KHỞI ĐỘNG

TRÒ CHƠI “NHẬN DIỆN LỊCH SỬ”

Cách chơi: mỗi đội lần lượt cử một đại diện lên sân
khấu (đứng trước đội mình) quan sát hình ảnh và trả
lời câu hỏi. Mỗi đội có 3 lần ra lời đố, mỗi lượt trả lời
quy định cho trả lời 1 lần, đội nào có nhiều câu trả lời
đúng đội đó thắng.
Mỗi câu hỏi có 10 giây để suy nghĩ, trả lời.
GV TRẦN THỦY

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

Công trình kiến trúc là nơi ở và làm việc của các vua và
hoàng tộc nhà Nguyễn.

10

danh
hành chính
thờitriều
Nguyễn
Loại Địa
hình
mĩ thuật
phát cấp
triểntỉnh
dưới
Nguyễn

10

Một di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại được hình thành dưới
triều Nguyễn.

10

Một công trình kiến trúc nổi tiếng thời Nguyễn?

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

CHUYÊN ĐỀ 1: LỊCH SỬ NGHỆ THUẬT
TRUYỀN THỐNG VIỆT NAM

1
I. NGHỆ
THUẬT
THỜI
LÝ,
TRẦN

2

3

4

II. NGHỆ
THUẬT
THỜI LÊ
SƠ,
MẠC

III.
NGHỆ
THUẬT
THỜI LÊ
TRUNG
HƯNG

IV.
NGHỆ
THUẬT
THỜI
NGUYỄ
N

TIẾT 1

I. NGHỆ THUẬT THỜI LÝ, TRẦN
1. Nghệ thuật thời Lý
ĐÓNG VAI

- Nhóm 1,2 : HS đóng vai một
người dân sống ở thời Lý giới
thiệu các công trình kiến trúc
tiêu biểu thời đó.
- Nhóm 3,4: HS đóng vai một
người thợ thủ công sống ở thời
Lý giới thiệu ngành nghề của
mình thời đó (nguyên liệu, qui
trình, sản phẩm, cách thức tiêu

Nhóm 2

Vì sao Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư về
Đại La(Thăng Long-Hà Nội)?

Thăng Long là vùng đất “địa linh nhân kiệt”

Hoa Lư

Thăng Long

Vùng đất hẹp, nhiều đồi
núi.

Vùng đất rộng, vừa có
núi có sông.

Chỉ thích hợp phòng thủ, Thích hợp cả phòng thủ,
bảo vệ đất nước.
phát triển đất nước.

… nằm giữa khu vực đất trời, được thế rồng cuộn hổ
ngồi, chính giữa Nam-Bắc, Đông-Tây, tiện nghi núi sông
sau trước, vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất
cao mà sáng sủa, dân cư không khổ vì ngập lụt, muôn vật
hết sức tươi tốt, phồn thịnh…(trích Chiếu dời đô)

KIẾN TRÚC

1. Cung điện, lâu đài

2, Chùa, tháp.

Mô phỏng Hoàng thành Thăng Long

Xem video mô phỏng chỉ ra kĩ thuật xây dựng mà nhân dân ta đã sử

CHÙA DIÊN HỰU (MỘT CỘT)
1.Chùa Một Cột được
xây dựng vào thời gian
nào?
2. Trong tiến trình lịch
sử chùa đã có sự thay
đổi cấu trúc như thế
nào?

3. Điểm độc đáo trong
kiến trúc chùa Một Cột
là gì?

*

Vì sao hình ảnh chùa Một Cột được in trên đồng
tiền Việt Nam?

THÁP BÁO THIÊN
Tháp Báo Thiên, tên gọi đầy
đủ là Đại thắng tư thiên bảo
tháp, được xây cất vào năm
Đinh Dậu (1057) đời Lý Thánh
Tông. Tháp cao 20 trượng
(khoảng 70 m) và gồm 30
tầng
Tháp được coi là một trong
tứ đại khí do có số tầng chẵn
biểu thị bền vững như triều
đình nhà Lý.
Ngọn tháp đúc bằng đồng
khắc ba chữ “Đao Ly Thiên” tỏ
ý tưởng của đấng tối cao xông
lên tận trời thẳm.

Điểm độc đáo trong kiến
trúc xây dựng tháp thời Lý
là gì?

Tháp xây dựng nhiều
tầng.

