NGƯỜI THẦY
ĐẦU TIÊN
CHYNGYZ TOREKULOVICH
AITMATOV

MỘT VÀI HÌNH
ẢNH

TÁC GIẢ
-Tác giả Tri-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp (2928-2008) là
nhà văn người Cư-rơ-gư-xtan.
-Phong cách sáng tác: Tác phẩm của Ai-tơ-ma-tốp
chủ yếu viết về cuộc sống khắc nghiệt mà cũng
giàu chất thơ ở quê hương ông.
-Lối viết của Ai-tơ-ma-tốp cô đọng, hàm súc có
nhiều cách tân độc đáo trong nghệ thuật kể
chuyện.

SÁNG TÁC NĂM 1962

?

TÁC
PHÂM

THỂ LOẠI: TRUYỆN VỪA

PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT: TỰ SỰ,
MIÊU TẢ, BIỂU CẢM

Trích “Người thầy đầu tiên” in
trong cuốn “Gia-mi-li-a - Truyện
núi đồi và thảo nguyên”

XUẤT
XỨ

GIỚI THIỆU
Truyện kể về nhân vật chính là An-tư-nai, một cô bé mồ côi, phải
sống với gia đình chú thím, bị đối xử tàn nhẫn... Thầy Đuy-sen đã
kiên trì dạy An-tư-nai học chữ; hết lòng bảo vệ và giúp An-tư-nai có
cơ hội lên thành phố tiếp tục việc học hành. An-tư-nai rất yêu quý
thầy Đuy-sen nhưng do hoàn cảnh, thầy trò phải xa cách rồi bặt tin
nhau. Mấy chục năm sau, An-tư-nai đã là một viện sĩ, trở về thăm
làng và gặp lại người thầy đầu tiên của mình trong một tình huống
rất éo le. Bà đã viết thư nhờ người họa sĩ đồng hương kể lại câu
chuyện về thầy Đuy-sen như một hành động chuộc lỗi.

TÓM TẮT
Đoạn trích kể về tình thầy trò cảm động giữa cô học trò An-tư-nai thông minh,
lanh lợi và người thầy đầu tiên, thầy Đuy-sen. Thầy Đuy-sen tuy trẻ tuổi nhưng
đầy tâm huyết, ở thầy không chỉ có tình yêu nghề, mà còn có cả sự tận tụy,
chăm sóc học trò của mình như một người anh trai. Không chỉ là người đưa học
trò làng Cư-rơ-gư-dơ-xtan đến gần hơn với kiến thức, thầy Đuy-sen còn bế từng
học sinh qua con suối lạnh buốt, bất chấp sự khinh thường của những kẻ cưỡi
ngựa qua đường. Thầy hy vọng học trò ưu tú của mình, cô bé An-tư-nai có thể
được lên thành phố học tập ở một môi trường tốt hơn để phát triển chính mình.

BỐ CỤC
Phần 3
Phần 1
Từ “Mùa thu năm
ngoái” … “kể hết
chuyện này”: Lời
kể của người họa
sĩ về bức thư của
An-tư-nai

Phần 2
Tiếp theo đến
“rảo bước về
làng”: Lần gặp
mặt đầu tiên của
thầy Đuy-sen và
An-tư-nai

Tiếp theo đến
“nghe thầy Đuysen giảng bài”:
Hình ảnh thầy
Đuy-sen trong kí
ức của An-tư-nai

Phần 4
còn lại: Những
trăn trở trong
lòng người họa
sĩ khi nghĩ về
thầy Đuy-sen và
An-tư-nai

TÌM HIỂU VĂN BẢN
1.Ngươi kể chuyện và ngôi kể
Người kể chuyện
Ngôi thứ nhất: xưng TÔI

Phần 1 và 4 là anh
họa sĩ

Phần 2 và 3 là Antư-nai

Tác Dụng Của Việc Thay Đổi Kiểu
Người Kể Chuyện
Khiến
câu
chuyện
được
soi
chiếu
từ
Là dụng ý,
nhiều
chiều
,
trở
nên
phong
phú,
xuất phát từ ý
hấp
dẫn,
chứa
đựng
nhiều
ý
nghĩa
đồ nghệ thuật
hơn, giúp nhà văn biểu đạt được
của tác giả
những điểm nhìn, những khía cạnh
khác nhau của sự việc, con người

