Hãy kể tên các vị nữ danh nhân Việt Nam.

Danh nhân đất Việt

HAI BÀ TRƯNG

LÊ CHÂN

BÀ TRIỆU

ĐOÀN THỊ ĐIỂM

BÙI THỊ XUÂN

HỒ XUÂN HƯƠNG

Tự tình

(Bài 2) –
Tiếng gà văng vẳng gáy trên bom,
Hồ
Xuân
Hương
Oán hận trông ra khắp mọi chòm.
Mõ thảm không khua mà cũng cốc.
Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om?
Trước nghe những tiếng thêm rầu rĩ,
Sau giận vì duyên để mõm mòm.
Tài tử văn nhân ai đó tá?
Thân này đâu đã chịu già tom!
(Hồ Xuân Hương, Thơ và đời, Lữ Huy Nguyên tuyển,
soạn, giới thiệu, NXB Văn học, Hà Nội, 1998, tr.38)

Triệu phú từ
vựng

Câu 1: Từ “bom” trong bài thơ có nghĩa là gì?

A. Một loại trái cây.
B. Giàn cao, nơi gà đậu hoặc nơi đặt bu gà trên
thuyền.
C. Một loại nhạc cụ.
D. Một loại trang phục.

Triệu phú từ
vựng

Câu 2: Từ “cốc” trong bài thơ có nghĩa là gì?
A.
B.
C.
D.

Một vật chứa chất lỏng
Tiếng chim hót
Từ mô phỏng âm thanh của tiếng mõ.
Một đơn vị đo lường

Triệu phú từ
vựng

Câu 3: Từ “om" trong bài thơ được hiểu theo nghĩa nào?
A.
B.
C.
D.

Một loại cá
Vang to, ồn ào
Một món ăn.
Một cách nấu nướng

Triệu phú từ
vựng

Câu 4: Từ “mõm mòm" trong bài thơ có nghĩa là gì?
A.
B.
C.
D.

Quá độ chín, ý nói duyên phận lỡ làng.
Một loại trái cây
Một tình trạng sức khỏe
Một loài vật

Triệu phú từ
vựng

Câu 5: Từ “tài tử văn nhân" trong bài thơ được hiểu như
thế nào?
A. Chỉ người chơi nhạc cụ
B. Chỉ người làm nghề thủ công
C. Chỉ người vô học
D. Chỉ người có học thức, tài hoa, tao nhã

Triệu phú từ
vựng

Câu 6: Từ “già tom" trong bài thơ có nghĩa là gì?
A.
B.
C.
D.

Trẻ trung, xinh đẹp
Già sọm đi, héo hon, hom hem
Mạnh khỏe
Có thể lực tốt

- Hồ Xuân Hương(1772 – 1822)
- Quê huyện Quỳnh Lưu, trấn Nghệ An, nay là
tỉnh Nghệ An.
- Sáng tác tiêu biểu: Thiếu nữ ngủ ngày, Vịnh
cái giếng, Vịnh quạt, Vịnh hang Thánh Hóa, Mời
trầu, Bánh trôi nước,… và tập Lưu hương kí.
- Được mệnh danh là Bà chúa thơ Nôm
- Năm 2021, Hồ Xuân Hương được UNESCO ra
nghị quyết vinh danh và kỉ niệm 250 năm ngày
sinh của bà.

- Phong cách thơ: Thơ Nôm Hồ Xuân Hương gần gũi với
ngôn ngữ và tinh thần thơ ca dân gian, trong đó nổi bật là tính
đa nghĩa độc đáo của ngôn ngữ và hình tượng thơ, sự đan cài
giữa tiếng nói trữ tình sâu lắng và tiếng cười trào lộng sảng
khoái thường thấy trong ca dao hài hước hoặc truyện tiếu lâm.
 Góp phần quan trọng vào việc hình
thành, khẳng định những giá trị nhân
văn đặc sắc của văn học trung đại Việt
Nam thế kỉ XVIII – XIX.