Thời thuộc Minh (1414-1427), quân Minh
đã cho phá tháp để chế súng. Chỗ tháp
bị phá sau đó được đổ đất thành gò cao
để dựng đàn tràng.

Đặc điểm của kiến trúc dưới triều Lý là gì?

1. Xây dựng với quy mô lớn, đồ sộ.

2. Chịu ảnh hưởng lớn của kiến trúc Phật giáo.

Nối cột

và

sao cho hợp lí:
a. Chim uyên ương

b. Hình tượng rồng

c. Lá đề

d. Hoa sen

Quan sát các hình ảnh trên và trả lời câu hỏi dưới đây:

b, Điêu khắc thời Lý

Câu hỏi

Câu trả lời

Những hình ảnh trên đều
có điểm gì chung?

Hình tượng rồng.

Vì sao hình tượng Rồng
là chủ đạo trong điêu
khắc thời Lý

Thể hiện ước mơ về một
cuộc sống thịnh vượng
của cư dân

Xem video trên và trả lời câu hỏi dưới đây:

1. Đặc điểm của rồng thời Lý là gì?
Rồng uốn khúc, mềm mại, uyển
chuyển, chân chỉ có có ba móng, vảy
mờ, đây là phong cách khác biệt của
rồng thời Lý.
Hình tương rồng phản ánh điều gì?
Không chỉ là biểu tượng của vua mà
còn tượng trưng cho nguồn nước,
niềm mơ ước của cư dân trồng lúa

Nhận xét về kiến trúc, điêu khắc thời Lý.

1

Chịu
ảnh
hưởng
lớn
của
Phật
giáo.

2

Qui mô
đồ sộ.

3

Nguyên
liệu: chủ
yếu đá và
gỗ.

4

Hoa văn: mềm
mại, sống
động, gắn với
nghề nông
trồng lúa nước.

I. NGHỆ THUẬT THỜI LÝ, TRẦN
2. Nghệ thuật thời Trần
HOẠT ĐỘNG
NHÓM

- Nhóm 1,2 : giới thiệu các công trình kiến trúc
tiêu biểu thời Trần.

- Nhóm 3,4: Giới thiệu các thành tựu tiêu biểu về
điêu khắc thời Trần

YÊU CẦU

1. HS chuẩn bị trước ở nhà.

2. Nguồn thông tin chính thống, đa dạng tư liệu tranh ảnh,
video, chữ viết
3. Trình bày theo nhiều cách: sơ đồ, bài ppt, video ngắn kết
hợp lồng tiếng hoặc thuyết trình

KIẾN
TRÚC

Mở rộng cung điện và kinh thành Thăng
Long.

Xây dựng thêm các cung điện mới

Hành cung Tức Mặc- Thiên Trường-Nam
Định

Hành cung Lỗ Giang –Thái Bình

Yên Tử trở
thành trung
tâm Phật
Giáo

Tháp Phổ Minh (Nam Định)

Tháp Bình Sơn (Vĩnh Phúc)

Kế
t
và hừa
p há
triể t
pho n
các ng
h th
Lý ời

Đặc
điểm
Quy mô
nhỏ hơn
thời Lý

Chịu ảnh
hưởng Phật
giáo

M
về ở r ộ
ph ng
ía ki
Na ến
m trú
c

ĐIỀU
KHẮC

01
TÁC P
HẨM
ĐIÊU
KHẮC

02
N
Ă
V
A
HO ANG
TR RÍ
T

1. Bức phù điêu phản ánh hoạt
động gì?

Nghi thức dâng hoa, tấu
nhạc
2. Em nhìn thấy được những
hoa văn trang trí nào trên bức
phù điêu?

Tiên nữ, mây, nước, hoa
cúc…
3. Em có nhận xét gì về phong
cách tạo hình trên bức phù
điêu?
Bức phù điêu: Tiên nữ dâng hoa, tấu
nhạc

Phong cách khoáng đạt
khỏe khoắn…

1. Thạp làm bằng chất liệu gì?

2. Hoa văn trang trí trên thạp
bao gồm những loại nào?

3. Vì sao Thạp gốm được xếp
vào bảo vật quốc gia?

So sánh nghệ thuật thời Lý và nghệ thuật thời Trần?

