GIÁO DỤC CÔNG DÂN 9

Bài 2:

Khoan
dung
Giáo viên:

0
1

Mục tiêu bài học

Nêu được khái niệm khoan dung và

0
2

Nhận biết được giá trị của khoan dung.

biểu hiện của khoan dung.

0
3

0
4

Thực hiện được những việc làm thể
hiện sự khoan dung trong những tình
huống cụ thể, phù hợp với lứa tuổi.

Phê phán các biểu hiện thiếu khoan dung.

Hoạt động 1

KHỞI ĐỘNG

TRÒ CHƠI: AI NHANH
HƠN

- GV tổ chức chia lớp thành 2 đội chơi (đội A và đội B).
- Thể lệ trò chơi: Đội A liệt kê những lợi ích của sự tha thứ,
đội B liệt kê những hậu quả của sự tức giận. Đội nào liệt kê
được nhiều hơn sẽ giành chiến thắng.
- Thời gian: 3 phút.

Em hãy nêu suy nghĩ về ý nghĩa của thông điệp sau:

Hoạt động 2

KHÁM
PHÁ

Nhiệm vụ 1
Em hãy đọc các thông tin trong SGK tr. 11, 12 và trả lời câu hỏi:

•

Những việc làm của nhân dân,

Theo em, thế nào là

chính sách của Đảng và Nhà nước

khoan

ta trong các thông tin trên thể hiện

dung có biểu hiện và ý

truyền thống nào của dân tộc Việt

nghĩa như thế nào?

Nam?
• Những việc làm đó có kết quả, ý
nghĩa như thế nào?

dung?

Khoan

• Thể hiện truyền thống về lòng nhân ái, khoan dung của dân tộc ta.
• Những việc làm này đem lại nhiều kết quả tốt đẹp và đầy ý nghĩa nhân văn.

ĐỐI VỚI KẺ THÙ
Dân tộc ta thể hiện sự cao
thượng, hiếu hoà không hiếu
chiến, giúp lan toả khắp nơi về
hình ảnh đẹp.
 Những giá trị nhân văn đáng
được lưu truyền và khuyên dạy
cho con cháu đời sau.

ĐỐI VỚI PHẠM NHÂN
TRONG NƯỚC
Lòng khoan dung là động lực
cho những con người “lầm
đường lạc lối” có cơ hội cải
thiện, trở thành người tốt để có
thể hoà nhập với cộng đồng xã
hội.
 Thể hiện chính sách nhân
văn, khoan hồng của Đảng và
Nhà nước Việt Nam.

Khoan dung là rộng lòng tha thứ.
BIỂU HIỆN

Người có lòng khoan dung luôn được
mọi người yêu mến, tin cậy và có
nhiều bạn tốt.

- Biết tha thứ cho chính mình và
cho người khác khi họ biết hối
hận và sửa chữa lỗi lầm;
- Lắng nghe và tôn trọng sự
khác biệt của người khác,
không cố chấp, hẹp hòi, định
kiến.

Người được tha thứ sẽ có cơ hội
trở thành người tốt, khắc phục lỗi
lầm, khiếm khuyết của bản thân.

=> Nhờ có lòng khoan dung mà cuộc sống và mối
quan hệ giữa mọi người trở nên lành mạnh, thân ái,
tốt đẹp hơn.

Nhiệm vụ 2
Em hãy quan sát hình ảnh, đọc các trường hợp trong SGK tr. 13 và
thực hiện yêu cầu:

Em hãy nhận xét về suy

Em hãy chia sẻ về những

nghĩ, việc làm của nhân

việc làm thể hiện sự

vật trong các hình ảnh,

khoan dung, thiếu khoan

trường hợp này.

dung mà em biết và rút ra
bài học cho bản thân.

Bạn nữ đã biết nhận ra lỗi sai của
bản thân và tha thứ cho mình.

Bạn nam mang áo số 5 có
sự ích kỉ, chưa biết khoan
dung đối với bạn bè

Trường hợp 1
Trên đường đi học về, khi đến ngã tư, bạn
N dừng xe đúng ngay vạch chờ đèn đỏ. Bất
chợt từ phía sau, một chiếc xe máy va vào
xe đạp của bạn N. Ngay lúc đó, bạn N liền
nghe có tiếng “Xin lỗi cháu!” cất lên. Bạn N
quay lại thì nhìn thấy vẻ mặt đầy lo lắng của
bác gái lỡ va phải xe mình. Thấy vậy, bạn N
nhẹ nhàng đáp lại: “Xe của cháu không sao.
Bác cứ đi nhé!”.

