KHỞI ĐỘNG
LUẬT CHƠI - NHÌN NHANH NHỚ TÀI
 Quan sát các từ khoá hiện lên màn
hình 10 giây (không được ghi lại
hoặc chụp lại màn hình).
 Sau 10 giây quan sát, mỗi bạn có 30
giây để viết những từ khoá đó vào
giấy A4.
 Trò chơi đánh giá đạt khi học sinh
ghi đúng 4/5 từ khóa trở lên.
1

BÀI 54:
SỰ PHÁT SINH VÀ PHÁT
TRIỂN SỰ SỐNG TRÊN
TRÁI ĐẤT
Giáo viên: Thèn Thị Tươi

KHỞI ĐỘNG
Phát
triển

Các chất
vô cơ

Tiến
hóa
Hóa học

Loài
người

Tiền
sinh
học
Sinh học

KHỞI ĐỘNG
Phát
triển

Các chất
vô cơ

Tiến
hóa
Hóa học

Loài
người

Tiền
sinh
học
Sinh học

NỘI DUNG BÀI
HỌC

1

2

Tìm hiểu các giai đoạn
phát sinh và phát
triển sự sống trên Trái
Đất
Tìm hiểu quá trình
phát sinh loài
người

1. Các giai đoạn phát sinh và phát triển sự sống trên Trái Đất

Chia lớp thành 3 nhóm lớn,
mỗi nhóm lớn chia HS thành
2 nhỏ nhóm (6 HS), mỗi
nhóm thực hiện nhiệm vụ
trong phiếu học tập tại mỗi
trạm là 10 phút. Sau 10 phút,
các nhóm di chuyển sang
các trạm khác để thực hiện
nhiệm vụ, cho đến khi hoàn
thành các trạm

Trạm
1

Trạm
3

Trạm
2

1. Các giai đoạn phát sinh và phát triển sự sống trên Trái Đất

+ Trạm 1: Tìm hiểu sự
phát sinh và các giai đoạn
tiến hoá của sự sống trên
Trái Đất.
+ Trạm 2: Tìm hiểu sự
xuất hiện sinh vật nhân
thực từ sinh vật nhân sơ
+ Trạm 3: Tìm hiểu sự
xuất hiện sinh vật đa bào
và đa dạng hoá sinh vật
đa bào

Trạm
1

Trạm
3

Trạm
2

1. Các giai đoạn phát sinh và phát triển sự sống trên Trái Đất
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 – TRẠM 1
 
 

1

2

3

4

5

NHIỆM VỤ HỌC TẬP
Nội dung câu hỏi

Trả lời

Quá trình phát sinh và phát triển sự
sống trên Trái Đất gồm những giai
đoạn nào?

 

Thế giới sinh vật trên Trái Đất có
nguồn gổc từ đâu?
Sự phát sinh sự sống trên Trái Đất
diễn ra qua những giai đoạn nào?

 

Tiến hoá hoá học là gì? Hãy vẽ sơ đổ
khái quát quá trình tiến hoá hoá học.
Tóm tắt ba sự kiện diễn ra trong giai
đoạn tiến hoá tiền sinh học.

 

 

 

1. Các giai đoạn phát sinh và phát triển sự sống trên Trái Đất
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 – TRẠM 2

Nhóm : …….

NHIỆM VỤ HỌC TẬP
Nội dung câu hỏi
1

Nêu đặc điểm của cơ thể đơn bào nhân
thực?

2

Nêu quá trình hình thành cơ thể đơn
bào nhân thực?

Trả lời

1. Các giai đoạn phát sinh và phát triển sự sống trên Trái Đất
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 – TRẠM 3

Nhóm: ..................................
NHIỆM VỤ HỌC TẬP
Nội dung câu hỏi
1

Nêu đặc điểm của cơ thể đa bào?

2

Nêu quá trình hình thành cơ thể đa
bào?

3

Nguyên nhân nào dẫn đến sự đa dạng
phong phú của sinh giới?

Trả lời

1. Các giai đoạn phát sinh và phát triển sự sống trên Trái Đất
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 – TRẠM 1
 
 

NHIỆM VỤ HỌC TẬP
Nội dung câu hỏi
Trả lời

1

Quá trình phát sinh và phát Gồm giai đoạn phát sinh và
triển sự sống trên Trái Đất phát triển.
gồm những giai đoạn nào?  

2

Thế giới sinh vật trên Trái
Đất có nguồn gổc từ đâu?

Từ các nguyên tố hoá học
của các chất vô cơ trong
bầu khí quyển của Trái Đất
nguyên thuỷ 

3

Sự phát sinh sự sống trên  Qua ba giai đoạn: tiến hoá
Trái Đất diễn ra qua những hoá học, tiến hoá tiền sinh
giai đoạn nào?
học và tiến hoá sinh học.

1. Các giai đoạn phát sinh và phát triển sự sống trên Trái Đất
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 – TRẠM 1
 
 

4

5

NHIỆM VỤ HỌC TẬP
Nội dung câu hỏi
Trả lời
Tiến hoá hoá học là gì?
Hãy vẽ sơ đổ khái quát
quá trình tiến hoá hoá
học.

 Tổng hợp các chất hữu cơ đơn
giản từ các chất vô cơ theo
phương thức hoá học; từ các
chất hữu cơ đơn giản hình thành
nên các phân tử hữu cơ phức
tạp.

Tóm tắt ba sự kiện diễn
ra trong giai đoạn tiến
hoá tiền sinh học.

