Chào mừng các em học sinh!

KIẾN THỨC CƠ BẢN
• Kí: là một thể văn xuôi thường ghi lại sự việc và con
người một cách xác thực.
• Hồi kí: là một thể của kí dùng để ghi chép lại những sự
việc, những quan sát, nhận xét và tâm trạng có thực mà
tác giả trải qua.
• Du kí: là một thể của kí dùng đẻ ghi lại những điều đã
chứng kiến trong một chuyến đi diễn ra chưa lâu của bản
thân tới một miền đất khác.

Cả lớp cùng nghe
bài “Lòng mẹ” và
nêu cảm nhận của
em về bài hát nhé!

Em nghĩ đến
điều gì trước
tiên khi nói về
mẹ em ?

Những mảnh đời
bất hạnh khi
không có mẹ

TRONG LÒNG MẸ
(Trích “Những ngày thơ ấu”)
- Nguyên Hồng -

I.
Đọc và
tìm hiểu chung

Hồ sơ người
nổi tiếng

1. Tác giả
 Nguyên Hồng (1918 –
1982)
 Tên: Nguyễn Nguyên
Hồng
 Quê: Nam Định

Sự nghiệp
Đề tài: hướng về những người
cùng khổ.
Sáng tác: tiểu thuyết, kí, thơ, thành
công ở tiểu thuyết
Phong cách: giàu chất trữ tình, cảm
xúc dạt dào, thiết tha, chân thành

Các tác phẩm chính

2. Tác phẩm
a. Xuất xứ: trích từ hồi kí
“Những ngày thơ ấu”
b. Thể loại: Hồi kí
Là một thể của kí, dùng để
ghi chép lại những sự việc,
những quan sát, nhận xét
và tâm trạng có thực mà
tác giả đã trải qua.

Những lưu ý khi
đọc hồi kí
Tác giả viết về ai, về sự việc gì?
Viết như thế nhằm mục đích gì?
Những yếu tố nào của văn bản
cho biết tính xác thực của điều
được kể.
Cảm xúc, thái độ của người kể
chuyện đối với sự việc và các
nhân vật trong đó như thế nào?

2. Tác phẩm
c. Phương thức biểu đạt:
Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm.
d. Ngôi kể:
Ngôi thứ nhất (lời kể của chú bé Hồng)

P1 (Từ đầu – “người ta hỏi đến
chứ”): Cuộc trò chuyện giữa chú bé

BỐ
CỤC

Hồng và bà cô.
P2 (Còn lại): Cuộc gặp gỡ của chú bé
Hồng với mẹ.

1
2
3
4
5
6

N G U Y E N N G U Y E N H O N G
N A M D I N H
N H U N G N G A Y T H O A U
H A I M U O I H A I
H O I K I
T I E U T H U Y E T
Mộtphẩm
trong
những
thể
loại
thành
công
nhất
làmHồng
nên
Đoạn
trích “Trong
lòng
mẹ”
được
trích
Tác
“Những
ngày
thơ
ấu”
được
Nguyên
Tác phẩm
“Những
ngày
thơ
ấu”
thuộc
Quê Nguyên
Hồng
ởđủ
đâu
? thể
Nguyên
Hồng
tên
đầy
là
gì
? loại gì?
N tên
I
M
H
T
E
tuổi
của
Nguyên
Hồng
là gì?
trong
tác
phẩm
nào?tuổi
xuất
bản
năm
bao
nhiêu
?

T

Ì

N

H

M

Ẹ

II.
Tìm hiểu chi tiết

Thảo luận nhóm đôi

Nhân vật “tôi” có
hoàn cảnh như
thế nào ?

1. Hoàn cảnh của chú bé Hồng
Kết quả của cuộc hôn nhân không
tình yêu
Lớn lên trong gia đình không
hạnh phúc
Bố mất, mẹ đi tha hương, Hồng
sống bơ vơ giữa sự ghẻ lạnh cay
nghiệt của họ hàng.

Cô độc, bất
hạnh, luôn khát
khao tình yêu
thương của mẹ.

