Mùa thu về
Trùng Khánh
nghe hạt dẻ hát
Y Phương

Hoạt động khởi động

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Ghép tên các đặc
sản với địa danh

Đặc sản

Địa danh

Nhãn lồng

Thanh Hóa

Vải thiều

Hà Tĩnh

Thanh long

Hưng Yên

Dứa

Trà Vinh

Na Đồng Bành

Bến Tre

Bười Phúc Trạch

Ninh Thuận

Chuối ngự

Bình Thuận

Nho

Hà Nam

Dừa sáp

Lạng Sơn

Vú sữa Lò Rèn

Tiền Giang

Đặc sản

Địa danh

Nhãn lồng

Thanh Hóa

Vải thiều

Hà Tĩnh

Thanh long

Hưng Yên

Dứa

Trà Vinh

Na Đồng Bành

Bến Tre

Bười Phúc Trạch

Ninh Thuận

Chuối ngự

Bình Thuận

Nho

Hà Nam

Dừa sáp

Lạng Sơn

Vú sữa Lò Rèn

Tiền Giang

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kể tên một số cây
trái đặc sản ở các
địa phương mà em
biết?

Hình thành kiến thức

I

Trải nghiệm
cùng văn bản

I. Trải nghiệm cùng văn bản

01
02

Hs lần lượt đọc văn bản

Lưu ý dừng đọc đúng
thời điểm để trả lời
các câu hỏi trong hộp
chỉ dẫn

1. Đọc
Tưởng tượng: Em hình
dung thế nào về cảnh
được tả trong đoạn văn
này?

Suy luận: Đoạn văn gợi
cho em suy nghĩ gì về
mối quan hệ giữa con
người và thiên nhiên?

*Khung cảnh mùa thu
những đàn gà đang đi mổ hạt dẻ. Tư
thế đứng của chúng là một chân làm
trụ còn một chân khều hạt. Mỏ của
chúng mổ liên tiếp vào thân hạt
nhưng một phát trúng, mười một phát
trượt vì hạt dẻ dày và cứng. 

*Mối quan hệ

01

Con người và tự nhiên có mối
quan hệ gần gũi, thân thiết

02

Con người sống chan hòa
cùng thiên nhiên, mang
những đặc tính tốt đẹp của
thiên nhiên. 

2. Văn bản:
a) Tác giả “Y
Phương”

b) Tác phẩm

Y Phương, tên thật là Hứa
Vĩnh Sước, sinh năm 1948

Quê quán: Huyện Trùng
Khánh, tỉnh Cao Bằng

Tác phẩm chính: Người
Núi Hoa, Thơ Y Phương,
Đàn Then, Tiếng hát
tháng Giêng, ...

Phong cách nghệ thuật :
chân thật, trong sáng, mạnh
mẽ, cách biểu đạt giàu hình
ảnh theo cách nhìn, cách
nghĩ của người miền núi

b) Tác phẩm
Thể loại

Xuất xứ

Phương thức biểu đạt

Ngôi kể

Tản văn
trích trong Tháng Giêng – tháng
Giêng một vòng dao quắm
tự sự, biểu cảm, nghị luận
Ngôi thứ nhất

II

Suy ngẫm và
phản hồi

II. Suy ngẫm và phản hồi
Tình cảm, cảm xúc
của người viết qua
ngôn ngữ văn bản

Cái tôi tác giả
trong tản văn
02

01

Đặc điểm tản văn
04

Chủ đề văn
bản
03

Kết nối, mở
rộng
05

01.
Tình cảm, cảm
xúc của người
viết qua ngôn
ngữ văn bản

1. Tình cảm, cảm xúc của người
viết qua ngôn ngữ văn bản

Gv chia lớp thành 4
nhóm. Nhóm 1 đọc 6
đoạn đầu, nhóm 2 6 đoạn
giữa, nhóm 3,4 phần còn
lại và tìm những từ ngữ,
hình ảnh thể hiện tình
cảm, cảm xúc của tác giả
về hạt dẻ, rừng dẻ

1. Tình cảm, cảm xúc của người
viết qua ngôn ngữ văn bản
Cái đó thì ...vưỡn.

Trên khắp đất nước ta, không
đâu có giống mác lịch ngon
ngọt và thơm bùi như ở
Trùng Khánh. 

Cốm trộn hạt dẻ là một thứ
vật quý, dùng để khoản đãi
quý nhân.

Hạt dẻ rơi rơi như mưa
màu nâu. Đó là bản
nhạc mùa thu ở quê tôi
không thể nào quên.

