GV: Nguyễn Thị Xuân
Môn: Ngữ văn

KHỞI ĐỘNG

Trò chơi: Nhìn tranh đoán
tên anh hùng Việt Nam

Đố ai trên Bạch Đằng giang,
Làm cho cọc nhọn phá tan quân thù

Ngô Quyền

Vua nào thuở bé chăn trâu,
Trường Yên một ngọn cờ lau tập tành,
Sứ quân dẹp loạn phân tranh,
Dựng nền thống nhất sử xanh còn truyền

Đinh Bộ Lĩnh

Đố ai nêu lá quốc kì
Mê Linh đất cũ còn ghi muôn đời
Yếm, khăn đội đá vá trời
Giặc Tô mất vía rụng rời thoát thân?

Hai Bà Trưng

Vua nào đại thắng quân Thanh,
Đống Đa lưu dấu sử xanh muôn đời

Quang Trung
(Nguyễn Huệ)

Ai người bóp nát quả cam,
Hờn vua đã chẳng cho bàn việc quân,
Phá cường địch báo hoàng ân,
Dựng lên cờ nghĩa xả thân diệt thù

Trần Quốc Toản

Tuyên ngôn độc lập lần ba,
Tiếng ai ấm áp, vườn hoa Ba Đình

Hồ Chí Minh

Trong cuộc sống hôm nay,
con người có thể thể hiện
tinh thần yêu nước bằng
những cách nào?

Tiết 30: Văn bản (2):

Tinh thần yêu nước của
nhân dân ta
- HỒ CHÍ MINH GV: Nguyễn Thị Xuân

I. Đọc - Tìm hiểu chung
1. Đọc - Chú thích

- Đọc rành mạch, rõ ràng để làm nổi bật luận điểm, thái
độ, cách đánh giá của tác giả về những vấn đề được nêu
ra.
- Chú ý điều chỉnh giọng đọc cho phù hợp với âm điệu
của văn bản: Khi thì sôi nổi, hào hùng, lúc thì tha thiết,
biểu cảm

Kiều bào:
là từ mà người trong nước gọi đồng bào của mình đang sống,
làm việc, học tập ở nước ngoài. Đối với người Việt Nam, kiều
bào dùng để gọi đồng bào nước mình ở nước ngoài.
Vùng tạm bị chiếm:
Vùng đất đang tạm thời bị giặc chiếm đóng. Ở đây chỉ
vùng bị quân xâm lược Pháp chiếm trong thời kì nhân dân
ta kháng chiến chống thực dân Pháp.

Chú
thích

2. Tìm hiểu chung

a. Tác giả

Ai hiểu về Bác hơn học
sinh lớp 8

- Hồ Chí Minh (1890 -1969)
- Quê quán: Nam Đàn - Nghệ An
- Là nhà cách mạng, lãnh tụ của
Việt Nam, nhà văn, nhà thơ, nhà
văn hóa lớn.
- Người đã để lại một di sản văn
học vô cùng phong phú, gồm văn
chính luận, truyện kí, thơ ca,…

- Tác phẩm chính: Về văn
chính luận, phải kể đến
một số áng văn nổi tiếng
như Tuyên
ngôn
độc
lập (1945), Lời kêu gọi
toàn
quốc
kháng
chiến (1946), Không có gì
quý hơn độc lập tự
do (1966),…

b. Tác phẩm

* Xuất xứ, thể loại, PTBT
- Xuất xứ: Văn bản trích
trong “Báo
cáo
chính
trị” của Chủ tịch HCM tại
Đại hội lần thứ II, tháng 2/
1951 của Đảng Lao động
Việt Nam.

- Thể loại: Nghị luận xã hội (chứng minh một
vấn đề chính trị xã hội).
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận, biểu cảm
* Bố cục:

* Bố cục
Phần 1:
Từ …. đến ….

Phần 2:
Từ …. đến ….

Phần 3:
Từ …. đến ….

……………….

……………….

