CÁC CHẤT CẦN THIẾT CHO TẾ BÀO

(Trao đổi chất ở Tế bào)

Mảnh
ghép

CHẤT CẶN BÃ & DƯ THỪA

2

1
CO2

CÁC CHẤT THẢI KHÁC
HÒA TAN TRONG MÁU

PHỔI

THẬN

DA

HÔ HẤP

BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

THOÁT MỒ HÔI

3

MÔI TRƯỜNG NGOÀI
HOẠT ĐỘNG BÀI TIẾT

4

CÁC CHẤT CẦN THIẾT CHO TẾ BÀO

(Trao đổi chất ở Tế bào)
CHẤT CẶN BÃ & DƯ THỪA

CO2

CÁC CHẤT THẢI KHÁC
HÒA TAN TRONG MÁU

90%

10%

PHỔI

THẬN

DA

HÔ HẤP

BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

THOÁT MỒ HÔI

MÔI TRƯỜNG NGOÀI
HOẠT ĐỘNG BÀI TIẾT

Phế nang

?co2

o2?
Mao mạch phổi

Câu 4: Cho biết quá
trình trao đổi khí, trao
đổi chất ở phổi và tế
bào?

Tim

CO2
Chất thải

?

Mao mạch cơ quan

Tế bào

O2
Dinh dưỡng

?

à
l
i
ọ
g
'
í
h
k
i
ú
t
h
'
c
í
u
t
ệ
i
n
r
ệ
t
i
d
m
,
ă
a
r
r
t
ả
i
g
c
ô
n
t
à
T
ấ
h
t
!
s
g
i
có
n
n
i
ộ
n
r
ô
e
t
i
T
ả
n
:
r
t
t
â
1
s
ấ
n
h
t
u
ạ
c
ộ
â
b
C
m
ỏ
u
b
ế
ả
n
c
i
,
ạ
g
g
o
l
n
n
ằ
a
à
à
b
n
v
v
ể
ế
i
ể
h
t
a
h
ph
t
ó
à
c
l
ơ
c
i
g
ô
n
o
ú
T
à
h
v
.
c
n
n
a
ầ
e
c
g
củ
y
g
x
n
o
ô
?
h
ì
a
k
g
ư
đ
à
n
l
ạ
ó
b
đ
ể
giúp
n
h
t
ầ
c
ơ
g
c
n
à
ô
khí m í cơ thể kh
h
k
t
O
2
ấ
C
í
ch
h
k
thải
Phổi

Câu 2: Tôi là cơ quan bao bọc toàn bộ cơ thể. Mỗi khi
bạn chạy bộ, tôi giúp làm mát cơ thể bằng cách tiết ra
một chất lỏng có vị mặn. Tôi là ai và chất lỏng là gì?

Da bài tiết mồ hôi

có
,
”
t
ệ
i
b
ặc
đ
g
n
ỏ
l
hất
i ều
c
h
“
n
t
í
t
l
ấ
r
5
,
lọ c
g1
i
n
ả
ả
h
o
p
cơ
h
i
k
à
ô
l
t
a
i
r
,
ô
t
ó
ấ
T
đ
xu
ều
y).
i
n
à
đ
ả
g
s
c
n
i
ợ
1
ô
ư
t
đ
ng
o
ày,
m
r
g
à
t
l
n
u
ể
i
á
đ
ỗ
m
M
lít
ưng
h
0
n
0
,
2
t
Câu 3:
ạ
ng?
h
0
ô
5
n
h
1
k
g
i
n
ó
ớ
t
à
đ
”
ên
uv
t
l
ệ
à
i
ể
b
m
h
t
c
ể
ó
ặ
h
t
đ
(c
g
ể
n
h
t
ỏ
l
ơ
t
c
ấ
ng
“ch
t
ế
i
b
u
m áu t r o
ó
ể
c
i
t
n
ạ
c
b
ớ
à
ư
n
ov
à
o
n
ạ
t
n
a
u
u
q
lọc má

Thận

Em hãy xác định những câu đúng khi nói về
hoạt động bài tiết của cơ thể người
1. Cơ quan bài tiết chủ yếu là phổi,
thận, da.
2. Da đóng vai trò chủ yếu trong việc bài tiết
các chất thải hòa tan trong máu.
3. Các sản phẩm bài tiết phát sinh từ hoạt
động trao đổi chất của tế bào và hoạt động
tiêu hóa đưa vào một số chất quá liều lượng
(thuốc, ion, cholesteron…)
4. Bài tiết giúp cơ thể thải loại các chất dư
thừa và độc hại để duy trì tính ổn định của
môi trường trong.

1. Chức năng của hệ bài tiết:
- Hệ bài tiết có chức năng lọc và thải ra môi
trường ngoài các chất thải, chất dư thừa, chất độc
phát sinh trong quá trình trao đổi chất ở tế bào,
giúp duy trì môi trường trong cơ thể, đảm bảo cho
các hoạt động sống diễn ra bình thường.
- Cơ quan bài tiết chủ yếu là phổi, thận, da.
90%

Câu2. Chú thích các cơ quan của hệ bài tiết nước tiểu và
hoàn thành bảng sau từ những cụm từ cho sẵn dưới đây
Cấu tạo hệ
bài tiết nước tiểu
Hai quả thận

Chức năng tương ứng
 
 

 

Dẫn nước tiểu từ thận xuống
bóng đái (bàng quang)

 
Ống đái (niệu đạo)