Chú bé

Người cô

2. Cuộc trò chuyện
giữa bé Hồng và bà cô

Hồng

Nội dung
trong các

Điệu bộ,

Mục đích

lời thoại

cử chỉ /

chính của

của cô với

giọng điệu

lời thoại

 

 

bé Hồng

Thảo luận nhóm

 
 

Tác động
của mỗi lời
nói đó đến
bé Hồng
 

1. Em có nhận xét gì về tình cảm, thái độ của
nhân vật người cô đối với chú bé Hồng?
 
2. Qua những phản ứng và suy nghĩ của bé
Hồng, em nhận thấy Hồng là chú bé như thế
nào?

Nội dung trong các
lời thoại của cô với
bé Hồng
“Hồng!
muốn

Mày

có

…không?”;

“Mấy lại rằm…hỏi
đến chứ”. 
 

Người cô
Điệu bộ, cử
chỉ / giọng
điệu
Cười, nói -> tỏ
rõ
ngùi

sự

ngậm
thương

xót thầy tôi,
chập chừng nói
tiếp 

Chú bé Hồng
Mục đích chính
của lời thoại
Châm chọc, nhục
mạ, cố ý gieo rắc
hoài

nghi

để

Hồng khinh miệt
mẹ. 

Tác động của mỗi lời nói đó đến bé Hồng
+ Toan trả lời có (nghĩ đến vẻ mặt rầu rầu, sự
hiền từ của mẹ và cảnh thiếu thốn tình thương)
+ Cúi đầu không đáp (nhận ra những ý nghĩ cay
độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất
kịch của cô).
- Cười đáp lại không muốn vào vì mẹ sẽ về (hiểu
rắp tâm tanh bẩn của cô muốn chia rẽ hai mẹ
con).  

1. Em có nhận xét gì về tình cảm, thái độ của nhân vật người cô đối với chú bé Hồng?
 Thâm hiểm, giả dối, độc ác. Tượng trưng cho những định kiến hẹp hòi, tàn nhẫn với người phụ nữ trong XH
cũ trước đây.
2. Qua những phản ứng và suy nghĩ của bé Hồng, em nhận thấy Hồng là chú bé như thế nào?
 Thông minh, nhạy cảm, nhân hậu, yêu thương mẹ.

3. Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng và mẹ
Thảo luận nhóm

Nhóm 1 + 3:
Hành động, cảm xúc của bé
Hồng khi mới nhận ra mẹ
Nhóm 2 + 4:
Hành động, cảm xúc của bé
Hồng khi ở trong lòng mẹ

Nhóm 1 + 3
 

Nhóm 2 + 4

Khi thoáng

Khi

thấy người

nhận ra

ngồi trên xe

mẹ

giống mẹ
Hành động,  

 

cảm xúc
Nghệ thuật

 

 

Nhận xét

 

 

 Hành động

Cảm xúc
 

Suy nghĩ
 

Hình ảnh người mẹ ở đoạn văn cuối bài:
 
Nhận xét
 

a. Khi mới nhận ra mẹ

Thoáng thấy người ngồi trên
Khi nhận ra mẹ
xe giống mẹ
- Đuổi theo, gọi bối rối: Mợ ơi! - Thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi.
- Ríu chân khi trèo lên xe.
- Òa khóc nức nở.
- NT: So sánh độc đáo
- NT: Sử dụng liên tiếp các tính từ; các từ
cùng trường nghĩa “khóc, nức nở, sụt sùi”.
 Hành động vội vàng, tiếng  Là phản ứng tự nhiên của đứa con lâu
gọi cuống quýt bị dồn nén rất ngày được gặp mẹ. Cử chỉ bối rối lập cập
lâu bật ra thành tiếng thể hiện mong sớm được ở trong vòng tay mẹ. Em
niềm khao khát được gặp mẹ. khóc vì mãn nguyện khác với giọt nước mắt
 
xót xa, tủi hờn khi nói chuyện với bà cô.

b. Khi ở trong lòng mẹ

Hành động
- Đùi áp đùi mẹ;
- Đầu ngả vào đầu mẹ.

Cảm xúc
Suy nghĩ
- Ấm áp, mơn man - Phải bé lại, lăn vào lòng mẹ,
khắp da thịt.
áp mặt vào bầu sữa nóng của
mẹ, để mẹ gãi rôm cho mới
thấy mẹ có 1 êm dịu vô cùng.

