Khởi
động

Đặt 1 câu về vật, cây cối, đồ vật,…
trong đó có sử dụng biện pháp
nhân hóa.
v

Thứ Ba ngày 19 tháng 11 năm 2024
Tiếng Việt
Luyện từ và câu: Luyện tập về biện pháp
nhân hóa

Luyện
tập

Trong bài học trước, em đã được học
những cách nhân hóa nào?
Gọi vật, hiện tượng tự nhiên bằng
những từ ngữ chỉ người.

Dùng từ ngữ chỉ hoạt động, đặc
điểm của người để kể, tả về vật,
hiện tượng tự nhiên.

Tìm các vật, hiện tượng tự nhiên được nhân hoá trong những đoạn
thơ, đoạn văn dưới đây. Cho biết chúng được nhân hoá bằng cách
nào.
Dùng từ ngữ chỉ
Gọi vật, hiện
Trò chuyện, xưng
hoạt động, đặc
tượng tự nhiên
hô với vật, hiện
điểm của người để
bằng những từ
tượng tự nhiên
kể, tả về vật, hiện
ngữ chỉ người.
như với người.
tượng tự
v nhiên.

a. Chim mừng, ríu cánh vỗ
Rủ nhau về càng đông
Cào cào áo xanh, đỏ
Giã gạo ngay ngoài đồng.

Hạt níu hạt trĩu bông
Đung đưa nhờ chị gió
Mách tin mùa chín rộ
Đến từng ngõ, từng nhà.
(Quang Khải)

Tìm các vật, hiện tượng tự nhiên được nhân hoá trong những đoạn
thơ, đoạn văn dưới đây. Cho biết chúng được nhân hoá bằng cách nào.

b. Một ngày cuối năm, khi đi qua trảng cỏ, cậu bé nhìn thấy một cái
cây nhỏ xíu, mọc khép nép trong hốc đá.
- Chào cây! - Cậu bé nói.
Những cây chỉ im lặng nhìn em, hay là của nó vì vậy.
v
- Tên cậu là gì? - Cậu bé lại lại hỏi.
- Cây vẫn không trả lời. Chắc cây chưa biết nói.
(Theo khánh Liên)
c. Vườn cây đầy ắp tiếng chim và bóng chim bay nhảy. Những thím
chích choè nhanh nhảu. Những chú khướu lắm điều. Những anh chào
mào đỏm dáng. Những bác cu gáy trầm ngâm...
(Theo Nguyễn Kiên)

Hoàn thành phiếu bài tập
Đoạn

a

b
c

Vật, hiện
tượng
được
nhân hóa

Cách nhân hóa
Gọi vật, hiện tượng
tự nhiên bằng
những từ ngữ chỉ
người.

v

Dùng từ ngữ chỉ hoạt
động, đặc điểm của
người để kể, tả về vật,
hiện tượng tự nhiên.

Trò chuyện, xưng
hô với vật, hiện
tượng tự nhiên
như với người.

Cách nhân hóa
Đoạn

a

Vật, hiện tượng
được nhân hóa

Gọi vật, hiện
tượng tự nhiên
bằng những từ
ngữ chỉ người.

Dùng từ ngữ chỉ hoạt động, đặc
điểm của người để kể, tả về
vật, hiện tượng tự nhiên.

chim

mừng, rủ nhau về

cào cào

mặc (áo xanh, đỏ)
Giã gạo
v
níu, nhờ

hạt (lúa)
gió

Trò chuyện, xưng hô với vật, hiện
tượng tự nhiên như với người.

chị

Mách tin

b

cây

khép nép, im lặng, nhìn,
vẫy vẫy, không trả lời, …

c

chích chòe,
khướu, chào
mào, cu gáy

nhanh nhảu, lắm điều,
đỏm dáng, trầm ngâm

thím, chú, anh

- Chào cây! – Cậu bé nói.
- Tên cậu là gì? – Cậu bé lại
hỏi.

Cây Phi Lao là loại cây
gỗ với chiều cao trung
bình từ 15 đến 25m,
trên thân và vỏ cây màu
nâu nhạt nhưng phần
thịt bên trong lại có
màu nâu hồng.

