BÀI 5: MÀU SẮC TRĂM MIỀN

Văn bản 3
Hội lồng tồng
Trần Quốc Vượng – Lê Văn Hảo – Dương Tất Từ

HỘI LỒNG TỒNG
I. Đọc, tìm hiểu chung.
1. Đọc
2. Tìm hiểu chung
Thể loại

Xuất xứ

PTBĐ

ĐỌC, TÌM HIỂU CHUNG

Văn bản thuyết minh

Trích trong tập “Mùa xuân và
phong tục Việt Nam”

Thuyết minh

HỘI LỒNG TỒNG
I. Đọc, tìm hiểu chung.
1. Đọc
2. Tìm hiểu chung

Phần 1:
Từ đầu đến “một cách
tài tình”

Giới thiệu về hội
lồng tồng.

ĐỌC, TÌM HIỂU CHUNG
Bố cục

Phần 2:
Đoạn còn lại

Các hoạt động và ý
nghĩa của hội lồng
tồng.

HỘI LỒNG TỒNG
TÌM HIỂU CHI TIẾT

II. Tìm hiểu chi tiết
1. Giới thiệu khái quát về hội lồng tồng

• Thời gian diễn ra lễ hội: Sau tết Nguyên đán
đến tết Thanh Minh
• Tên lễ hội “lồng tồng”: Theo tiếng Tày – Nùng
“lồng tồng” có nghĩa là “xuống đồng”
• Hoạt động trong ngày lễ hội:
- Dân làng mang cỗ đến thần nông
- Trưng bày sản phẩm nông nghệp của dân
làng
- Ăn cỗ

HỘI LỒNG TỒNG
TÌM HIỂU CHI TIẾT

II. Tìm hiểu chi tiết
1. Giới thiệu khái quát về hội lồng tồng

Những sản vật cúng tế trong hội lồng tồng có liên quan mật thiết với
mục đích mở hội và tục thờ thần Nông của đồng bào Tày - Nùng
Lễ hội xuống đồng có ý nghĩa cầu mùa, cầu một năm mưa thuận gió hoà, việc nhà nông
thuận lợi. Hội lồng tồng ở Việt Bắc gắn với tục thờ thần nông. Thần nông được tôn làm
thành hoàng làng cũng có nghĩa thần nông được cho là có vai trò giúp dân khai mở đất
đai, xây dựng và bảo vệ bản mường. Những lễ vật như gà thiến béo, lợn quay, các thứ
bánh trái như bánh chưngn hay bánh lá ngải, xôi nhuộm lá cẩm, rượu nếp, rượu mác
mật,… đều là những sản phẩm nông nghiệp của cư dân, được dâng lên tế thần nông để
thể hiện sự biết ơn của cư dân với vị thần cai quản đời sống bản mường, cũng là cách
thức kính bảo về công việc, làm ăn sinh sống hàng năm và biểu thị niềm mong ước về
cuộc sống no đủ.

HỘI LỒNG TỒNG
II. Tìm hiểu chi tiết
2. Giới thiệu về trò chơi ném còn

TÌM HIỂU CHI TIẾT

• Dụng cụ
- Một chiếc còn (túi vải hình vuông, mỗi cạnh khoảng 10
cm, trong đổ cát, đuôi dài hơn 1m bằng vải ngũ sắc
- Một cây mai

• Cách thức chơi

- Thanh niên gái trai chia làm hai bên thi nhau nhằm
chiếc vòng giấy ấy mà tung còn. Người nào nhanh tay
bắt được còn của đối phương tung đến mới được
ném. Người ném trúng thủng vòng giấy thì được
thưởng, nếu ném thủng hồng tâm thì được giải
thưởng to hơn. Ném trúng rồi, người ta hạ cột vá lại
vòng giấy và cuộc vui tiếp tục.

HỘI LỒNG TỒNG
II. Tìm hiểu chi tiết
3. Giới thiệu về trò múa sư tử

TÌM HIỂU CHI TIẾT

• Múa sư tử được các thanh niên Tày – Nùng ưa
thích
• Múa sư tử thực chất là một điệu võ
• Các miếng võ được biểu diễn rõ nhất trong màn
múa sư tử với đười ươi và hai con khỉ
• Quy định: Theo tục lệ, con sư tử nào đến trước giữ vai trò đàn
anh, có quyền chủ trì các buổi biểu diễn; con đến sau phải
đeo vào cằm con đến trước một miếng vải đỏ gọi là “quả
hồng” để thừa nhận quyền đàn anh. Trường hợp tranh chấp
người ta tổ chức một cuộc đấu miếng giữa hai con sư tử. Con
nào quật ngã đối phương sẽ được làm anh.

HỘI LỒNG TỒNG
II. Tìm hiểu chi tiết
4. Giới thiệu về hoạt động hát lượn

TÌM HIỂU CHI TIẾT

• Mục đích: Hát để cầu mùa màng, chúc mừng
dân làng được mọi sự may mắn tốt lành, ca
ngợi cái đẹp của thiên nhiên, của mùa xuân,
của tình yêu, của cuộc sống lao động.
• Buổi hát lượn thường được chia thành 2 phần
- Lượn tuồng: gồm những bài hát cổ điển mà gái trai
phải học thuộc lòng để hát kể cho nhau nghe về những
cảnh đẹp của quê hương mường bản
- Lượn sương: thường sáng tác tại chỗ rồi theo cảm
hứng để gái trai đặt vấn đề yêu đương và trực tiếp thổ
lộ tình cảm với nhau

HỘI LỒNG TỒNG
TÌM HIỂU CHI TIẾT

II. Tìm hiểu chi tiết
5. Mong ước của người dân khi tổ chức hội lồng tồng

• Hội lồng tồng thể hiện mong ước mưa thuận gió hoà, mùa màng
tươi tốt, bội thu, chăn nuôi thuận lợi, đời sống no đủ. Bê cạnh đó,
những hoạt động văn hoá, những trò chơi dân gian cũng thể hiện
mong ước của người dân về một cuộc sống vui tươi, lành mạnh,
may mắn; con người có sức khoẻ, có tâm hồn bay bổng, phong phú,
đặc biệt là mong ước có được sức mạnh thể chất và tinh thần để
đánh đuổi kẻ thù

HỘI LỒNG TỒNG
TỔNG KẾT

III. Tổng kết

Nghệ thuật
- Cách triển khai ý kiến, lí lẽ mạch lạc, rõ ràng.
- Ngôn từ bình dị, gần gũi.
- Lối viết hấp dẫn, thuyết phục.
- Cách lựa chọn từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi tả, gợi cảm.

HỘI LỒNG TỒNG
III. Tổng kết

TỔNG KẾT
Nội dung
Văn bản giới thiệu lễ hội lồng tồng của các dân tộc vùng Việt

Bắc. Những hoạt động văn hoá, những trò chơi dàn gian cũng thể
hiện mong ước cùa người dân về một cuộc sống vui tươi, lành
mạnh, may mắn; con người có sức khỏe, có tâm hòn bay bống,
phong phú, đặc biệt là mong ước có được sức mạnh thế chất và
tinh thán đế đánh đuổi kè thù.