Tuần 7
Bài 4: CÓ CHÍ THÌ NÊN

Bài viết 2

1. Đoạn văn tả ngoại hình của người
nằm ở phần nào của bài văn tả người?

Đoạn văn tả ngoại hình của người nằm
ở phần thân bài của bài văn tả người.

2. Hát một bài hát về bạn bè mà bạn biết.

Đáp án 2

3. Phần thân bài của bài văn tả người sẽ tả
những gì của người?
Phần thân bài của bài văn tả người sẽ
tả ngoại hình, hoạt động và tính cách của
người.

Tuần 7
Bài 4: CÓ CHÍ THÌ NÊN

Bài viết 2:

Luyện tập tả người
(Tả hoạt động, tính
cách)

1. Nhận xét về cách tả hoạt động, tính cách của người
trong các đoạn văn dưới đây:
a) Tấm lưới rộng đang vá trải phủ lên hai đầu gối Thắng. Tay cậu bé
cầm kim tre đưa lên đưa xuống thoăn thoắt coi bộ rất thành thạo. Chỗ lưới
thủng toạc theo đà tay của nó cứ mỗi lúc một nhỏ dần lại. Tay vẫn thoăn
thoắt vá lưới nhưng mắt nó thỉnh thoảng lại nhìn lên bờ như có ý chờ đợi ai.
Vừa nhác trông thấy lũ trẻ chạy xuống bến, Thắng vội vàng đặt tấm lưới
trên gối xuống, đứng lên giơ tay xua xua ra hiệu với các bạn như bảo đừng
gọi. Cậu bé chỉ vào mẹ nó lúc ấy đang cúi xuống thổi lửa. Nó rón rén bước
đến mạn thuyền, bám tay vào cọc chèo và đu mình xuống nước êm không
một tiếng động. Nó ngụp một cái, lặn biến đi như một con cá. Bọn trẻ đứng
trên bờ nhìn bạn lặn vừa ghen vừa phục.
Theo TRẦN VÂN

b) Chấm hay làm thực sự, không làm chân tay cứ bứt rứt sao ấy. Tết Nguyên
đán, Chấm ra đồng từ sớm mồng Hai, dẫu có bắt ở nhà cũng không được. Chấm
không đua đòi may mặc. Mùa hè một áo cánh nâu. Mùa đông rét mấy cũng chỉ
hai áo cánh nâu. Chấm mộc mạc như hòn đất. Hòn đất ấy bầu bạn với nắng với
mưa để cho cây lúa mọc lên hết vụ này qua vụ khác, hết năm này qua năm
khác. Nhưng cô con gái có bề ngoài rắn rỏi là thế lại là người hay nghĩ ngợi, dễ
cảm thương. Có bữa đi xem phim, những cảnh ngộ trong phim làm Chấm khóc
gần suốt buổi. Đêm ấy ngủ, trong giấc mơ, Chấm lại khóc mất bao nhiêu nước
mắt.
- Ở đoạn văn a, các hoạt động của nhân vật được tả theo trình tự nào? Những

Theo ĐÀO VŨ

hoạt động ấy nói lên điều gì về tính cách của nhân vật?
- Tìm những câu miêu tả tính cách của nhân vật trong đoạn văn b. Mỗi tính cách
LÚA

ấy được thể hiện qua những hoạt động nào?
- Tìm những từ ngữ, chi tiết thể hiện sự quan sát tinh tế và chính xác của tác giả.
- Tác giả thể hiện tình cảm đối với nhân vật qua những từ ngữ, chi tiết nào?

Làm việc nhóm 4 và
báo cáo kết quả.
SGK/59

 

Cách tả hoạt

Đoạn văn a

Đoạn văn b

(Tả bạn Thắng)

(Tả cô Chấm)

Tả hoạt động, qua đó

Nêu nhận xét về tính

động, tính cách nói lên tính cách của nhân cách của nhân vật và minh
của nhân vật.

vật.

hoạ

cho

mỗi

nhận

xét

bằng một hoặc một vài
hoạt động.
Tác giả tả
những
động

Tác giả tả các hoạt

Tác giả tả các hoạt động:

hoạt động: vá lưới, ngóng chờ ra đồng, ăn mặc, đi xem
nào

nhân vật?

của bạn, ra hiệu với bạn, đu phim, khóc.
mình xuống nước, lặn biến
đi.

