KIỂM TRA BÀI CŨ
Nêu khái niệm hiện tượng liên kết gen, hoán vị
gen?

BÀI 9: DI TRUYỀN NGOÀI NHÂN (2 tiết)

C.E.CORREN

NỘI DUNG CƠ BẢN

I. THÍ NGHIỆM CỦA CORRENS VÀ
SỰ TỒN TẠI GEN NGOÀI NHÂN

II. ĐẶC ĐIỂM DI TRUYỀN GEN
NGOÀI NHÂN VÀ ỨNG DỤNG

I. THÍ NGHIỆM CỦA COREN VÀ GENE NGOÀI NHÂN

1. BỐI CẢNH

- Năm 1900, các nhà khoa học đã chứng minh học
quy luật di truyền của Menden liên quan các gen
trong nhân tế bào. Tuy nhiên, Corren nghiên cứu
trên cây hoa Phấn phát hiện màu sắc hoa không
phải do gen trong nhân quy định mà do gen ngoài
nhân quy định.
Thí nghiệm của Corren tiến hành như thế nào?
( viết sơ đồ lai trong hình 9.1 đối với cây lá xanh và lá trắng)

2. Thí nghiệm:

Trong thí nghiệm này có mấy trường hợp, viết sơ đồ lai
cho từng trường hợp? ( làm phiếu học tập)

2. Thí nghiệm:

Nhận xét kiểu hình của đời con với kiểu hình
của mẹ ở 2 phép lai thuận và nghịch?

Nhận xét:

- Kết quả ở 2 phép lai thuận và nghịch là khác nhau,
không theo quy luật di truyền gen trên NST do có sự
tồn tại một số ít gen nằm ngoài nhân ( gen ti thể, lục
lạp)
- Tính trạng ở đời con xác định bởi cá thể mẹ (cho
noãn), không phụ thuộc vào cá thể bố (cho hạt phấn)
-> Gọi là di truyền ngoài nhân
-

II. Đặc điểm di truyền ngoài nhân
1. Cơ sở tế bào di truyền ngoài nhân: Sơ đồ thí nghiệm:
Noãn của cá
thể cái

Hạt phấn
của cá
thể đực

Hợp tử

♀ trắng

+♂



♀ xanh

+♂



♀ đốm

+♂



Quan sát hình và giải thích cơ sở di truyền ngoài nhân?

II. Đặc điểm di truyền ngoài nhân
1. Cơ sở tế bào di truyền ngoài nhân:
Noãn của cá
thể cái

Hạt phấn
của cá
thể đực

Hợp tử

♀ trắng

+♂



♀ xanh

+♂



♀ đốm

+♂



- Giao tử đực chỉ truyền nhân trong khi Giao tử cái truyền
nhân và TBC nên gen trong TBC do giao tử cái truyền cho.
( di truyền theo dòng mẹ)

II. Đặc điểm di truyền ngoài nhân - Ứng dụng
2. Đặc điểm di truyền ngoài nhân:
Dựa vào hình 9.2 và nội dung sgk nêu đặc điểm di
truyền ngoài nhân? ( Khác gì so với di truyền gen
trong nhân, gen trên NST)

II. Đặc điểm di truyền ngoài nhân
2. Đặc điểm di truyền ngoài nhân:
- Không theo quy luật di truyền của NST, vì gen quy
định tính trạng nằm ở Tế bào chất không chia đều cho
các tế bào con và có nguồn gốc từ giao tử mẹ.
-Trong Di truyền ngoài nhân -> con luôn giống mẹ .
Kết quả phép lai thuận và nghịch không giống nhau

II. Đặc điểm di truyền ngoài nhân
Vận dụng:
Câu 1: Tại sao khi cho lai cây mẹ lá đốm với hạt phấn bất
kì thì có thể tạo ra đời con lá xanh, trắng hoặc đốm?
TL: Trong TBC cây lá đốm chứa cả lục lạp bình trường màu xanh
và lục lạp gen đột biến màu trắng. Khi tế bào phân chia, tế bào
chất có thể phân chia không đều, có giao tử nhân đc lục lạp xanh,
có giao tử nhận được lục lạp trắng và có giao tử nhân đc lục lạp cả
xanh và trắng nên đời con có thể có cả 3 loại tính trạng xanh,
trắng, đốm

2. Thí nghiệm:

II. Đặc điểm di truyền ngoài nhân
Vận dụng:

Câu 2: Thế nào là phép lai thuận và lai nghịch?
Cho ví dụ?
TL: Là các phép lai trong đó thay đổi vị trí vai trò
của bố mẹ trong nghiên cứu di truyền học.

II. Đặc điểm di truyền ngoài nhân
Vận dụng:
Câu 3: Tại sao phép lai thuận và lai nghịch trong di
truyền ngoài nhân cho kết quả không giống nhau, con
lai mang tính trạng của cá thể mẹ?
TL: Trong quá trình thụ tinh, giao tử đực chỉ truyền nhân, không
truyền TBC mà TBC ở đời con chủ yếu do giao tử cái truyền cho nên
tính trạng do gen trong TBC quy định trong phép lai thuận nghịch là
không giống nhau, con lai sẽ giống cá thể mẹ.

II. Đặc điểm di truyền ngoài nhân
3. Ứng dụng di truyền ngoài nhân:
-Trong chọn giống vật nuôi cây trồng
-Trong y học, điều trị một số bệnh liên quan đến ti thể. Gen
ngoài nhân

Nhà bạn gái con có bố bị
động kinh mẹ không cho
con qua lại yêu đương với
nó mẹ sợ sau này con sinh
ra con bị động kinh ?

Em có đồng ý với
ý kiến của mẹ
bạn trai không?

*Các em xem vi deo

Bài tập trắc nghiệm
Cơ chế xác định giới tính bằng NST con cái XY, con đực XX là

A: Người

B. Cá

C. Châu chấu

D. Bọ nhạy

Sự di truyền tính trạng chỉ do gen nằm trên NST Y quy định như thế
nào
A. Chỉ di truyền ở giới đực. 

B. Chỉ di truyền ở giới cái.

C. Chỉ di truyền ở giới đồng giao

D. Chỉ di truyền ở giới dị giao

(XX)

(XY).