Tích trữ nước tiểu
 

Cụm từ cho sẵn: Bàng quang (bóng đái); Bài tiết nước
tiểu ra môi trường ngoài; Lọc máu tạo thành nước tiểu,

Câu2. Chú thích các cơ quan của hệ bài tiết nước tiểu và
hoàn thành bảng sau từ những cụm từ cho sẵn dưới đây
Cấu tạo hệ
bài tiết nước tiểu
Hai quả thận

Chức năng tương ứng
   Lọc máu tạo thành nước tiểu
 

 
Niệu quản
(Ống dẫn nước tiểu)

Dẫn nước tiểu từ thận xuống
bóng đái (bàng quang)

  Bàng quang (bóng đái)
Niệu đạo (ống đái)

Tích trữ
trữ nước
nước tiểu
tiểu
Tích
  Bài tiết nước tiểu ra môi
trường ngoài

5
7

6

8

8
5
9
9

6

Nephron

Cấu tạo 1 đơn vị thận (Nephron)

1. Chức năng của hệ bài tiết:
- Hệ bài tiết có chức năng lọc và thải ra môi
trường ngoài các chất thải, chất dư thừa, chất độc
phát sinh trong quá trình trao đổi chất ở tế bào,
giúp duy trì môi trường trong cơ thể, đảm bảo cho
các hoạt động sống diễn ra bình thường.
- Cơ quan bài tiết chủ yếu là phổi, thận, da.
(90% sản phẩm bài tiết được lọc từ thận)
2. Cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu:
- Hệ bài tiết nước tiểu gồm: Thận, niệu quản,
bàng quang, niệu đạo
- Mỗi quả thận có khoảng 1 triệu đơn vị chức
năng (Nephron) để lọc máu tạo thành nước tiểu
Hãy vẽ và chú thích các cơ quan trong hệ bài tiết nước tiểu vào phiếu học tập

Do calcium oxalate,
muối
phosphate,
muối urate,... tích
tụ trong thận với
nồng độ cao, gặp
điều kiện pH thích
hợp sẽ tích tụ thành
sỏi.

Đau lưng và hai
bên hông, tiểu són,
tiểu dắt hoặc máu
trong nước tiểu,…

Uống đủ nước,
không nhịn tiểu,
chế độ ăn hợp lí

Do liên cầu
khuẩn gây nên

Phù nề, tăng
huyết áp,
thiếu máu,
máu trong
nước tiểu,…

Tránh nhiễm
khuẩn mũi,
họng và da;
điều trị các ổ
viêm Amidan,
sâ răng,…

Do biến
chứng từ các
bệnh đái tháo
đường, tăng
huyết áp, mất
máu,....

Buồn nôn,
mệt mỏi, mất
ngủ, phù nề,
huyết áp cao,..

Phòng tránh các
bệnh lí khác về
thận, duy trì
huyết áp ổn
định,…

? Vì sao cần ghép/chạy thận để cứu sống
bệnh nhân suy thận?
? Bạn A cho rằng ghép thận là cắt quả thận bị
hỏng và thay vào đúng vị trí đó một quả thận
mới, khỏe mạnh. Cho biết ý kiến của bạn A
đúng hay sai. Tại sao?
Ý kiến của bạn A là sai. Vì ghép thận thực chất là ghép thêm thận mới khỏe
mạnh vào vị trí mới thường là vùng hộ chậu bên phải (hoặc bên trái) của
người bệnh.
Người ta chỉ cắt bỏ một hoặc hai thận bệnh lí trong một số trường hợp đặc
biệt như thận đa nang quá to, thận bị viêm mãn tính nặng,...

- Máy bơm sẽ từ từ rút máu
chưa lọc của bệnh nhân ra
ngoài (lấy từ vị trí tĩnh mạch
cánh tay), sau đó được bổ
sung máu loãng.
- Tại máy lọc máu, máu được
xử lí để loại bỏ chất thải, chất
độc, chất dư thừa rồi đưa đến
nơi giữ bọt khí.
- Máu (đã được lọc sạch) đưa
trở lại tĩnh mạch cánh tay và
quay trở về cơ thể của người

Quan sát và mô tả khái quát sơ đồ chạy thận
tạo.

1

2

3

4

5

Trả lời câu hỏi sau mỗi bức tranh/ hình vẽ

“Xuất thân từ tận tế bào,
Theo máu đến phổi rồi vào không trung.
Tên tôi ai cũng hình dung,
Ta cùng các bạn đì đùng vỗ tay?”
Khí Carbon dioxide CO2

2

Cầu thận

“Thân tôi như búi chỉ tròn,
Đầu đuôi co lại gọn trong nang cầu.
Tôi tên ai biết nói mau,
Ta và các bạn cùng nhau khen mừng?”

3
“Hai ta như thể sinh đôi,
Một cao một thấp nhưng ngồi hai phương.
Thân hình như hạt đậu tương,
Tên gì đố biết tôi nhường quà ngay?”

Thận

4

Đơn vị thận
Nephron

“Tên gì ai biết nói nhanh,
Hai phần vỏ tủy hợp thành tôi đây.
Chúng tôi xum họp vui vầy,
Tụm nhau hằng triệu lắp đầy thận kia?”

5

Nước tiểu

“Tôi từ bể thận vẫy chào,
Đi qua niệu quản rồi vào bàng quang.
Mang theo chất thải bất an,
Đố ai biết đến nhận ngàn lời khen?”