Trường hợp 1

Bạn N có cách ứng xử văn

Trên đường đi học về, khi đến ngã tư, bạn N

minh khi tham gia giao thông,

dừng xe đúng ngay vạch chờ đèn đỏ. Bất chợt

biết bỏ qua lỗi của người khác,

từ phía sau, một chiếc xe máy va vào xe đạp
của bạn N. Ngay lúc đó, bạn N liền nghe có
tiếng “Xin lỗi cháu!” cất lên. Bạn N quay lại thì
nhìn thấy vẻ mặt đầy lo lắng của bác gái lỡ va
phải xe mình. Thấy vậy, bạn N nhẹ nhàng đáp
lại: “Xe của cháu không sao. Bác cứ đi nhé!”.

giúp tránh được những chuyện
không hay có thể xảy ra.

Trường hợp 2
Thời tiết nắng nóng, vì ngại ra đường nên bạn A đã đặt
mua nước giải khát qua hình thức trực tuyến. Tuy
nhiên, vì cửa hàng quá đông khách nên người giao
hàng đã giao cho bạn A chậm hơn 20 phút so với dự
kiến. Khi ấy, chú giao hàng với gương mặt đẫm mồ hôi,
không ngừng xin lỗi cũng như giải thích lí do với bạn A.
Thế nhưng, bạn ấy vẫn cảm thấy rất khó chịu vì phải
chờ đợi lâu. Trong tâm trạng đầy bực dọc, bạn A liền
đánh giá một sao lên hệ thống, kèm theo những lời
nhận xét tiêu cực dành cho chú giao hàng.

Trường hợp 2
Thời tiết nắng nóng, vì ngại ra đường nên
bạn A đã đặt mua nước giải khát qua hình
thức trực tuyến. Tuy nhiên, vì cửa hàng quá

Bạn A cư xử thiếu sự độ
lượng, vị tha và không biết
cảm thông, chia sẻ với sự khó

đông khách nên người giao hàng đã giao

khăn của những người xung

cho bạn A chậm hơn 20 phút so với dự

quanh mình.

kiến. Khi ấy, chú giao hàng với gương mặt
đẫm mồ hôi, không ngừng xin lỗi cũng như
giải thích lí do với bạn A. Thế nhưng, bạn
ấy vẫn cảm thấy rất khó chịu vì phải chờ
đợi lâu. Trong tâm trạng đầy bực dọc, bạn A
liền đánh giá một sao lên hệ thống, kèm
theo những lời nhận xét tiêu cực dành cho
chú giao hàng.

Để rèn luyện đức tính khoan dung, chúng ta cần:
Cư xử chân thành,
rộng lượng, tôn
trọng.

Sống cởi mở, gần
gũi với mọi người.

Chấp nhận cá tính, sở
thích, thói quen của
người khác.

Phê phán thói ích kỉ,
hẹp hòi, thiếu sự độ
lượng, khoan dung.

TỔNG
KẾT
Khoan dung là rộng lòng tha thứ.
Biểu hiện của khoan dung là biết tha thứ cho chính mình và cho người khác
khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm; lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt
của người khác, không cố chấp, hẹp hòi, định kiến.
Người có lòng khoan dung luôn được mọi người yêu mến, tin cậy và có nhiều
bạn tốt. Người được tha thứ sẽ có cơ hội trở thành người tốt, khắc phục lỗi
lầm, khiếm khuyết của bản thân. Nhờ có lòng khoan dung mà cuộc sống và
mối quan hệ giữa mọi người trở nên lành mạnh, thân ái, tốt đẹp hơn.

TỔNG
KẾT
Để rèn luyện đức tính khoan dung, chúng ta cần sống cởi mở, gần gũi với mọi
người. Cư xử chân thành, rộng lượng, tôn trọng và chấp nhận cá tính, sở
thích, thói quen của người khác. Đồng thời, phê phán thói ích kỉ, hẹp hòi,
thiếu sự độ lượng, khoan dung.

Hoạt động 3

LUYỆN
TẬP

Nhiệm vụ 1: Em hãy chỉ ra trong các câu tục ngữ, thành ngữ dưới
đây, câu nào thể hiện sự khoan dung, câu nào không thể hiện sự
khoan dung. Giải thích vì sao.

Chín bỏ làm mười.

Ân đền oán trả.

Ăn miếng trả miếng.

Đánh kẻ chạy đi,
không ai đánh người
chạy lại.

Chín bỏ làm mười.
 Thể hiện sự khoan
dung, nhường nhịn
không cố chấp.

Ân đền oán trả.
 Thể hiện sự thiếu
khoan dung vì còn
mong muốn sự trả thù.

Ăn miếng trả miếng.
 Thể hiện sự thiếu
khoan dung, là biểu
hiện của sự hung hăng.

