88888888888888888888888888888
88888888888888888888888888888
88888

KHỞI ĐỘNG

Kĩ thuật trình bày 01 phút
- Em hãy kể tên một vài tác
phẩm viết về người phụ nữ Việt
Nam trong xã hội phong kiến và
nêu nhận xét chung về vẻ đẹp và
số phận của họ.

Truyện Kiều (Nguyễn Du);
Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ);
Bánh trôi nước (Hồ Xuân Hương);
Thương vợ (Tú Xương),…
Người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến có vẻ
đẹp phẩm chất, tâm hồn cao quý, đáng trân trọng
Nhưng số phận của họ lại gặp nhiều bất hạnh, éo le,
ngang trái bởi đó là xã hội nam quyền với tư tưởng
trọng nam khinh nữ rất nặng nề.

Tiết …THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:

TÌNH CẢNH LẺ LOI CỦA NGƯỜI
CHINH PHỤ
(Trích Chinh phụ ngâm)
Nguyên tác chữ Hán: Đặng Trần Côn
Bản diễn Nôm hiện hành: chưa rõ tác giả

I. Đọc-tìm
hiểu chung

1. Tác giả Đặng Trần Côn
? Dựa vào phần chuẩn bị bài
về nhà, em hãy giới thiệu đôi
nét về tác giả Đặng Trần Côn
(năm sinh, quê quán, sự
nghiệp văn học)?

1. Tác giả
Đặng Trần Côn (1705- 1745?)
Quê ở làng Nhân Mục (còn gọi làng
Mọc), huyện Thanh Trì, nay thuộc
phường Nhân Chính, quận Thanh
Xuân, Hà Nội
Các tác phẩm chính: Chinh phụ ngâm
được coi là tác phẩm văn học tiêu biểu
nhất của ông.

2. Tác phẩm và đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của
người chinh phụ

Đọc văn bản
HƯỚNG DẪN:
Trầm buồn, đều đều, chậm
rãi, nhấn vào các điệp từ,
điệp ngữ liên hoàn.

- Nêu Hoàn cảnh sáng tác, thể
loại, dung lượng của tác phẩm
- Vị trí của đoạn trích
- Bố cục của đoạn trích
- Nhân vật trữ tình của đoạn thơ

*Hoàn cảnh sáng tác tác phẩm
 Đầu đời vua Lê Hiển Tông có nhiều cuộc khởi
nghĩa nông dân nổ ra quanh kinh thành. Triều
đình cất quân đánh dẹp. Dẫn tới cảnh nhiều gia
đình vợ phải xa chồng. Đặng Trần Côn “cảm thời
thế” mà viết ra tác phẩm năm 1941.

- Thể loại:
+ Nguyên tác: Trường đoản cú
+ Bản dịch: Song thất lục bát
- Dung lượng:
+ Nguyên tác chữ Hán: 478 câu làm theo thể
trường đoản cú.
+ Dịch Nôm: 412 câu ( Song thất lục bát )

b. Đoạn trích.
- Vị trí: Từ câu 208- 228 trong tác phẩm.
Sau buổi tiễn đưa chồng ra trận với khí thế hào
hùng, người chinh phụ trở về, tưởng tượng cảnh
chiến trường đầy nguy hiểm, chết chóc mà xót xa,
lo lắng cho chồng và hối tiếc vì đã để chồng ra đi.

2. Tác phẩm và đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của
người chinh phụ

- Bố cục:
+ 16 câu đầu: Nỗi cô đơn của người chinh phụ.
+ 4 câu cuối: Nỗi nhớ thương chồng nơi xa

- Nhân vật trữ tình:
Là một người vợ có chồng đi chinh chiến
đã lâu chưa có tin tức.

II.Tìm hiểu
chi tiết

1.Đặc điểm của thể thơ song thất lục bát

- Bố cục: gồm 2 câu thất và 1 cặp lục bát
- Sự phù hợp của thể thơ; vừa kể chuyện(
câu thất ngôn), vừa giãi bày, tâm tình
( câu lục bát)

HOÀN THÀNH CÁC THÔNG TIN

-Không

gian của bài thơ
được thể hiện qua những từ
ngữ nào ?

