Đọc mở rộng theo thể loại:

TIẾNG ĐÀN GIẢI OAN
(Truyện thơ Nôm khuyết danh)

I. Trải nghiệm cùng văn bản

II. Suy ngẫm
và phản hồi

HÁI HOA DÂN CHỦ
- Có 5 bông hoa tương ứng với 5
nhiệm vụ cần hoàn thành.
- Các nhóm cử đại diện lên bốc thăm
chọn nhiệm vụ.
- Các nhóm có thời gian 5p để hoàn
thành nhiệm vụ.
- Hết thời gian, các nhóm cử đại diện
lên báo cáo.
- 3 nhóm có sản phẩm tốt nhất sẽ
nhận được phần thưởng từ GV.

1. Một số yếu tố của truyện
a. Cốt
truyện
thơ
Nôm

Phiếu tìm hiểu cốt truyện thơ Nôm
Tóm tắt truyện thơ Nôm Thạch Sanh:

Cốt truyện Thạch Sanh theo mô hình:

Phiếu tìm hiểu cốt truyện thơ Nôm
Tóm tắt truyện thơ Nôm Thạch Sanh:
Ngày xưa có đôi vợ chồng nghèo tuy đã lớn tuổi
nhưng vẫn chưa có con. Thương họ hiền lành, lương thiện Ngọc Hoàng bèn sai thái tử xuống
làm con. Thạch Sanh sinh ra không được bao lâu thì cha mẹ mất, chàng sống trong túp lều cũ
kĩ. Một lần tình cờ gặp Lí Thông và được hẳn rủ về sống chung. Để thoát nạn làm vật hiến tế
cho Chăn tinh, Lí Thông đã lừa Thạch Sanh đi thế thân cho mình. Thạch Sanh giết chết chằn
tinh nhưng bị Lí Thông cướp công. Gặp đại bàng bắt công chúa, Thạch Sanh dùng cung tên
bắn đại bàng, cứu được công chúa nhưng lại bị Lí Thông hãm hại, cướp công. Trong động
đại bàng, Thạch Sanh cứu con trai vua thủy tề và được tặng chiếc đàn thần. Hồn của chằn tin
và đại bằng hiện lên báo thù khiến Thạch Sanh bị nhốt vào ngục. Từ khi công chúa trở về,
nàng không nói, không cười. Chỉ khi nghe tiếng đàn của Thạch Sanh, công chúa bỗng cười
nói vui vẻ, kể rõ sự tình cho nhà vua. Hiểu ra sự việc vua không giết mẹ con Lí Thông nhưng
trên đường về nhà, chúng bị sét đánh và hóa thành bọ hung. Thạch Sanh lấy công chúa. Thấy
vậy các nước chư hầu tức giận đem quân sang đánh. Trước sự tấn công 18 nước chư hầu,
Thạch Sanh đã dùng niêu cơm thần để chiến thắng giặc và được nhường ngôi vua.
Cốt truyện Thạch Sanh theo mô
hình:
Ở hiền
gặp lành, ở ác gặp dữ.

b. Nhân vật

Phiếu tìm hiểu sự kiện và nhân vật trong “Tiếng đàn giải oan”

1. Tóm tắt các sự kiện được kể trong “Tiếng đàn giải oan”:

2.
- Những nhân vật xuất hiện trong đoạn trích là ………………………...
Nhân …………………………………………………………………………..
vật - Nhân vật chính là: …………………………………………………….
- Phẩm chất nhân vật chính …………………………….………………
…………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………..
- Đặc điểm tính cách của nhân vật được thể hiện qua ………………….
………………………………………………………………………......

1. Các sự kiện bao gồm
- Thạch Sanh bị nhốt vào ngục, hỏi thăm mới
biết Lý Thông là người hại mình nhưng cũng
không oán hờn, phàn nàn.
- Thạch Sanh gảy đàn, tiếng đàn đã nói hộ
những oan tình của chàng, trách người bạc ác,
phũ phàng.
- Công chúa nghe tiếng đàn thì hết câm, kể
lại cho vua cha mọi việc và xin vua cha cho
gặp người gảy đàn.

2. Các nhân vật xuất hiện trong đoạn trích: Thạch Sanh, lính gác
ngục, công chúa, nhà vua. Nhân vật chính là Thạch Sanh.
- Thạch Sanh là người rất hiền lành,
tốt bụng. Biết Lý Thông hại mình
nhưng cũng không oán thán, kêu ca.
Nhưng tác giả đã khéo mượn tiếng đàn
để nói hộ Thạch Sanh những oan khuất
của chàng.
- Đặc điểm, tính cách của nhân vật
Thạch Sanh trongVB này được thể hiện
qua hành động, tâm trạng.

* Nhân vật Thạch
Sanh
- Là người rất hiền lành,
tốt bụng.
- Đặc điểm, tính cách của
nhân vật Thạch Sanh được
thể hiện qua hành động,
tâm trạng.

Cây đàn của Thạch Sanh không phải
là một cây đàn bình thường mà là cây
đàn biết nói lên sự thật. Nó được xây
dựng như một nhân vật để nói hộ những
oan khuất của Thạch Sanh.