……………….

Nội dung chính

Bố cục
Phần 1: Từ đầu …
lũ cướp nước
Nhận định chung
về lòng yêu nước
của nhân dân ta
(Nêu vấn đề)

Phần 2: Tiếp …
nồng nàn yêu nước
CM những biểu hiện
của lòng yêu nước
(Giải quyết vấn đề)

Nội dung chính

Phần 3:
Còn lại
Giá trị của lòng yêu
nước và trách nhiệm của
mỗi người dân. 
(Kết thúc vấn đề )

II. Khám phá
văn bản

1. Đối tượng cần thuyết phục
- Toàn thể nhân dân Việt Nam và những kiều bào ta ở nước ngoài
luôn hướng về Tổ quốc (dân
ta, lịch
ta, đồng
bào ta,
chúng ta,...)
Người
viếtsửvăn
bản nghị
luận

bao giờ cũng hướng tới đối
tượng cần thuyết phục. Theo em,
văn bản Tinh thần yêu nước của
nhân dân ta hướng tới đối tượng
nào?

2. Các luận điểm và mối quan hệ giữa
các luận điểm

Luận điểm 1

Luận điểm 4

Mối liên hệ giữa các luận điểm
Nội dung bao quát của văn bản

Luận điểm 3

Luận điểm 2

Bài viết có 4 luận điểm
LĐ 1

LĐ 2

LĐ 3

LĐ 4

Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền
thống quý báu của ta => Nêu vấn đề về tinh thần yêu nước
của nhân dân ta.
Lịch sử ta có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh
thần yêu nước của dân ta => Truyền thống yêu nước của
nhân dân ta thể hiện qua lịch sử đấu tranh giữ nước xưa
kia.
Đồng bào ta ngày nay rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày
trước => Truyền thống yêu nước của nhân dân ta thể hiện
qua cuộc kháng chiến chống TD Pháp lúc bấy giờ.
Bổn phận của chúng ta…=> Cần tiếp tục phát huy tinh thần
yêu nước quý báu của nhân dân.

- Mối liên hệ giữa các luận điểm:
+ Luận điểm 1 có tính chất khát quát, luận điểm 2,3 làm sáng tỏ vấn
đề ở luận điểm 1, luận điểm 4 nêu phương hướng hành động trên cơ
sở rút ra từ 3 luận điểm trước đó.
+ Từng luận điểm đều có vị trí riêng, nêu các khía cạnh cụ thể
nhưng lại liên kết chặt chẽ với nhau, cùng hướng tới nội dung bao
trùm toàn văn bản. Nội dung này được thể hiện ở nhan đề: Tinh
thần yêu nước của nhân dân ta. Đây cũng là luận đề của văn bản.

Luyện tập
Vận dụng kiến thức đã học về văn
bản Tinh thần yêu nước của nhân
dân ta để trả lời các câu hỏi trắc
nghiệm sau:

Câu 1: Văn bản “Tinh thần yêu nước của
nhân dân ta” của tác giả nào?
A. Hồ Chí Minh
B. Phạm Văn Đồng
C. Tố Hữu
D. Đặng Thai Mai

9
8
7
6
5
4
3
2
1
10
BẮT
ĐẦU

Câu 2: Văn bản có xuất xứ như thế nào?

A. Trích trong tập “Đường cách mệnh”

9
8
7
6
5
4
3
2
1
10
BẮT
ĐẦU

B. Trong cuốn “Người cùng khổ”
C. Trong tập “Việt Bắc”
D. Trích trong báo cáo chính trị của tác giả tại
Đại hội lần thứ 2, tháng 2 năm 1951.

Câu 3: Vấn đề nghị luận của bài Tinh thần
yêu nước của nhân dân ta nằm ở vị trí
nào ?
A. Câu mở đầu tác phẩm
B. Câu mở đầu đoạn hai
C. Câu mở đầu đoạn ba
D. Phần kết luận.