2. Tâm trạng và nỗi nhớ của người chinh phụ

Không gian được gợi ra qua những hình
tượng như gió đông, non Yên, bầu trời.
Không gian rất rộng lớn của đất trời
thăm thẳm, bao la, của khoảng cách
địa lí dằng dặc.
Khắc hoạ sự đối lập giữa sự nhỏ
bé, đơn độc và nỗi nhớ nhung
như phủ rộng khắp đất trời của
người chinh phụ.

HOÀN THÀNH CÁC THÔNG TIN
Tìm những biện pháp nghệ
thuật được sử dụng trong
đoạn trích và cho biết tâm
trạng của người chinh phụ ?
- 8 câu đầu
- 8 câu tiếp
- 4 câu còn lại

*8 câu đầu
- Điệp từ: nhớ;
- Điệp vòng: non Yên- non Yên; trời- trời,…
- Từ láy: thăm thẳm, đau đáu.
- Ẩn dụ: nghìn vàng
- Điển cố điển tích mang tính ước lệ tượng trưng:
non Yên.
Nỗi nhớ thương chồng tha thiết của người
vợ chốn khuê phòng; như vòng tròn bủa vây
tâm trạng người chinh phụ.

* 8 câu giữa:
Liệt kê những hình ảnh ước lệ: sương, liễu, tuyết, cành ngô, giọt
sương, chim gù...
So sánh: sương như búa, tuyết dường cưa,...

Động từ, tính từ mạnh: bổ, mòn xẻ, héo, phủ, vẳng, nện,...



Cảnh vật đẹp mà vắng vẻ, cô quạnh, hiu hắt, thê lương.

HOÀN THÀNH CÁC THÔNG TIN

Nỗi lòng của người chinh
phụ bắt đầu từ nguyên
nhân nào ?

* 4 câu cuối:
Thời gian: đêm trăng
Không gian thanh vắng, chỉ có trăng, có hoa.
Biện pháp điệp tài tình; nguyệt, hoa; điệp ngữ: nguyệt hoa- hoa
nguyệt; điệp câu, điệp đoạn.
Động từ, tính từ: theo, lên, dãi, in, lồng, thắm, trước, dưới, ...



Tác dụng: Nhấn mạnh bức tranh cảnh vật: chỉ có hoa và nguyệt quấn quýt,
hoà quyện, đan xen vào nhau không tách rời.

- Cảnh thơ mộng, hoa - nguyệt hoà quyện,
quấn quýt với nhau.
- Con người thì cô đơn lẻ bóng, chỉ có chinh
phụ vò võ năm canh.
=> Cảnh vật và con người như ở hai trạng thái
đối lập. Từ đó, càng nhấn mạnh tình cảnh đáng
thương và niềm khao khát đoàn viên hạnh
phúc lứa đôi của người vợ trẻ.

III. TỔNG KẾT

1. Nghệ thuật
- Sử dụng thành công thể thơ song thất lục bát
- Nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật đạt đến độ tài hoa, sâu sắc.
- Giọng điệu đoạn thơ mang âm hưởng buồn thương triền miên, phù hợp với
tâm trạng của nhân vật.
- Sử dụng kết hợp nhiều biện pháp nghệ thuật.

2. Nội dung, ý nghĩa.
- Văn bản đã diễn tả thành công tâm trạng xót xa, lo lắng cho
người chồng, đồng thời là tình cảnh lẻ loi, cô đơn lẻ bóng trong
mòn mỏi đợi chờ của người chinh phụ.
- Thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn : đồng cảm, xót
thương cho tình cảnh của người vợ trẻ; ngợi ca tấm lòng thuỷ
chung, bao dung luôn biết nghĩ cho chồng của họ; đồng thời lên
án, phê phán chiến tranh phong kiến phi nghĩa .

IV. Luyện
tập

Phác hoạ hình ảnh thiếu phụ chờ chồng ?
Đặt tên cho bức tranh.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Chuẩn bị bài mới: soạn bài “VIẾT:
Phân tích một tác phẩm thơ.” của
Nguyễn Khuyến.