* Nhân vật kì ảo - cây
đàncâu thơ về chi tiết cây đàn cùng truyện cổ tích
Đọc những
“Thạch Sanh” hoàn thành phiếu

Những điều tiếng đàn nói
giúp Thạch Sanh
Tác động của tiếng đàn
đến nhân vật khác
So sánh tiếng đàn trong
đoạn trích với tiếng đàn
trong truyện cổ tích
“Thạch Sanh”

- Tương đồng:
- Khác biệt:

đàn

Đọc những câu thơ về chi tiết cây đàn cùng truyện cổ tích “Thạch Sanh”
hoàn thành phiếu
Những điều tiếng đàn Tiếng đàn giúp Thạch Sanh được giải oan vì
nói giúp Thạch Sanh đã nói lên tiếng nói bênh vực người có công,
tố cáo kẻ gian xảo, cướp công, gây tội ác,
Tác động của tiếng bất
Tiếngnhân,
đàn đãbất
tác nghĩa..
động đến công chúa Quỳnh Nga, giúp
đàn đến nhân vật khác nàng đang rầu rĩ, bị câm bỗng nhiên cười cười, nói nói
kể lại hết các chuyện đã xảy ra cho vua cha.
So sánh tiếng đàn - Tương đồng: cả hai đều kể việc tiếng đàn thần biết nói
trong đoạn trích với giúp nỗi oan tình của Thạch Sanh, giúp công chúa hồi
tiếng đàn trong truyện tỉnh, hết bị câm.
cổ tích “Thạch Sanh” - Khác biệt: truyện thơ Thạch Sanh được kể bằng thơ
nên sẽ giàu nhạc điệu, hình ảnh, giúp miêu tả tiếng đàn
một cách rõ nét, đậm chất trữ tình hơn.

* Nhân vật kì ảo - cây
đàn
- Là nhân vật đại diện cho

công lí, nói lên tiếng nói bênh
vực người có công, tố cáo kẻ
gian xảo, cướp công, gây tội
ác, bất nhân, bất nghĩa..
 Tượng trưng cho khát vọng
công lí của nhân dân.

2. Chủ đề văn bản
Đọc “Tiếng đàn giải oan” hoàn thành phiếu
Chủ đề văn - Người ở hiền thì sẽ gặp lành. Dù Thạch
bản
Sanh không oán hờn, tố cáo Lý Thông
nhưng tiếng đàn thần đã giải oan cho chàng.
Căn cứ xác - Dựa vào các chi tiết trong VB. Ví dụ
định chủ đề Thạch Sanh không oán hờn phàn nàn khi
biết Lý Thông hại mình nhưng tiếng đàn
thần đã nói hộ nỗi oan của chàng, trách kẻ
ăn ở bất nhân.

3. Nội dung bao quát và thông
điệp văn bản
Đọc “Tiếng đàn giải oan” hoàn thành phiếu

Nội dung
- Thạch Sanh bị Lý Thông lừa giam vào ngục. Dù chàng
bao quát đã biết Lý Thông hại mình nhưng với bản tính nhân từ,
của văn bản Sanh không oán thán, phàn nàn. Chàng buồn nên mang đàn
ra gảy nhưng tiếng đàn thần đã nói hộ những oan tình của
Thạch Sanh. Khi nghe tiếng đàn, công chúa vui mừng và
hết bị á khẩu. Nàng giãi bày mọi sự cho vua cha và vua cha
truyền gọi Thạch Sanh ngay.
Thông điệp
- Người ngay thẳng, thật thà dù trải qua sóng gió nhưng
văn bản
sẽ luôn gặp điều lành.

Luyện tập,
vận dụng

GIẢI CỨU CÔNG CHÚA

1. Cốt truyện thơ Nôm Thạch Sanh cấu tạo theo mô
mình nào của tuyện thơ Nôm?

Ở hiền gặp lành, ở ác gặp dữ.

2. Nhân vật chính trong đoạn trích “Tiếng đàn
giải oan” là ai?

Thạch Sanh

3. Đặc điểm, tính cách của nhân vật Thạch Sanh
chủ yếu được thể hiện qua:

Đặc điểm, tính cách của nhân vật Thạch Sanh được thể
hiện qua hành động, tâm trạng.

4. Nhân vật nào trong “Tiếng đàn giải oan” đã
nói hộ những oan khuất của Thạch Sanh.

Cây đàn

5. Cây đàn trong văn bản tượng trưng cho điều
gì?

Tượng trưng cho khát vọng công lí của
nhân dân.

6. Đoạn trích sau là lời của ai:
Rằng: “Từ phải nạn đến nay,
Làm sao con cứ chẳng hay nói mà?
Làm cho chua xót lòng cha,
Cầu trời khấn Phật, kể đà hết hơi.”

Lời của nhà vua

7. Chủ đề văn bản “Tiếng đàn giải oan” là gì?

Ở hiền thì sẽ gặp lành

8. Văn bản “Tiếng đàn giải oan” muốn gửi đến
ta thông điệp gì?

Người ngay thẳng, thật thà dù trải qua sóng gió nhưng sẽ
luôn gặp điều lành.