Đoạn văn a
(Tả bạn Thắng)

 

Các hoạt

Đoạn văn b
(Tả cô Chấm)

Các hoạt động đó được

Các hoạt động đó được miêu tả theo

động

đó

được miêu tả theo trình tự trình tự từ hoạt động lao động đến

miêu

tả

theo thời gian.

cách

trình tự như thế

ăn

mặc

(chọn trang phục),

cách bộc lộ cảm xúc.

nào?
Hoạt động

Thắng là cậu bé chăm

- Cô Chấm là người chăm chỉ (không

của người được chỉ, nhanh nhẹn, khéo làm thì chân tay cứ bứt rứt; ra đồng từ
tả

thể

hiện léo (chăm vá lưới, vá rất sớm mồng Hai Tết, dẫu có bắt ở nhà cũng

điều gì về tính khéo); bơi lặn giỏi (đu không được).
cách của nhân mình
vật?

xuống

nước

êm

- Cô Chấm là người giản dị (không đua

không một tiếng động, đòi may mặc; mộc mạc như hòn đất).
lặn biến đi như một con
- Cô Chấm rất rắn rỏi nhưng hay nghĩ
cá).

ngợi, dễ cảm thương (khóc khi xem
những cảnh ngộ trong phim; khóc cả

 

Đoạn văn a
(Tả bạn Thắng)
Tìm những

từ

ngữ,

tiết

thể

sự
tinh

Một số từ ngữ, chi tiết: Tay cậu bé

Đoạn văn b
(Tả cô Chấm)
Một số từ ngữ, chi tiết: Mùa hè,

chi cầm kim tre đưa lên đưa xuống Chấm mặc một áo cánh nâu; mùa
hiện thoăn thoắt; nó rón rén, bám tay đông hai áo cánh nâu; Chấm mộc

quan

sát vào cọc chèo, đu mình xuống nước mạc như hòn đất; Chấm hay nghĩ

tế

và êm không một tiếng động; nó ngụp ngợi, dễ cảm thương: những cảnh

chính xác của một cái, lặn biến đi như một con ngộ trong phim làm Chấm khóc gần
tác giả.

cá;...

suốt buổi; trong giấc mơ, Chấm lại
khóc.

Tác giả thể

Tác giả chọn một số chi tiết

Tác giả chọn một số chi tiết

hiện tình cảm tiêu biểu để thể hiện tình cảm tiêu biểu để thể hiện tình cảm
đối

với

nhân của bản thân, dùng từ ngữ phù của bản thân, dùng từ ngữ phù

vật qua những hợp để thể hiện tình cảm đối với hợp để thể hiện tình cảm đối với
từ

ngữ,

chi người được tả (thoăn thoắt, thành người được tả (hay làm thực sự,

tiết nào?

thạo, êm không một tiếng động, lặn không đua đòi; mộc mạc như hòn
biến đi như một con cá, bọn trẻ vừa đất, rắn rỏi, hay nghĩ ngợi, dễ cảm

LƯU
Ý:
+ Nên chọn miêu tả những chi tiết tiêu biểu về hoạt
động, tính cách của người được tả.
+ Cách sắp xếp các chi tiết thường thấy là theo trật tự
trước – sau của các hoạt động (theo thời gian), nhưng
người viết có thể sắp xếp theo ý của mình.
+ Cần thể hiện tình cảm của bản thân đối với người
được tả; nên sử dụng từ ngữ giàu hình ảnh, cách nói so
sánh,... để miêu tả một cách sinh động.

2. Dựa vào dàn ý đã lập ở Bài 3 (trang 38),
hãy viết đoạn văn tả hoạt động, tính cách của
một người bạn mà em quý mến.
 

LƯU Ý:
Đoạn văn cần viết phải theo trật tự trước – sau
của các hoạt động nhưng cũng có thể sắp xếp
theo ý của mình. Khi viết, cần thể hiện cảm xúc
của mình đối với người được tả; nên chọn những đặc
điểm nổi bật về hoạt động, tính cách để tả bạn và
nhớ dùng từ ngữ giàu hình ảnh, cách nói so sánh
để miêu tả một cách sinh động.

Làm việc cá nhân và
trình bày đoạn văn trước
lớp.
SGK/59

VẬN DỤNG
Em học được điều gì sau bài
học hôm nay?