 Hình thành lớp màng kép, hình
thành tế bào sơ khai, xuất hiện
các phân tử có khả năng tự sao
chép làm vật liệu di truyền

1. Các giai đoạn phát sinh và phát triển sự sống trên Trái Đất
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 – TRẠM 2
 
 

1

2

NHIỆM VỤ HỌC TẬP
Nội dung câu hỏi
Trả lời
Nêu đặc điểm của cơ Cơ thể đơn bào được cấu tạo từ
thể đơn bào nhân một tế bào. Tế bào đó thực hiện
được các chức năng của một cơ
thực?
thể sống.
Nêu quá trình hình Từ sinh vật đơn bào nhân sơ nhờ
thành cơ thể đơn bào có sự cộng sinh nội bào của vi
nhân thực?
khuẩn hiếu khí và vi khuẩn
quang hợp hình thành sinh vật
nhân thực.

1. Các giai đoạn phát sinh và phát triển sự sống trên Trái Đất
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 – TRẠM 3
 
 

1

2

NHIỆM VỤ HỌC TẬP
Nội dung câu hỏi

Nêu đặc điểm của cơ
thể đa bào?

Nêu quá trình hình
thành cơ thể đa bào?

Nguyên nhân nào dẫn
3 đến sự đa dạng phong
phú của sinh giới?

Trả lời
Cơ thể đa bào được cấu tạo từ nhiều tế
bào, các tế bào khác nhau thực hiện các
chức năng khác nhau trong cơ thể
Một số sinh vật nhân thực đơn bào cộng
sinh với nhau đã tiến hoá thành dạng đa
bào. Sinh vật đa bào đầu tiên xuất hiện là
tảo nhỏ, sống cách nay khoảng 1,8 tỉ nám.
Sự biến đổi mạnh mẽ của khí hậu đã dẫn
đến những đợt tuyệt chủng hàng loạt các
loài và sau đó là một giai đoạn tiến hoá,
phát sinh các loài mới từ những sinh vật
sống sót có các đặc điểm thích nghi.

1. Các giai đoạn phát sinh và phát triển sự sống trên Trái Đất

Kết luận:
+ Sự sống trên Trái Đất có nguồn gốc từ các hợp chất vô
cơ, được hình thành và phát triển trải qua ba giai đoạn gồm:
tiến hoá hoá học, tiến hoá tiền sinh học và tiến hoá sinh
học.
+ Tổ tiên của các sinh vật đơn bào nhân thực là các tế bào
nhân sơ. Các sinh vật đơn bào nhân thực tiến hoá để hình
thành các sinh vật đa bào thông qua các dạng sống tập
đoàn. Nấm, động vật và thực vật được tiến hoá từ các
nguyên sinh vật.
+ Sự tiến hoá lên cạn, trôi dạt lục địa và sự lan toả thích
nghi đã làm tuyệt chủng nhiều nhóm sinh vật nhưng cũng
làm xuất hiện nhiều nhóm sinh vật mới.

2. Quá trình phát sinh loài người

TRÒ
CHƠI

LUẬT CHƠI

 Chia lớp thành 5 đội, mỗi đội sẽ đóng vai là một dạng
người ( người vượn, người khéo léo, người đứng thẳng,
người cận đại, người tinh khôn)
 Trong vòng 1 phút, lần lượt thành viên trong đội chơi lên
bảng mô tả đặc điểm dạng người của đội mình, đội còn lại
đoán tên dạng người đó, đồng thời dơ nhanh hình ảnh
tương ứng với dạng người vừa đoán và dán lên bảng
 Đội nào đoán đúng được nhiều nhất, nhanh nhất sẽ chiến
thắng.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Dạng tổ tiên

Australopithecus

Đặc điểm
Đi bằng hai chân,
thân hơi khom về
phía trước; biết sử
dụng cành cây, hòn
đá, mảnh xương
thú để tự vệ và tấn
công.

( Vượn người phương nam)

Homo habilis
( người khéo léo)

Sống thành đàn, đi
thẳng, cấu trúc bàn
chân gần giống
chân người hiện
đại, biết chế tạo và
sử dụng công cụ
bằng đá. Đời sống
dựa vào thu hái
quả, hạt, củ, lá cây
làm thức ăn, săn
bắt một số động vật
nhỏ.

Họ đi thẳng, nhanh
nhẹn; sống theo tổ
chức xã hội, chưa có
nghi thức tôn giáo.

H o m o e r e c tu s
( n g ư ờ i đ ứ n g th ẳ n g )
Đi thẳng gần như
người hiện đại, đã
biết dùng lừa thông
thạo, sống săn bắt
và hái lượm, công
cụ phong phú được
chế tác từ đá silic,
bước đầu có đời
sống văn hóa.
Homo n e a n d e r th a le n s is
(Người cận đại)

H o m o s a p ie n s
( Người tinh khôn )

có hình thái và bộ
xương giống người
hiện nay; biết chế
tạo và sử dụng
nhiều công cụ tinh
xảo bằng đá,
xương, sừng; sống
thành bộ lạc, có
nền văn hóa phức
tạp, có mầm mống
mĩ thuật và tôn
giáo.

LUYỆN TẬP
HS dùng thẻ Plickers để lựa chọn
các phương án trả lời cho các câu
hỏi trắc nghiệm

VẬN DỤNG
HS thực hiện ở nhà: Giải thích vì
sao ngày nay chất hữu cơ không
được tổng hợp theo phương thức
hoá học?