Đánh kẻ chạy đi,
không ai đánh người
chạy lại.
 Thể hiện sự khoan dung,
biết bỏ qua lỗi lầm của người
khác khi họ biết hối hận, hướng
thiện và sửa sai.

Nhiệm vụ 2: Em hãy đọc câu nói sau và xây dựng bài thuyết trình
về giá trị của lòng khoan dung.

Nhiệm vụ 3: Em hãy đọc các tình huống trong SGK tr. 14,15 và nhận xét
hành vi, việc làm của các nhân vật để tư vấn cách ứng xử phù hợp.

Tình huống 1.
Bạn N rất thông minh, học giỏi, tuy
nhiên bạn ấy lại ít khi lắng nghe và
hay chê bai người khác. Khi làm
việc nhóm, bạn N thường chỉ trích
những điều thiếu sót của các thành
viên khác. Các bạn trong lớp đều
không muốn chơi cùng bạn N nữa.

Tình huống 2.
Sau buổi tiệc sinh nhật bạn thân, bạn V
không về nhà ngay mà lại đi chơi riêng với
bạn bè, không báo cho bố mẹ biết. Sau đó,
bạn V đã bị tai nạn giao thông, phải nằm
viện. Khi tỉnh lại, bạn V đã khóc rất nhiều,
xin lỗi vì làm cho bố mẹ phải lo lắng, tốn
kém thời gian, tiền bạc để chăm sóc cho
mình trong bệnh viện. Bạn ấy luôn cảm
thấy rất hối hận vì lỗi lầm của mình.

Tình huống 1.
Bạn N rất thông minh, học giỏi, tuy
nhiên bạn ấy lại ít khi lắng nghe và
hay chê bai người khác. Khi làm
việc nhóm, bạn N thường chỉ trích
những điều thiếu sót của các thành
viên khác. Các bạn trong lớp đều
không muốn chơi cùng bạn N nữa.

Gợi ý:
Cách ứng xử của bạn N là
chưa đúng đắn với bạn bè. Bạn
N cần phải khiêm tốn, biết lắng
nghe, hoà đồng với các bạn và
cần đem sự hiểu biết, năng lực
của mình để chia sẻ, giúp đỡ
bạn bè cùng tiến bộ.

Tình huống 2.
Sau buổi tiệc sinh nhật bạn thân, bạn V
không về nhà ngay mà lại đi chơi riêng với
bạn bè, không báo cho bố mẹ biết. Sau đó,
bạn V đã bị tai nạn giao thông, phải nằm
viện. Khi tỉnh lại, bạn V đã khóc rất nhiều,
xin lỗi vì làm cho bố mẹ phải lo lắng, tốn
kém thời gian, tiền bạc để chăm sóc cho
mình trong bệnh viện. Bạn ấy luôn cảm
thấy rất hối hận vì lỗi lầm của mình.

Gợi ý:
Bạn V đã sai khi chưa xin phép
bố mẹ mà đã đi chơi cùng bạn
bè ngay sau buổi tiệc sinh nhật.
Bạn V cần phải xin lỗi bố mẹ,
rút kinh nghiệm sâu sắc và
cũng nên biết tha thứ cho bản
thân mình.

Nhiệm vụ 4: Em hãy đọc tình huống trong SGK tr.15 và rút ra bài học cho bản
thân để rèn luyện đức tính khoan dung.

Bạn Q là lớp trưởng lớp 9A, luôn được mọi
người quý mến. Mỗi khi có thành viên trong
lớp vi phạm nội quy, bạn Q thường tìm gặp
riêng để hỏi thăm, tìm hiểu nguyên nhân,
cùng nhau đưa ra giải pháp giúp bạn cải
thiện, khắc phục sai lầm. Bạn Q luôn biết lắng
nghe, không phán xét mà đặt mình vào vị trí
của người khác để đồng cảm.

Hoạt động
4

VẬN
DỤNG

Nhiệm vụ
1. Em hãy chọn một thông
điệp về sự khoan dung mà
em yêu thích. Sau đó, thiết
kế, trang trí thông điệp đó
tại góc bàn học, làm hình
nền của máy tính, điện
thoại (nếu có) như một sự
nhắc nhở em về lòng
khoan dung.

2. Em hãy viết ra những
điều thể hiện sự khoan
dung hoặc chưa khoan
dung đối với bản thân,
người thân, bạn bè; xác
định nguyên nhân vì sao
chưa thể hiện sự khoan
dung. Từ đó, đề xuất hướng
giải quyết và chia sẻ kết quả
thực hiện trước lớp.

Tạm biệt và hẹn gặp lại các
em
ở bài học tiếp theo.