BÀI 11. MUỐI

Câu 1: Trong các chất sau: Ca(OH)2, H3PO4, HNO3,
NaOH, Fe(OH)3. Số chất thuộc hợp chất base là:
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.

Đáp án C

Câu 2: Công thức hóa học của phosphorus acid là:
A. HNO3.
B. H2SO3.
C. H2SO4.
D. H3PO4.

Đáp án D

Câu 3: Trong số các chất sau: HCl, Cu(OH)2, NaOH,
H2SO4, KOH. Số chất thuộc hợp chất acid là:
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.

Đáp án B

Câu 4: Hợp chất Fe(OH)3 có tên gọi là:
A. Iron (III) hyđroxide.
B. Iron (II) hyđroxide.
C. Iron (III) hiđrua.
D. Iron (II) hyđroxide.

Đáp án A

Câu 5: Cho các oxit sau: CO2, K2O, CaO, BaO, P2O5.
Oxit tác dụng với axit để tạo thành muối và nước là
A. CO2, CaO, BaO
B. K2O, CaO, BaO
C. K2O, CaO, P2O5
D. CO2, BaO, P2O5

Đáp án B

Câu hỏi 6: PTPƯ khi cho Na2O tác dụng với axit H2SO4 là
A. Na2O + H2SO4 → Na2SO4 + H2O
B. Na2O + H2SO4 → NaSO4 + H2O
C. 2Na2O + H2SO4 → Na2SO4 + H2O
D. Na2O + 4H2SO4 → Na2(SO4)3 + 2H2O
Đáp án A

BÀI 11. MUỐI
I. KHÁI NIỆM

1. Quan sát thành phần CTHH của các muối trong bảng sau và
điền những thành phần có đặc trưng giống nhau vào cùng 1 cột.
STT

CTHH muối

1

NaCl

2

CaCO3

3
4

Thành phần phân tử của muối
Cation kim loại

Anion gốc acid

1Na

- Cl

1Ca

NaHCO3

= CO3

1Na

- HCO3

Al2(SO4)3

2Al

= SO4

? Em có nhận xét gì về thành phần của các muối trên.

2. Hãy so sánh thành phần CTHH của muối với base và acid →
tìm đặc điểm giống và khác nhau giữa muối và các loại hợp chất
trên từ đó suy ra công thức tổng quát của muối?

3. Dựa vào bảng 11.1 Sgk và đặc điểm của muối ở
trên nêu khái niệm muối?

Nhận xét về cách gọi tên của
muối.
Tên
muối = tên kim loại +
tên gốc acid.
( kèm hoá trị với kim loại có nhiều hoá trị)

Phân loại:
- Theo thành phần, muối được chia làm 2 loại: muối
trung hòa và muối acid.
+ Muối trung hòa: là muối mà trong gốc acid không có
nguyên tử hyđrogen.
Ví dụ: Na2SO4, CaCO3,…
+ Muối acid: là muối mà trong đó gốc axit còn nguyên tử
hyđrogen.
Ví dụ: NaHCO3, Ba(HCO3)2

Câu1. Trong những chất dưới đây chất nào là muối?

A. CaO

B. KNO3

C. KOH

D. HNO3

Câu 2. Dãy chất nào dưới đây đều là muối?

A. FeO, K2O, ZnCl2

B. H2SO4, HCl, Ca(HCO3)2

C. KOH, Mg(OH)2, KCl
D. NaCl, AlCl3, Ca(HCO3)2, KNO3

1. Viết công thức của các muối:
Potassium sulfate:
2. Tên gọi của các muối:
AlCl3:
Sodium hydrosulfate:
Sodium hydrocarbonate:
KCl:
Sodium chloride:
Sodium nitrate:
Al2(SO4)3:
Calciumhydrophosphate:
MgSO4:
Magnesium sulfate:
Copper(II) sulfate:
NH NO :
4

3

NaHCO3:

1. Công thức của các muối:
K2SO4
Potassium sulfate:
Sodium hydrosulfate: NaHSO4
Sodium hydrocarbonate: NaHCO3
NaCl
Sodium chloride:
NaNO3
Sodium nitrate:
Calciumhydrophosphate: CaHPO4
Magnesium sulfate: MgSO4
CuSO4
Copper(II) sulfate:

2. Tên gọi của các muối:
AlCl3: aluminium chloride
KCl:

potassium chloride'

Al2(SO4)3: aluminium sulfate
MgSO4: magnesium sulfate
NH4NO3:

ammonium nitrate

Sodium
NaHCO3:
hydrocarbonate.