Có 3 cách nhân hóa
Gọi vật, hiện tượng tự nhiên bằng
những từ ngữ chỉ người.
Dùng từ ngữ chỉ hoạt động, đặc
điểm của người để kể, tả về vật,
hiện tượng tự nhiên.

Trò chuyện, xưng hô với vật, hiện
tượng tự nhiên như với người.

Câu 1: Những bông hoa hồng nở rực rỡ trong vườn.
Câu 2: Những chị hoa hồng khoe sắc rực rỡ trong
vườn.

2. Em thích hình ảnh nhân hoá nào trong đoạn thơ dưới
đây? Nêu tác dụng của hình ảnh nhân hoá đó.
Chẳng đâu bằng chính nhà em
Có đàn chim sẻ bên thềm líu lo.
Có nàng gà mái hoa mơ
Cục ta, cục tác khi vvừa đẻ xong.
Có bà chuối mật lưng ong
Có ông ngô bắp râu hồng như tơ.
(Đoàn Thị Lam Luyến)

Nói cho nhau nghe hình ảnh nhân hóa mình
thích và lí do yêu thích hình ảnh đó; nêu tác
dụng của hình ảnh nhân hóa trong đoạn thơ.
Ví dụ: Em thích hình ảnh:
v
Có ông ngô bắp râu
hồng như tơ.
Tác dụng của hình ảnh đó là:
- Giúp câu thơ giàu hình ảnh, sinh động: bắp ngô
được nhân hóa là “ông” trở nên sinh động, ngộ
nghĩnh và thật gần gũi với mỗi gia đình. Ngoài ra,
râu bắp ngô còn được so sánh “hồng như tơ” khiến
câu thơ ví von giàu hình ảnh.

Tác dụng của biện pháp nhân hóa:
giúp cho sự vật, hiện tượng vô tri, vô
giác trở nên có hồn hơn, giống với
con người, gần gũi với con người
hơn.

3. Đặt 2 – 3 câu có hình ảnh
nhân hoá nói về cảnh vật,
hiện tượng tự nhiên.
v

M: Những chị mây đang dạo chơi trên
bầu trời.

Vận
dụng

Sự vật được nhân hóa trong câu:
“Chị gió chăn mây trên cánh đồng.”
là:

A
Mây

B
Gió

C
Cánh đồng

D
chăn

Câu nào có sử dụng biện pháp
nhân hóa?

A
Mặt trời mọc ở đằng
Đông.

B
Mặt trời như quả cầu
lửa.

C
Ông mặt trời đạp xe
qua đỉnh núi.

D
Mặt trời đã lặn rồi.

Tác dụng của biện pháp nhân hóa là gì?

A
 Giúp sự vật, hiện
tượng có hồn hơn

B
Giúp sự vật, hiện
tượng giống như con
người, gần gũi hơn.

C
 Giúp câu văn trở
nên sinh động, ngộ
nghĩnh

D
Cả 3 đáp án đều
đúng

Có 3 cách nhân hóa
1. Gọi vật, hiện tượng tự nhiên bằng
những từ ngữ chỉ người.

2. Dùng từ ngữ chỉ hoạt động, đặc điểm của
người để kể, tả về vật, hiện tượng tự nhiên.

3. Trò chuyện, xưng hô với vật, hiện tượng
tự nhiên như với người.

Đoạn

a

Vật, hiện
tượng được
nhân hóa

Cách nhân hóa
Gọi vật, hiện tượng
tự nhiên bằng những
từ ngữ chỉ người.

chim

hạt (lúa)

b
c

Níu, nhờ
chị

Mách tin
vật vã, chao đảo, không…
chịu gục, reo hát, chào

rặng phi lao
chích chòe,
khướu, chào
mào, cu gáy

Trò chuyện, xưng hô với vật,
hiện tượng tự nhiên như với
người.

Mừng, rủ nhau về
v
Mặc (áo xanh, đỏ)
Giã gạo

cào cào

gió

Dùng từ ngữ chỉ hoạt động, đặc
điểm của người để kể, tả về vật,
hiện tượng tự nhiên.

thím, chú, anh

nhanh nhảu, lắm điều, đỏm
dáng, trầm ngâm

Ly vẫy tay chào lại:
- Lớn mau lên, lớn mau lên nhé!