Nhân vật
An-tư-nai

•Hoàn cảnh:
+ Mồ côi
+Sống chung với chú và thím
+ Hoàn cảnh nghèo khó
=> An-tư-nai là một cô bé đáng
thương thiếu thốn về cả vật chất và
tinh thần

Tình cảm An-tư-nai
dành cho thầy Đuy-sen
+ Khi mới gặp thầy: xấu hổ, rụt rè
+ Sau đó: yêu mến, ngưỡng mộ thầy
+ An-tư-nai cảm thấy biết ơn và yêu mến thầy
bởi “chúng tôi đứa nào cũng yêu mến thầy vì
tấm lòng nhân từ, vì những ý nghĩ tốt lành, vì
những ước mơ của thầy về tương lai chúng tôi”
+ ao ước thầy là anh trai ruột
Tình cảm thân thương như ruột thịt

Cuộc đời An-tư-nai thay đổi khi gặp thầy Đuy-sen
+ An-tư-nai là cô bé mồ côi không biết chữ, sinh ra và lớn
lên ở vùng quê nghèo khó. Nhờ có “người thầy đầu tiên”
dạy dỗ và khích lệ tinh thần, An-tư-nai đã có cơ hội lên
thành phố để học tập và trở thành một viện sĩ.
=> Chính vì vậy, An-tư-nai biết ơn và trân quý thầy Đuysen.

3.
Thầy
Đuy

Thầy ĐuySen
Miêu tả
ngôn ngữ
đối thoại

Miêu tả
hành
động

Miêu tả cảm
xúc của
Antưnai về
thầy

THẦY ĐUY-SEN
Là người thầy yêu thương,
hết lòng vì thầy trò.
Một thanh niên cộng sản
nhiệt huyết, đầy tinh thần
cao đẹp

4. Những băn
khoăn, trăn trở và ý
tưởng của người
họa sĩ

Những Băn
Khoăn, Trăn Trở
Có khi tôi tưởng chừng
rồi sẽ chẳng ra gì hết.
Và những lúc ấy tôi lại
nghĩ: tại sao số phận
lại trớ trêu đặt cây bút
vẽ vào tay tôi làm gì?
Thật là một cuộc sống
khổ ải

Lại có khi tôi cảm thấy
mình dũng mãnh đến
nỗi dù có phải chuyển
núi dời sông tôi cũng
sẵn sàng. Và những
khi ấy tôi nghĩ: Hãy
nghiên cứu, chọn lọc.

Ý tưởng của người họa sĩ cho
bức tranh vẽ về thầy Đuysen:

Vẽ hai cây phong thầy
Đuy-sen và An-tư-nai
trồng, cùng đứa trẻ với
đôi mắt hân hoan nhìn
vào cõi xa xăm kì ảo.

Vẽ cảnh tượng thầy
Đuy-sen bế trẻ em
qua con suối mùa
đông.

Vẽ khoảnh khắc thầy Đuysen tiễn An-tư-nai lên tỉnh,
sao cho bức tranh ấy diễn
tả được tiếng gọi cất lên
từ tâm hồn Đuy-sen mà
đến nay An-tư-nai vẫn còn
nghe vẳng lại, sẽ vang dội
mãi trong lòng mỗi người

Ý NGHĨA

Người họa sĩ cảm nhận được
tình cảm của An-tư-nai dành
cho thầy và cũng là tình cảm
của người họa sĩ dành cho thầy
Đuy-sen

Những trăn trở về bức
vẽ thể hiện sự trân
trọng và biết ơn đối với
người thầy.

Nội dung
- Truyện ca ngợi người
thầy với tình thương
bao la, tấm lòng cao
cả, kiên trì, đã mang
ánh sáng tri thức cho
học trò vùng cao- một
câu chuyện tuyệt đẹp
về tình thầy trò.

Nội dung
- Lòng biết ơn sâu sắc.
sự kính yêu của học trò
dành cho người thầy .

Nghệ Thuật

Nghệ Thuật

• Kể chuyện hấp dẫn,
kết hợp tự sự, miêu tả
và biểu cảm,
• Sự thay đổi người kể
chuyện độc đáo.

• Khắc họa tính cách
nhân vật qua miêu tả,
ngoại hình, lời nói, cử
chỉ, hành động. Và qua
lời kể, cảm xúc và suy
nghĩa của nhân vật
khác