3. Phản ứng tạo muối KC1:
KOH + HC1
KC1 + H2O
Phản ứng tạo muối MgSO4
Mg + H2SO4
MgSO4 + H2
KẾT LUẬN

1.Khái niệm: Muối là hợp chất được hình thành từ sự
thay thế ion H+ của acid bằng ion kim loại hoặc ion
ammonium (NH4+). Phân tử muối gồm có một hay
nhiều cation kim loại liên kết với một hay nhiều anion
gốc acid.

2. Công thức hoá học của phân tử muối:

MxAy

Trong đó
- M: là cation kim loại.
- x: là chỉ số của M.
gốc acid.
(x,y nguyên dương, tối giản)
3. Tên gọi
Tên muối =

tên kim loại

- A: là anion gốc acid
- y: Là chỉ số của anion

+

tên gốc acid.

( kèm hoá trị với kim loại có nhiều hoá trị)

VD: KCl: Potassium chloride
NH4NO3: ammonium nitrate

CuSO4: Copper (II) sulfate

II. Tính tan của muối

Em hãy nghiên cứu rút ra khái quát về tính tan của một
số muối?

KẾT LUẬN

- Tất cả các muối nitrate đều tan
- Các muối chloride đều tan trừ AgCl
- Trong các muối carbonate thường gặp chỉ có muối
carbonate của kim loại kiềm (như Na2CO3, K2CO3)
và muối ammonium carbonate (NH4)2CO3 tan
trong nước.
- Tất cả cá muối K, Na, Li, ammonium đều tan.
- Hầu hết các muối sulfate đều tan, trừ BaSO4
không tan, CaSO4 và PbSO4 ít tan

III. Tính chất hóa học
Các nhóm cùng tìm hiểu các Trạm kiến thức và hoàn thành phiếu học tập

Phiếu học tập số
1.(Trạm 1) Nêu tính chất
hóa học của muối?
2.(Trạm 1) Nêu thí
nghiệm thể hiện từng tính
chất hóa học của muối?
3.(Trạm 2) Nêu cách tiến
hành thí nghiệm.
4.(Trạm 3)Nêu hiện
tượng, viết PTHH của
từng thí nghiệm?

TRẠM 2: QUAN SÁT

TN1:Fe tác
dụng với dung
dịch CuSO4

TRẠM 2: QUAN SÁT
TN 2:Dung dịch BaCl2 tác dụng với dung dịch H2SO4.

TRẠM 2: QUAN SÁT
TN 3: Dung dịch CuSO4 tác dụng với dung dịch NaOH.

TRẠM 2: QUAN SÁT
TN 4:Dung dịch BaCl2 tác dụng với dung dịch Na2SO4.

Kết quả thảo luận của nhóm
STT Cách tiến hành
1

2

Hiện tượng quan sát được

Nhúng đinh Fe trong dung Fe tác dụng với CuSO4,
dịch CuSO4
màu xanh dung dịch nhạt
dần, có lớp đồng đỏ bám
trên đinh sắt.
Nhỏ vài giọt dd H2SO4vào
BaCl2tác dụng với
ống nghiệm có chứa 1ml
H2SO4và tạo kết tủa trắng.
dd BaCl2

Viết PTHH
Fe + CuSO4

FeSO4+ Cu

H2SO4 + BaCl2 BaSO4+ 2HCl

3

Nhỏ vài giọt dd
CuSO4tác dụng với NaOH CuSO + 2NaOH
4
CuSO4vào ống nghiệm có tạo kết tủa xanh da trời.
chứa 1ml dd NaOH

4

Nhỏ vài giọt dd BaCl2vào BaCl2tác dụng với
ống nghiệm có chứa 1ml Na2SO4tạo kết tủa trắng.
dd Na2SO4

Cu(OH)2+ Na2SO4

H2SO4 + BaCl2 BaSO4+ 2HCl

HS quan sát, phân tích các PTHH ở các thí nghiệm 2,3,4 và
rút ra nhận xét: PƯ trao đổi là gì?