 Cảm giác hạnh phúc, sung sướng tột đỉnh khi ở trong lòng mẹ.
- Hình ảnh người mẹ:
+ Gương mặt tươi sáng.
+ Đôi mắt trong.
+ Nước da mịn, gò má hồng.
 Chân dung mẹ hiện lên thật hoàn hảo qua cái nhìn của bé Hồng, từ đó thể hiện
sâu sắc lòng yêu thương, quý trọng mẹ của bé Hồng.
=> Bé Hồng luôn khao khát tình yêu thương và rất mực yêu mẹ. Em có niềm tin
mãnh liệt vào mẹ.

III.
TỔNG KẾT

Hồi kí giàu chất trữ tình

Hình ảnh so
sánh độc đáo

Nghệ
thuật

Miêu tả tâm lí nhân
vật tinh tế, lời văn dạt
dào cảm xúc

2. NỘI DUNG
Nỗi đau khổ

Tình yêu

Tình mẫu tử

Con người

bất hạnh của

mãnh liệt của

là tình cảm

thật, đầy bản

những người

chú bé Hồng

thiêng liêng,

lĩnh của

phụ nữ trong

đối với mẹ

không thể

Nguyên Hồng

thiếu với mỗi

ngay từ thuở

chúng ta

ấu thơ

XH cũ

LUYỆN TẬP

Vì sao đoạn trích “Trong
lòng mẹ” thuộc thể loại
hồi kí?

Viết khoảng 4-5 dòng nêu lên tình
cảm và suy nghĩ của em sau khi
đọc đoạn trích “Trong lòng mẹ”

CHƠI TRỐN TÌM
CÙNG BẠCH TUYẾT VÀ 7 CHÚ LÙN

Một địa danh mà Nguyên Hồng gắn bó nhiều
nhất trong cuộc đời mình đồng thời là địa danh
có mặt nhiều lần trong sáng tác của ông?

A. Hải
Dương

B. Hưng
Yên

C. Thái
Bình

ĐÚNG RỒI

D. Hải
Phòng

Tác phẩm nào sau đây
không phải sáng tác của
Nguyên Hồng?
A. Bỉ vỏ

B. Bước
đường cùng

C. Những
ngày thơ ấu

ĐÚNG RỒI

D. Cửa biển

Nét tính cách nào sau đây
đúng với nhân vật bà cô?
A. Cay
nghiệt

B. Giàu tình
yêu thương

ĐÚNG RỒI

C. Thích
hài hước

D. Nhỏ
nhen

Dòng nào sau đây không
đúng với hoàn cảnh sống
hiện tại của chú bé Hồng?
A. Bố nghiện
ngập, mất sớm

B. Mẹ bỏ nhà
tha hương biệt
vô tăm tích

ĐÚNG RỒI

C. Hằng ngày
phải lo giúp việc
cho bà cô giàu có

D. Sống với bà
cô không hề yêu
thương mình

Thái độ, cách hành xử nào của
chú bé Hồng không có trong
đoạn đối thoại với bà cô
A. Cúi đầu
không đáp

B. Nhìn bà cô
đầy thách
thức

C. Toan trả lời
có

ĐÚNG RỒI

D. Cười đáp
lại không
muốn vào

Thời điểm chú bé Hồng
gặp lại mẹ là khi nào?
A. Một buổi
sáng tới
trường

B. Một buổi
trưa ngủ
dậy

C. Một chiều
đang đưa
em đi chơi

ĐÚNG RỒI

D. Một
chiều tan
học

Điền nội dung còn thiếu: “Phải bé lại và lăn vào
lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của
người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán
xuống cằm, và gãi rôm ở song lưng cho, mới thấy
người mẹ có một …….”

A. Sức
mạnh lớn
lao

B.Êm dịu
vô cùng

C. Tình yêu
bao la
ĐÚNG RỒI

D. Sức hấp
dẫn kì lạ

Thầy cô điền câu hỏi tại
đây

A.Đúng

B.

ĐÚNG RỒI

C.

D.

Thầy cô điền câu hỏi tại
đây

A.

B.Đún
g

C.
ĐÚNG RỒI

D.

Thầy cô điền câu hỏi tại
đây

A.

B.Đún
g

C.

ĐÚNG RỒI

D.

VẬN DỤNG

Tự tạo một tấm thiệp
tặng mẹ bằng trang web
canva.com

Chúc các con học tốt
nhé !