1. Tình cảm, cảm xúc của người
viết qua ngôn ngữ văn bản
Thật là tuyệt vời, khi
được lang thang trong
một khu rừng dẻ cực kì
lãng mạn.

Đó là điểm du lịch mang màu
sắc, hương vị của tình yêu.

Rừng dẻ khe khẽ hát như
rang bởi đây đang là mùa
lá đỏ.

Nắng chiều quê tôi
sánh vàng như mật
bủa lấy rừng vàng

1. Tình cảm, cảm xúc của người
viết qua ngôn ngữ văn bản

Theo em, tình cảm,
cảm xúc mà tác giả
dành cho hạt dẻ,
rừng dẻ là gì?

1. Tình cảm, cảm xúc của người
viết qua ngôn ngữ văn bản

Tình cảm trân trọng, yêu
mến , tự hào

02.
Cái tôi tác
giả trong
tản văn

2. Cái tôi tác giả trong tản văn
Đọc văn bản Mùa thu về Trùng
Khánh nghe hạt dẻ hát, em cảm
nhận được điều gì về cái tôi của tác
giả Y Phương? (Hs thảo luận nhóm
4-6 em theo PHT số 1 )

Ngôi kể

2. Cái tôi tác giả trong tản văn
Một số câu văn thể hiện cảm xúc,
suy nghĩ của tác giả

Nhận xét về cái tôi của tác
giả Y Phương

Ngôi kể

2. Cái tôi tác giả trong tản văn

Một số câu văn thể hiện cảm xúc,
suy nghĩ của tác giả
Ngôi thứ - Bóng trường đi như vắt
nhất, xưng - Nắng chiều quê tôi sánh vàng như
tôi
mật
- Ve ran như thác réo
- Lòng người như lòng suối
- hiền hòa như mây nước
…

Nhận xét về cái tôi của tác
giả Y Phương
Đó là một cái tôi tinh tế, độc
đáo, mới lạ chứa đựng sự
nhạy cảm với sự rung động
về cảnh vật thiên nhiên,
những sản vật tinh túy của
đất trời

Mở ra kho tàng kiến thức khổ lồ vô vạn

Vai trò tích cực
của công nghệ
trong giáo dục

Các tiết dạy và học trở nên sinh
động, hấp dẫn hơn

Học tập và tiếp thu kiến thức một cách
linh động và thuận tiện.

3. Chủ đề văn bản
Gv phát PHT số
2, Hs thảo luận
nhóm đôi

3. Chủ đề văn bản
Từ đầu đến

Bố
cục
văn
bản

………………………
………………………

………………………
………………………
………………………

 
…………………..
Từ
………………………
Đến………………………
…….

………………………
………………………
………………………

Từ ………………………
Đến………………………
…….

………………………
………………………
……………………

 

Chủ đề của
văn bản
……………
……………
……………
……………
……………
….

3. Chủ đề văn bản

01 Phần 1: Từ đầu đến

“dùng để khoản đãi quý
nhân”: Giới thiệu về vị
ngon và giá trị của hạt
dẻ Trùng Khánh

02 Phần 2: Tiếp theo đến 03 Phần 3: Còn lại: Ý

“đang độ ngọt bùi”: Ca
ngợi vẻ đẹp và giá trị
văn hóa của, du lịch
của rừng dẻ

nghĩa mối tương
giao giữa con người
với tự nhiên

3. Chủ đề văn bản

Chủ đề: Tình cảm

say mê, niềm tự hào
của tác giả đối với
hạt dẻ, rừng dẻ và
niềm mong muốn
được giao hòa với
thiên nhiên

04.
Đặc điểm
tản văn

4. Đặc điểm tản văn
Biểu hiện trong văn bản Mùa thu về Trùng
Khánh nghe hạt dẻ hát 

Đặc điểm tản văn
Chất trữ tình

 

Cái tôi của người viết

 

Ngôn ngữ

 

4. Đặc điểm tản văn
Đặc điểm tản Biểu hiện trong văn bản Mùa thu về Trùng Khánh nghe hạt
văn
dẻ hát 

 văn bản thể hiện sự say mê, tự hào của tác giả đối với hạt dẻ,

rừng dẻ. Những tình cảm đó được bộc lộ qua cách miêu tả chi
Chất trữ tình tiết màu sắc, hình dáng, mùi vị của hạt dẻ, âm thanh, màu sắc
của rừng dẻ, qua cách nói khẳng định: “Giống hạt dẻ Trùng
Khánh là số một La Mã chứ không chịu nhì”
Cái tôi của
 thể hiện rõ nét qua tình cảm, thái độ, suy nghĩ của tác giả
người viết
Ngôn ngữ

 sử dụng khẩu ngữ, từ láy, văn phong gợi hình, gợi cảm

05.
Kết nối,
mở rộng

5. Kết nối, mở rộng

Nêu cảm nhận
của em khi đọc
văn bản trên.

