I
Ở
KH
G
N
ĐỘ

Em hãy nhớ lại kiểu
bài văn miêu tả:

Lớp 2 và lớp 3, được luyện viết đoạn
văn tả đồ vật.
Lớp 4, được luyện viết đoạn văn và bài
văn tả con vật, tả cây cối.
+ Lớp 5, được luyện viết đoạn văn, bài
văn tả phong cảnh.

1. Đọc các đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.
a. Trong rừng trúc có một con suối nhỏ, nước rất trong. Suối chảy lững lờ, làm
những sợi rêu xanh bám vào những tảng đá xám hai bên bờ nhảy múa nh ịp
nhàng. Ở giữa dòng, một bầy cá nhỏ chỉ bằng ngón tay út ve vẩy vây và đuôi,
miệng khẽ há ra, lặng lẽ bơi đứng. Gần như không có một tiếng động nào báo
hiệu sự có mặt của con suối ở quãng rừng có lẽ là đầu nguồn này. Bên kia suối,
đã thấy những chiếc măng trúc non bị nhím ăn dở, chân chúng in l ỗ ch ỗ nh ư
vết chân chuột. Những cây trúc vàng óng, vút cao, đã bắt đầu trổ hoa. Hoa trúc
cứng và vàng, không có hương vị gì, vậy mà đâu đó, vẫn thoảng một mùi th ơm
nhẹ nhõm, xa ngái,...
(Theo Trần Nhuận Minh)

– Đoạn văn tả phong cảnh gì?
Đoạn văn miêu tả dòng suối nhỏ
trong rừng trúc.

Tác giả quan sát, cảm nhận vẻ đẹp
của phong cảnh bằng những giác
quan nào?

Tác giả quan sát và cảm nhận vẻ đẹp
củ a cảnh vật bằng nhiều giác quan:
mắt nhìn, tai nghe, mũi ngửi,...

Phong cảnh được miêu tả theo trình
tự thời gian hay không gian?

Tác giả miêu tả cảnh vật theo
trình tự không gian.

Đọc các đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.
b. Biển luôn thay đổi màu tuỳ theo sắc mây trời. Trời xanh thẳm, biển cũng
thẳm xanh như dâng cao lên, chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng
dịu hơi sương, Trời âm u mây mưa, biển xám xịt nặng nề. Trời ầm ầm dông gió,
biển đục ngầu, giận dữ,... Như một con người biết buồn vui, biển lúc tẻ nhạt,
lạnh lùng, lúc sôi nổi, hả hê, lúc đăm chiêu, gắt gỏng. Biển nhiều khi rất đ ẹp, ai
cùng thấy như thế. Nhưng có một điều ít ai chú ý là: vẻ đẹp của biển, v ẻ đ ẹp kì
diệu muôn màu muôn sắc ấy phần rất lớn là do mây, trời và ánh sáng tạo nên.
(Theo Vũ Tú Nam)

– Tìm câu chủ đề của đoạn
văn.
Biển luôn thay đổi màu tuỳ theo
sắc mây trời.

Theo em, tác giả đã quan sát biển, trời
vào những thời điểm nào?
Tác giả quan sát biển trời vào những
ngày/ vào những lúc thời tiết khác
nhau: lúc trời xanh thẳm, lúc rải mây
trắng nhạt, lúc trời âm u mây mưa, lúc
trời ầm ầm dông gió.

– Tìm và nêu tác dụng của hình ảnh
so sánh và nhân hoá trong đoạn văn.

 Tác dụng của hình ảnh nhân hoá: giúp ta thấy biển như gần gũi, giống với
con người, tả hình ảnh của biển và trời mây như nét tính cách của con người
một cách đặc sắc, biểu cảm.

2. Dựa vào kết quả quan sát phong cảnh ở Bài 12 và dàn ý đã l ập ở Bài
13, viết đoạn văn tả một đặc điểm nổi bật của cảnh ao hồ, sông suối
hoặc biển đảo.
Bài mẫu:
Vào sáng sớm hay lúc chiều hoàng hôn, quần đảo Trường Sa đều được soi chi ếu chói
lọi bởi ánh Mặt Trời chiếu lên mặt biển. Những đợt sóng lăn tăn, nh ững g ợn, nh ững
đợt lấp la lấp lánh ánh Mặt Trời như kim cương rơi vào lòng biển r ồi v ỡ tan. Gió trên
biển cũng thật khắc nghiệt, những đợt gió cả ngày cứ liên t ục th ổi vào các đ ảo, gió
không ngừng như những đợt sóng vỗ bờ. Nhất là vào ngày m ưa bão, gió th ường r ất to
và đem theo mưa nhiều. Có khi gió quật đổ cây, tốc mái nhà. Do v ậy, các chiến sĩ và
người dân trên các đảo phải gia cố, nẹp và đổ rào quanh gốc cây. Có lẽ r ễ cây cũng
hiểu chuyện, lo lắng mà đâm rễ thật sâu vào lòng đất trên đ ảo. Th ời ti ết trên đ ảo
chuyển mình rõ nhất có lẽ là hai mùa trong năm: mùa m ưa và mùa khô. T ương t ự nh ư
mùa mưa và mùa khô trên đất liền, ở đảo mùa khô cũng ít m ưa, mùa m ưa thì m ưa r ất
nhiều, mưa như trút nước. Nơi đây thật sự rất khắc nghiệt.

h
n
á
đ
ự
t
n
ế
i
k
ý
ẻ
s
a
i
Ch
h
n
ì
m
a
ủ
c
m
à
l
i
à
b
á
i
g
n
ạ
b
a
ủ
c
và

Tạm biệt