BẮT
ĐẦU

9
8
7
6
5
4
3
2
1
10

Câu 4: Trong bài văn trên, Bác Hồ viết về lòng yêu
nước của nhân dân ta trong thời kì nào ?

9
8
7
6
5
4
3
2
1
10
BẮT
ĐẦU

A. Thời kì kháng chiến chống Pháp
B. Thời kì kháng chiến chống Mĩ
C. Thời kì đất nước ta xây dựng chủ nghĩa xã hội
ở miền Bắc
D. Những năm đầu thế kỉ XX.

Câu 5: Văn bản đề cập đến tinh thần yêu nước của
nhân dân ta trong lĩnh vực nào?
A. Việc xây dựng đất nước
B. Công cuộc chiến đấu chống kẻ thù xâm lược
C. Gìn giữ sự giàu đẹp của Tiếng Việt
D. Cả A và B

9
8
7
6
5
4
3
2
1
10
BẮT
ĐẦU

Câu 6: Câu văn nào ở phần 1 khái quát được nội
dung vấn đề nghị luận trong văn bản?
A. Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước.
B. Đó là một truyền thống quý báu của ta.
C. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm
lăng... và lũ cướp nước.
D. Không có câu nào.

9
8
7
6
5
4
3
2
1
10
BẮT
ĐẦU

Câu 7: Nội dung chính của phần 1 là gì?
A. Nhấn mạnh tinh thần yêu nước của nhân dân Việt Nam
mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng.

9
8
7
6
5
4
3
2
1
10

B. Đưa các ý kiến ngầm chỉ sự độc ác, tàn bạo của quân đội
thực dân Pháp nói riêng và quân Đồng minh nói chung.
C. Gợi lên hình ảnh lòng yêu nước của nhân dân ta như một
con sóng.
D. Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu ý kiến khái quát, khẳng định
dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước và nêu lên giá trị to
lớn của lòng yêu nước.

BẮT
ĐẦU

VẬN DỤNG

- Theo em, thế hệ trẻ có thể làm gì để
tiếp nối truyền thống yêu nước của
dân tộc, để báo đáp công lao của các
vị anh hùng thời trước?
(Trình bày bằng một đoạn văn ngắn từ
5 - 7 câu).

* Hướng dẫn về nhà:
- Ôn nội dung bài học.

- Tìm đọc các bài viết của
Bác, nghiên cứu kĩ phương pháp
lập luận và phong cách nghị luận
- Chuẩn bị bài: Tinh thần yêu nước
của nhân dân ta (tiếp theo)

Cảm ơn thầy
cô
và các em.

3. Nhận định chung về lòng yêu nước:
+ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước, chân thành và luôn sục sôi.
+ Tinh thần yêu nước ấy kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to
lớn... nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.
 Gợi sức mạnh và khí thế mạnh mẽ của lòng yêu nước.

Biểu hiện của lòng yêu nước
Bà Trưng; Bà Triệu

Trong
quá
khứ

Những
cuộc
kháng
chiến vĩ
đại của

Trần Hưng Đạo
Lê Lợi
Quang Trung
…..

Biểu hiện của lòng yêu nước

Trong
quá
khứ

Những
cuộc
kháng
chiến vĩ
đại

Dân tộc ta có rất nhiều vị
anh hùng dân tộc giàu
lòng yêu nước
 Chúng ta phải ghi nhớ
công ơn
Nghệ thuật: Dẫn chứng
tiêu biểu, chọn lọc, liệt kê
theo trình tự thời gian

Biểu hiện của lòng yêu nước
Trong cuộc
kháng
chiến hiện
tại (năm
1951)

Rất xứng
đáng với tổ
tiên ngày
trước

Từ cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng

Từ kiều bào ở nước ngoài
đến đồng bào ở vùng bị tạm chiếm

Từ nhân dân miền ngược đến
nhân dân miền xuôi

Từ chiến sĩ ngoài mặt trận ...
đến công chức ở hậu phương ...