5. Kết nối, mở rộng
Vẻ đẹp của thiên nhiên, sản vật mà đất
trời ban tặng cho mảnh đất Trùng Khánh
01 một vẻ đẹp trù phú, đầy 02 là niềm tự hào, vui
sức sống, mang hơi
sướng, hạnh phúc
hướng lãng mạn và thơ
khi đặc sản quê
mộng
mình được coi là thứ
đặc sản có một
không hai

Hoạt động luyện tập

Chú Sóc nâu đang cố gắng nhặt
những hạt dẻ để mang về tổ. Các em
hãy giúp đỡ chú Sóc bằng cách trả lời
đúng các câu hỏi nhé.

1. Văn bản Mùa thu về Trùng
Khánh nghe hạt dẻ hát của tác giả
nào?

A: Y Phương

B: Vũ Bằng

C: Nguyễn Tuân

D: Thạch Lam

2. Văn bản Mùa thu về Trùng Khánh nghe
hạt dẻ hát viết theo thể loại nào?

A: Phóng sự

B: Tùy bút

C: Nghị luận

D: Tản văn

3. Trùng Khánh được nhắc đến trong
văn bản Mùa thu về Trùng Khánh nghe
hạt dẻ hát thuộc tỉnh nào?

A: Yên bái

B: Cao Bằng

C: Lạng Sơn

D: Lai Châu

4. Theo tác giả hạt dẻ Trùng
Khánh phụ thuộc vào các yếu tố
nào?

A: Thổ nhưỡng và người
trồng.

B: Người trồng và cây giống.

C: Người trồng và sự chăm

D: Thổ nhưỡng và cây giống.

sóc.

5. Theo tác giả vào khoảng thời
gian nào thì hạt dẻ bắt đầu chín?

A: Vào cuối tháng Sáu âm

B: Vào cuối tháng Mười âm

C: Vào cuối tháng Chín âm

D: Vào cuối tháng Tám âm

lịch.

lịch

lịch.

lịch.

6. Theo tác giả khi chín, vỏ hạt dẻ
có màu sắc như thế nào?

A: Vỏ ánh lên màu hỗn hợp, giữa
nâu với vàng.

C: Vỏ ánh lên màu hỗn hợp, giữa
nâu với tía.

B: Vỏ ánh lên màu hôn hợp,
giữa nâu với đỏ.

D: Vỏ ánh lên màu hỗn hợp, giữa
vàng với tía

7. Theo tác giả thứ quà nào đã
trở thành thứ vật quý, dùng để
đãi quý nhân?

A: Cốm

B: Cốm trộn hạt dẻ

C: Hạt dẻ

D: hạt dẻ nướng

8. Văn bản Mùa thu về Trùng Khánh
nghe hạt dẻ hát đề cập đến những vấn
đề nào?

A: Hạt dẻ, cốm hạt dẻ, rừng cây

B: Hạt dẻ, cốm hạt dẻ, cách thưởng cách

C: Hạt dẻ, cách chế biến cốm

D: Hạt dẻ, cốm hạt dẻ, cách nhận biết

mùa thu, mối quan hệ giữa con người
và thiên nhiên...

hạt dẻ, mối quan hệ giữa con
người và thiên nhiên.

thưởng thức hạt dẻ, mối quan hệ giữa con
người và thiên nhiên

hạt dẻ Trùng Khánh so với hạt dẻ các địa
phương khác.

9. Giọng văn trong văn bản Mùa
thu về Trùng Khánh nghe hạt dẻ
hát như thế nào?

A: Tự nhiên, sinh động, theo cách nhìn, cách
nghĩ của một nhà văn giàu tình cảm với quê
hương..

C: Trầm lắng, sâu sắc, theo cách nhìn theo cách
nhìn, cách nghĩ của một người có kinh nghiệm, về
du lịch.

B: Tâm tình, ngọt ngào, tha thiết, giọng của
tình thương mến

D: Chân thật, trong sáng, giàu hình ảnh

theo cách nhìn, cách nghĩ của người miền núi.