Phản ứng trao đổi là PƯHH trong đó 2 hợp chất
tham gia phản ứng trao đổi với nhau những thành
phần cấu tạo của chúng để tạo ra những hợp chất
mới.
* Lưu ý: Phản ứng trung hoà cũng thuộc phản ứng trao đổi
2NaOH + H2SO4
Na2SO4+2H2O

1.Tính chất hóa học của muối
a. Muối tác dụng với kim loại: Kim loại mạnh hơn có thể đẩy kim loại yếu
hơn ra khỏi dung dịch muối của nó.
VD: Fe + CuSO4
FeSO4 + Cu
b. Muối tác dụng với dung dịch acid: Acid mạnh hơn đẩy được acid yếu
hơn ra khỏi muối của nó. Sản phẩm của phản ứng tạo thành có ít nhất một
chất là chất khí/chất ít tan/ không tan
VD: H2SO4 + BaCl2
BaSO4 + 2HCl
c. Muối tác dụng với dung dịch base: Dung dịch muối tác dụng với dung
dịch base tạo thành muối mới và base mới.
VD: CuSO4 + 2NaOH
Cu(OH)2 + Na2SO4
d. Muối tác dụng với dung dịch muối: Hai dung dịch muối tác dụng với
nhau tạo thành hai muối mới, trong đó ít nhất có một muối không tan hoặc
ít tan.
VD: Na2SO4 + BaCl2
BaSO4 + 2NaCl

2. Phản ứng trao đổi:
Là PƯHH trong đó 2 hợp chất tham gia phản ứng trao đổi với
nhau những thành phần cấu tạo của chúng để tạo ra những
hợp chất mới.
3. Điều kiên xảy ra phản ứng trao đổi:
SP tạo thành có chất dễ bay hơi, hoặc chất không tan.
* Lưu ý: Phản ứng trung hoà cũng thuộc phản ứng trao đổi.

Có
Có
Có
Ca(NO3)2 + Na2CO3
Na2CO3 + BaCl2
2HNO3 + Na2CO3
Ca(NO3)2 + Na2SO4
BaCl2 + Na2SO4

Không
Khôn
gKhông

Có
Có
Không

2NaNO3 + CaCO3
BaCO3 + 2NaCl
2NaNO3 + CO2 + H2O
2NaNO3 + CaSO4 (ít tan)
BaSO4 + 2NaCl

Không
Không
Không

IV: Điều chế
HS trao đổi cặp đôi quan sát hình 11.1 và đọc nội dung ở mục
IV SGK từ đó hoàn thành PHT sau:

1. Quan sát hình ảnh 11.1 ở sgk và cho biết có thể điều
chế muối bằng những cách nào?
2. Ngoài các cách trên, còn cách điều chế muối nào
khác hay không? Lấy VD cụ thể và viết PTHH.

IV: Điều chế

Có thể điều chế muối bằng một số cách:
+ Cho kim loại tác dụng với dung dịch muối, dung dịch acid
Zn + FeSO4
Zn + 2HCl

ZnSO4 + Fe
ZnCl2 + H2

+ Cho dung dịch acid tác dụng với muối, base, oxide base
HCl + AgNO3
H2SO4 +2NaOH
2HCl + CaO

HNO3 + AgCl
Na2SO4+2H2O
CaCl2 + H2O

+ Cho dung dịch muối tác dụng với dung dịch muối, dung dịch
CaCO3 + 2KCl
base K2CO3 + CaCl2
Na2SO4 + Ba(OH)2

2NaOH + BaSO4

+ Cho Oxide acid tác dụng với oxide base.
CaO + CO2

t0

CaCO3

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
Làm theo nhóm và báo cáo vào tiết vận dụng.Muối không
những làm gia vị trong đời sống, mà còn là chất sát khuẩn cho
thực phẩm khi chế biến.
Các em hãy tìm hiểu về cách khai thác muối, lợi ích, tác hại
chế độ ăn thừa muối, tác hại chế độ ăn thiếu muối, từ đó đưa ra
chế độ ăn hợp lý.
=>Trình bày thuyết trình bằng báo tường, power point, tranh
ảnh….

V. Mối quan hệ giữa các hợp chất vô cơ
NHIỆM VỤ 1: Chia lớp thành 4 nhóm tổ chức trò chơi TÌM ĐƯỜNG VỀ NHÀ
(bằng hình thức bốc thăm thẻ màu)
- 4 nhóm xếp thành 4 hàng dọc
- Mỗi nhóm được phát một bộ gồm 40 thẻ chứa tên của các chất vô cơ (có màu tương
ứng với nhóm của mình).
- Mỗi nhóm có 3 phút để thảo luận phân loại các loại chất vô cơ đó, đồng thời chia đều
số thẻ đó cho tất cả thành viên trong nhóm. Sau đó lần lượt lên bảng gắn thẻ vào các ô
nhà có trên bảng
- Đội chiến thắng là đội hoàn thành nhanh nhất và đúng nhất.