Câu hỏi

Câu trả lời

Nghệ thuật thời Lý, Trần Có sự kế thừa, phát triển của
nhau, chịu ảnh hưởng của
đều có điểm gì chung?
Phật giáo.

Nghệ thuật thời Lý, Trần
có điểm gì khác nhau?

Khác: qui mô, phạm vi
phân bố, chất liệu, hoa
văn.

II. NGHỆ THUẬT THỜI LÊ SƠ, THỜI MẠC
1. Nghệ thuật thời Lê sơ
TRIỂN LÃM TRANH “NGHỆ THUẬT THỜI LÊ SƠ”
HS và GV tham gia triển lãm tranh ảnh, hiện vật mô
phỏng về nghệ thuật thời Lê sơ (HS chuẩn bị trước ở nhà).

Nhóm 1, 2: trưng bày tranh ảnh, hiện vật mô phỏng về
kiến trúc thời Lê sơ.
Nhóm 3,4: trưng bày tranh ảnh, hiện vật mô phỏng về
điêu khắc thời Lê sơ.

NỘI QUI PHÒNG TRANH

01

01
HIỆN V
Ậ
THÍCH T CHÚ
RÕ RÀ
NG

03
QUÍ KHÁCH IM
LẶNG, TRẬT TỰ

ẬT
V
ỆN CH
I
H
P
Ạ
Ế
S
X
,
P
G
N
SẮ
À
G
N
Ọ
G
ĐẸP

MỘT SỐ HÌNH ẢNH GỢI Ý

Điện Kính Thiên được
xây dựng từ năm 1428
đời vua Lê Thái Tổ và
hoàn thiện vào đời vua
Lê Thánh Tông

Điện Kính Thiên là nơi cử
hành các nghi lễ trọng
thể nhất của triều đình,
thiết triều bàn quốc gia
đại sự và đón tiếp sứ giả
nước ngoài.
Phối cảnh minh họa 3D điện Kính Thiên

MỘT SỐ HÌNH ẢNH GỢI Ý

Ngày nay điện Kính
Thiên đã bị phá hoại.

RỒNG ĐÁ Ở ĐIỆN KÍNH THIÊN

Điện Lam Kinh Thanh Hóa

Trùng tu và mở rộng Quốc tử giám, Nha thái học, nhà bia Tiến sĩ

Điểm độc
đáo
trong
kiến trúc
thời Lê là
gì

GVTTT

1. Kết hợp phong cách
kiến trúc truyền thống
với phong cách kiến trúc
uy nghi, bề thế ảnh
hưởng từ Nho giáo.
2. Hạn chế kiến trúc Phật
giáo

3. Quy mô kiến trúc vừa
phải, toát lên tinh thần
cần kiệm, thực dụng

ĐIÊU KHẮC
 Bao gồm điêu khắc trên
lăng mộ, văn bia, thành
bậc bằng đá…(bia Vĩnh
Lăng).
Bia Vĩnh Lăng rộng 1,94m, cao 2,79m
dày 0,27m, nặng khoảng 18 tấn được
các nghệ nhân chế tác hoàn toàn bằng
phương pháp thủ công. Bia là sự kết
hợp độc đáo tinh hoa điêu khắc LýTrần và nghệ thuật dân gian truyền
thống. Bia thuật lại thân thế, sự nghiệp
của vua Lê Thái Tổ và cuộc kháng
chiến chống quân Minh hào hùng của
dân tộc

Bia Vĩnh Lăng, Lam Kinh,
Thanh Hóa.

Đĩa hoa lam lớn vẽ rồng và mây Bát Tràng

Đĩa gốm Bát Tràng

Lọ hoa đồng Đại Bái

Điêu khắc thời Lê sơ sử dụng những chất liệu gì?
Gỗ, gốm, đồng…..
Hoa văn trên điêu khắc như thế nào?
Phong phú: rồng, hoa, lá, cảnh sinh hoạt….
Phong cách điêu khắc như thế nào?
Phong cách điêu khắc hoa mĩ, cầu kì, tinh xảo hơn.

Đồ ngự dụng dành riêng cho Vua thời Lê sơ. (Di tích Hoàng thành Thăng Long)

1.
con
2. Hình
Hình tượng
ảnh trên
córồng
điểm gì chung?
2. Hình
tựơng
Lê sơnhững
như thế
nào?
Điêu
khắc
thời rồng
Lê sơthời
sử dụng
chất
liệu gì?