CÔNG
NGHỆ

TẾ BÀO
BÀI 21

YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Nêu được khái niệm,
một số thành tựu của
bào thực vật
Nêu được khái niệm,
một số thành tựu của
bào động vật

nguyên lí và
công nghệ tế
nguyên lí và
công nghệ tế

NỘI DUNG BÀI HỌC
01

Công nghệ tế bào là gì
1. Khái niệm công nghệ tế bào
2. Nguyên lí của công nghệ tế bào

02

Công nghệ tế bào thực vật
1. Công nghệ tế bào thực vật
2. Một số thành tựu của công nghệ tế bào thực vật

03

Công nghệ tế bào động vật
1. Công nghệ tế bào động vật
2. Một số thành tựu của công nghệ tế bào động
vật

0
CÔNG
1
NGHỆ TẾ

BÀO LÀ GÌ?

Công nghệ tế bào là quy trình kĩ thuật ứng
dụng phương pháp nuôi cấy mô hoặc nuôi
cấy tế bào trong môi trường dinh dưỡng
nhân tạo để tạo ra cơ quan hay cơ thể hoàn
chỉnh mang đặc tính của cơ thể cho mô, tế
bào

Nguyên lí công nghệ tế bào
Tính toàn
năng

Hệ gene của tế bào quy định tất cả các đặc
tính và tính trạng của cơ thể sinh vật.

Biệt hóa và
phản biệt hóa

Các tế bào toàn năng có khả năng biệt hóa
và phản biệt hóa thành các tế bào khác
nhau trong cơ thể. Chúng là tế bào gốc
(stem cell) hay tế bào mầm (germ cell)

Nguyên lí của công nghệ tế bào động vật là nuôi cấy các tế bào gốc trong môi
trường thích hợp và tạo điều kiện để chúng phân chia rồi biệt hoá thành các loại
tế bào khác nhau
Nguyên lí của công nghệ tế bào thực vật là dùng môi trường dinh dưỡng có
bổ sung các hormone thực vật thích hợp tạo điều kiện để nuôi cấy các tế
bào thực vật tái sinh thành các cây

0
2
Công nghệ tế

bào thực vật

1. Công nghệ tế bào thực vật
2. Một số thành tựu của công nghệ tế
bào thực vật

Nguyên lí của công nghệ tế bào thực vật là dùng môi trường dinh dưỡng có
bổ sung các hormone thực vật thích hợp tạo điều kiện để nuôi cấy các tế bào
thực vật tái sinh thành các cây
=> thực hiện dựa trên tính toàn năng của tế bào để tạo ra các mô tế
bào, các cơ quan hay các cơ thể mới

Kĩ thuật công nghệ tế bào thực vật gồm các bước
Bước 1: Tách và nuôi cấy mô phân sinh thành mô
sẹo (là một nhóm tế bào chưa phân hóa, có khả
năng phân chia và biệt hóa tạo ra mô rễ, mô chồi
mới).
Bước 2: Nuôi cấy mô sẹo thành cơ thể mới trong
ống nghiệm chứa môi trường dinh dưỡng đặc và
hormone sinh trưởng.
Bước 3: Nuôi trồng các cây con ở môi trường
thực địa.
Lưu ý: Mô sẹo có thể phát triển thành tất cả các
bộ phận của cây con để tạo thành cây con hoàn

THÀNH TỰU

Tạo được chủng nấm penicillium
đột biến bằng tia phóng xạ có hoạt
tính tăng gấp 200 lần dạng ban đầu.

Tạo ra nhiều chủng
VSV, giống cây trồng có
nhiều đặc điểm quý
hiếm

THÀNH TỰU

Giống lúa
MT1

Xử lí giống lúa Mộc Tuyền bằng tia Gama tạo
ra giống lúa MT1 chín sớm, cây thấp và cứng,
chịu phân, chịu chua, năng suất tăng 15%25%

THÀNH TỰU
Nhân giống hoa đồng tiền
bằng nuôi cấy mô

Nhân giống hoa lan hồ
điệp bằng nuôi cấy mô

THÀNH TỰU

Nhân giống sâm Ngọc Linh

Hướng tạo thể
đa bội được
chú trọng nhiều
đối
với
các
giống cây trồng
thu hoạch chủ
yếu về thân, lá,
củ.

THÀNH TỰU
Dưa hấu không hạt 3n

Dâu tằm tứ bội 4n

Tạo cây lai khác loài (mang bộ
NST của 2 loài khác nhau)

THÀNH TỰU

Công nghệ dung
hợp tế bào trần

0
3
Công nghệ tế

bào động vật
1. Công nghệ tế bào động vật
2. Một số thành tựu của công nghệ tế
bào động vật

Công nghệ tế bào
động vật gồm 02
kĩ thuật chính:
+ Nhân bản vô
tính
+ Cấy truyền
phôi
Nguyên lí của công nghệ tế bào động vật là nuôi cấy các tế bào gốc
trong môi trường thích hợp và tạo điều kiện để chúng phân chia rồi
biệt hoá thành các loại tế bào khác nhau
=> thực hiện dựa trên tính toàn năng và khả năng biệt hóa
của tế bào gốc.

Kĩ thuật cấy truyền phôi động
vật là kĩ thuật chia cắt phôi
động vật thành nhiều phôi rồi
cấy các phôi vào tử cung của
các con cái khác nhau để tạo ra
nhiều con vật có kiểu gene
giống nhau; kĩ thuật gồm các
bước
Bước 1: tách lấy phôi từ động
vật cho phôi.
Bước 2: sử dụng các biện pháp
để tác động vào phôi đó trước
khi chuyển vào cơ thể nhận.
Bước 3: cấy phôi ở bước 2 vào

Sau Dolly, Chó (2/1998 tại Nhật Bản, 12/1999 tại Hàn
Quốc, 3/2000 tại Thái Lan), chuột, bò, lợn.
Lợn
nhân
bản
thế
hệ
thứ
tư

Vào tháng 8-2004 tại Ý Con ngựa
nhân bản đầu tiên bản sao của
một con ngựa cái giống Haflinger
(trái) đang dạo chơi trên bãi cỏ.

THÀNH TỰU
Các nhà khoa học tại Dubai (UAE)
nhân bản vô tính một con lạc đà cái.

THÀNH TỰU Ở VIỆT NAM

Cá trạch

Ngaøy 17 / 12 / 2005, taïi coâng vieân vaên hoaù Ñaàm Sen (TP.HCM), ñaõ dieãn ra “ngaøy hoäi” cuûa
nhöõng em beù chaøo ñôøi töø thuï tinh trong oáng nghieäm vaø möøng em beù thöù 2000 ra ñôøi baèng
phöông phaùp khoa hoïc naøy taïi beänh vieän phuï saûn Töø Duõ (TP.HCM).