRỌNG LƯ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Xuất xứ

 

Thể thơ, đặc điểm

 

Phương thức biểu đạt

 

Bố cục

 

Chủ thể,

 

đối tượng trữ tình
Nhan đề

 

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

LƯU TRỌNG LƯ

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả: Lưu Trọng Lư
2. Tác phẩm:
a. Đọc, giải nghĩa từ:
b. Tìm hiểu chung

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Xuất xứ
Thể thơ,

  Trích từ tập thơ “Tiếng thu”
  - Thơ bảy chữ

Đặc điểm

Phương thức  
biểu đạt

- Mỗi dòng có 7 chữ. Các dòng
trong bài thơ thường ngắt nhịp 4/3,
cũng có khi bắt nhịp ¾; thường có
nhiều vần, vần thường là vần chân
Biểu cảm ( Tự sự, miêu tả)

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả: Lưu Trọng Lư
Bố cục
2. Tác phẩm:
a. Đọc, giải nghĩa từ:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
  2 phần

b. Tìm hiểu chung
Chủ thể trữ tình

 

Đối tượng trữ tình
Nhan đề

LƯU TRỌNG LƯ

 

+ Phần 1 (khổ thơ đầu): Bức tranh
thiên nhiên “nắng mới”.
+ Phần 2 (khổ 2, 3): Nỗi nhớ của
nhà thơ
- Chủ thể trữ tình “tôi”,
- Đối tượng trữ tình: người mẹ
của mình.
Đặt theo một hình ảnh khơi
nguồn cảm hứng cho tác giả.

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

II. Tìm hiểu văn bản
1. Bức tranh thiên nhiên nắng mới.

CÁNH
DIỀU

LƯU TRỌNG LƯ

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

LƯU TRỌNG LƯ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02

Nhiệm vụ: Đọc khổ thơ đầu của bài thơ và thực hiện các yêu cầu sau:
 

? Bức tranh thiên
nhiên nắng mới
được hiện lên ở thời
gian, không gian
nào? Tìm những từ
ngữ diễn tả tâm
trạng nhà thơ trước
nắng mới?

Bức tranh thiên
nhiên nắng mới.

Tìm và nêu tác
dụng của các biện
pháp nghệ thuật
đặc sắc trong khổ
thơ?

Từ đó em cảm nhận
được gì về bức tranh
thiên nhiên nắng mới
và tâm trạng của nhà
thơ?
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
..............................

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02

Phương diện

Từ ngữ

Thời gian
Không gian
Tâm trạng

Nghệ thuật:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02

Phương diện
Thời gian

Từ ngữ
Hiện tại, buổi trưa buồn bên song cửa
– Bình dị nhưng đủ sức lay động lòng người

Không gian

Nắng hắt bên song , Âm thanh tiếng gà xao xác, não nùng
– Không gian hiu hắt

Tâm trạng

Xao xác, não nùng, lòng rượi buồn, chập chờn sống lại.

Nghệ thuật:

- Dùng từ đặc sắc: + hắt: => Gợi không gian hiu hắt, vắng lặng.
- Từ láy “xao xác”, “não nùng” diễn tả âm thanh xao động. Tiếng gà nhấn mạnh sự vắng lặng của
không gian, lấy động để tả tĩnh. Cách ngắt nhịp 2/2/3 thể hiện cảm xúc trầm buồn, nhớ thương.
- Từ láy “chập chờn” thể hiện những hình ảnh trong quá khứ dần hiện lên trong tâm trí của nhân
vật trữ tình. 

- Không gian tĩnh lặng, hiu hắt, đầy 1 màu hoài niệm.
- Tâm trạng buồn quạnh hiu xa vắng, nhớ thương những kỉ niệm thuở ấu thơ.

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

I. Tìm hiểu văn bản

1. Bức tranh thiên nhiên nắng mới (khổ 1).

2. Nỗi nhớ của nhà thơ (Khổ 2,3).

LƯU TRỌNG LƯ

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

LƯU TRỌNG LƯ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 03

Nhiệm vụ: Đọc khổ thơ đầu của bài thơ và thực hiện các yêu cầu sau:
 

1. Hình ảnh người mẹ
hiện lên như thế nào
trong tâm tưởng của
nhân vật trữ tình?
2. Tìm những từ ngữ thể
hiện tình cảm của nhà
thơ dành cho mẹ?

Nỗi nhớ của nhà
thơ

Những nét nghệ
thuật nào được tác
giả sử dụng để tái
hiện hình ảnh
người mẹ?

Từ đó em có cảm
nhận gì về người mẹ
và tình cảm của nhà
thơ dành cho mẹ?
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
.....................................
..............................

NẮNG MỚI

NGỮ
VĂN 8

LƯU TRỌNG LƯ

I. Tìm hiểu văn bản

1. Bức tranh thiên nhiên nắng mới (khổ 1).

2. Nỗi nhớ của nhà thơ (Khổ 2,3).

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
- Hình ảnh, từ ngữ về mẹ:

Nghệ thuật

- Từ ngữ thể hiện tình cảm
của nhà thơ:
Hình ảnh người mẹ và tình cảm của nhà thơ:

NẮNG MỚI

NGỮ
VĂN 8

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
 

1. Hình ảnh, từ ngữ về mẹ

 

- Mẹ đưa áo đỏ ra dậu phơi mỗi
khi có nắng mới về.
- Nét cười đen nhánh trong ánh
trưa hè.

2. Từ ngữ thể hiện tình cảm
của nhà thơ:  nhớ, chửa xóa
mờ.

 

LƯU TRỌNG LƯ

Nghệ thuật
- Lựa chọn hình ảnh ấn tượng, có hồn.
- dùng từ chỉ sắc màu: (áo) đỏ, (nét cười)
đen nhánh.
- Đối lập trong hình ảnh: Nắng mới hắt
bên song >< Nắng mới reo ngoài nội
=> Tái hiện ấn tượng hình ảnh người mẹ
và tình cảm của nhà thơ.

Hình ảnh người mẹ hiện lên trong tâm tưởng nhà thơ với đầy đủ nét duyên
dáng, hiền từ của người phụ nữ Việt Nam thuở xưa.

Tình cảm của nhà thơ: Thổn thức, bồi hồi nhớ thương mẹ.

III.TỔNG KẾT
1.

Nghệ thuật:

- Thể thơ thất ngôn
- Giọng điệu nhẹ nhàng, tha
thiết
- Sử dụng linh hoạt các biện
pháp tu từ.
- Cách ngắt nhịp đều đặn, chủ
yếu là 4/3, gieo vần chủ yếu
là vần thông.

2. Nội dung:
-

Kí ức về mẹ gắn liền
với sự biết ơn, tình yêu
tha thiết của nhân vật
trữ tình.

3. Ý nghĩa:

Bồi đắp thêm tình cảm
kính yêu người mẹ,
trân trọng tình cảm gia
đình cho người đọc.

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI
Luyện tập

LƯU TRỌNG LƯ

Với em, hình ảnh, chi tiết nào về
người mẹ của mình khiến em thấy
yêu thương nhất.
Hãy chia sẻ bằng 1 đoạn viết khoảng
10 câu văn.

VẬN DỤNG

? Dựa vào nội dung bài thơ, em hãy vẽ
bức tranh về mẹ gắn liền với 1 công
việc quen thuộc?

NẮNG MỚI

NGỮ
VĂN 8

LƯU TRỌNG LƯ

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ

- Vẽ sơ đồ tư duy cho bài học.
-

Học kĩ nội dung của bài học. Đọc, chuẩn bị trước bài
“Nếu mai em về Chiêm Hóa”.