- Xuất xứ: Hồ Xuân Hương, Thơ và đời, Lữ Huy Nguyên tuyển,
soạn, giới thiệu, NXB Văn học, Hà Nội, 1998, tr.38
Thuộc chùm thơ “Tự tình” gồm 3 bài.
- Thể thơ:

Thất ngôn bát cú Đường luật

2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
- Đề tài:
Số phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến
- Bố cục: 4 phần
+ 2 câu đề: Nỗi cô đơn, buồn tủi của người phụ nữ.
+ 2 câu thực: Nỗi niềm bẽ bàng, chua xót về thân
phận.
+ 2 câu luận: Nỗi phẫn uất, không cam chịu.
+ 2 câu kết: Nỗi ngậm ngùi, xót xa

Thời gian: 7 phút

1

2

3

4

1

2

3

4

5

6

7

Tiếng

gà

văng

vẳng

gáy

trên

bom

T

B

B

T

T

B

B

Oán

hận

trông

ra

khắp

mọi

chòm

T

T

B

B

T

T

B

Mõ

thảm

không

khua

mà

cũng

cốc

T

T

B

B

B

T

T

chẳng

đánh

cớ

sao

om

T

T

T

B

B

những

tiếng

thêm

rầu

rĩ

Chuông

B
5

6

7

Trước

B
nghe

T

B

T

T

B

B

T

Sau

giận

vì

duyên

để

mõm

mòm

B

T

B

B

T

T

B

văn

nhân

ai

đó

tá

B

B

B

T

T

đâu

đã

chịu

già

tom

B

T

T

B

B

Tài

T
8

sầu

Thân

B

tử

T
này

B

1
1

2

3

4

5

6

2

8

4

5

6

gà

vẳng

trên

B

T

B

hận

ra

mọi

T

B

T

thảm

khua

cũng

T

B

T

sầu

đánh

sao

B

T

B

nghe

tiếng

rầu

B

T

giận

T
7

3

duyên

B

B

mõm

7

Câu 1 đối
câu 2
Câu 3 đối
câu 4
Câu 5 đối
câu 6

T

tử

nhân

đó

T

B

T

này

đã

già

B

T

B

Câu 7 đối
câu 8

1
1

2

3

4

5

6

2

8

4

5

6

gà

vẳng

trên

B

T

B

hận

ra

mọi

T

B

T

thảm

khua

cũng

T

B

T

sầu

đánh

sao

B

T

B

nghe

tiếng

rầu

B

T

giận

T
7

3

duyên

B

7

Câu 2,3

Câu 4,5

B

mõm

T

tử

nhân

đó

T

B

T

này

đã

già

B

T

B

Câu 6,7

Tiếng gà văng vẳng gáy trên bom,
B

Oán hận trông ra khắp mọi chòm.

Hai câu đề

B

Mõ thảm không khua mà cũng cốc.
Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om?

Hai câu thực

B

Trước nghe những tiếng thêm rầu rĩ,
Sau giận vì duyên để mõm mòm.
Tài tử văn nhân ai đó tá?

Đối nhau
Hai câu luận

B

Thân này đâu đã chịu già tom!
B

Hai câu kết

Nhóm 1:
Hai câu đề miêu tả thời gian,
không gian nào và gợi tâm trạng
gì?

Nhóm 2:
Hai câu thực và hai câu luận thể
hiện những trạng thái cảm xúc
nào?

Nhóm 3:
Chỉ ra sự chuyển mạch cảm xúc
của bài thơ trong hai câu thơ kết.

Nhóm 4:
Nêu chủ đề của bài thơ. Chủ đề đó
giúp em hiểu thêm điều gì về tư
tưởng, tình cảm của tác giả?

Ngày xưa
và
ngày nay
So sánh sự khác biệt giữa
cuộc sống của phụ nữ
trong xã hội phong kiến và
hiện đại.

XÂY DỰNG
NÔNG TRẠI

1. Ai là tác giả của bài thơ “Tự tình I”

Hồ Xuân Hương

2. Bài thơ “Tự tình II” có chủ đề là số phận bi kịch của
người phụ nữ trong xã hội phong kiến và khát vọng tình
yêu, hạnh phúc tha thiết, mãnh liệt. Đúng hay sai?

Đúng

3. Bài thơ “Tự tình II” được Hồ Xuân
Hương sáng tác theo thể thơ Thất ngôn tứ
tuyệt, đúng hay sai?
Sai – Thất ngôn bát cú

4. Tác giả đã sử dụng BPTT nào trong 2 câu thơ sau:
Mõ thảm không khua mà cũng cốc.
Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om?
Nhân hoá
(mõ thảm, chuông sầu)

5. Hãy liệt kê các từ láy trong 2 câu thơ sau:
Trước nghe những tiếng thêm rầu rĩ,
Sau giận vì duyên để mõm mòm.
Rầu rĩ, mõm mòm

6. Em hãy đọc thuộc lòng bài thơ
trông 5 phút
10 điểm