NHIỆM VỤ 2: Các nhóm tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ tiếp theo
1. Dùng các kiến thức đã được học, các em hãy tìm mối liên hệ giữa
các “nhà” (các loại hợp chất vô cơ)
2. Viết phương trình hóa học minh họa cho mỗi mối quan hệ đó

Kết luận: Các hợp chất vô cơ có thể chuyển đổi hóa học thành
các hợp chất vô cơ khác
(Vẽ sơ đồ và viết PTHH minh họa vào vở).
Lưu ý: - Các phản ứng hóa học xảy ra phải tuân theo các điều kiện của từng
phản ứng
- Các phản ứng 6,7,8,9, sản phẩm phải tạo thành chất kết tủa hoặc bay hơi
- Khi oxide acid tác dụng với dung dịch kiềm thì tùy theo tỉ lệ số mol sẽ tạo
ra muối acid hay muối trung hòa.
NaOH + CO2 → NaHCO3
2NaOH + CO2 → Na2CO3

LUYỆN TẬP
Chia lớp làm 4 nhóm, chơi trò chơi CỜ CÁ NGỰA bằng cách trả lời các câu hỏi TN

Câu 1: Cho các chất sau: HCl, NaOH, K2SO4, P2O5, SiO2,
ZnO, CuO, CuCl2, HNO3. Số chất tác dụng với base tạo muối
mới và base mới?
A. 1

B. 2

C. 3

D. 4

Câu 2: Điền vào dấu …… để hoàn thiện phương trình sau:
….. + HCl
A. AgNO3 và AgCl
C. AgCl và AgNO3

→

…..↓ + HNO3
B. NaNO3 và NaCl
D. NaCl và NaNO3

Câu 3: Sơ đồ nào không thể xảy ra trong các sơ đồ sau:
A. Base → Muối → Acid → Muối
B. Base → Oxide base → Muối → Acid
C. Base → Oxide base → Muối → Oxide acid
D. Base → Muối → Base → Oxide base

Câu 4: Thuốc thử dùng để nhận biết HCl và H2SO4 là?
A. Quỳ tím

B. Phenolphtalein

C. AgNO3

D. BaCl2

Câu 5: Cho các phản ứng sau số phản ứng trao đổi là
(1) Fe(OH)3 + HNO3 → Fe(NO3)3 + H2O;
(2) SO2 + H2O → H2SO4
(3) Fe(OH)3 → Fe2O3 + H2O;
(4) Fe(OH)3 + HNO3 → Fe(NO3)3 + H2O
(5) NaOH + KCl → NaCl + KOH
A. 2
B. 3
C. 4

D. 5

Câu 6: Điền vào dấu …… để hoàn thiện phương trình sau:
Na2CO3 + HCl → ..........
A. NaCl + CO2 + H2O
C. NaOH + CO2 + HCl

B. NaCl + H2CO3
D. NaCl + CO2 + HCl

Câu 7: Cặp chất nào sau đây không thể tồn tại trong dung
dịch (do có phản ứng với nhau)?
A. KCl, Na2SO4
C. CaCl2, NaNO3

B. NaOH, MgSO4
D. ZnSO4, H2SO4

Câu 8: Dãy oxide tác dụng với NaOH:
A. CO2, SO2, P2O5, SO3.
C. CaO, CuO, CO, N2O5.

B. CuO, Fe2O3, SO2, CO2.
D. SO2, MgO, CuO, Ag2O.

Bài tập 2: Có 4 lọ dung dịch mất nhãn chứa một trong các chất : NaOH, HCl ,
FeCl3, CuSO4 ở mỗi lọ. Chỉ dùng quì tím hãy nhận biết dung dịch trong từng lọ

VẬN DỤNG

HS thực hiện nhiệm vụ đã được chuyển giao ở tiết trước
Muối không những làm gia vị trong đời sống, mà còn là
chất sát khuẩn cho thực phẩm khi chế biến. Các em hãy
tìm hiểu về cách khai thác muối, lợi ích và tác hại của
muối ăn đối với sức khỏe của con người. Trình bày
thuyết trình bằng báo tường, power point, tranh ảnh….