Daïy
toát

Hoïc
toát
LỚP 7

TRÒ CHƠI “MẢNH GHÉP BÍ MẬT”

1

2

3

4

TRÒ CHƠI “MẢNH GHÉP BÍ MẬT”

Câu 1. Trẻ em mới sinh ra nặng 3kg;
sau 3 năm nặng 15kg. Đây gọi là:

Đáp án: Lớn lên (Sinh trưởng)

TRÒ CHƠI “MẢNH GHÉP BÍ MẬT”

Câu 2. Theo em, đặc điểm nào ở thực
vật đánh dấu sự phát triển của cây?

Đáp án: Ra hoa, tạo quả, kết hạt.

TRÒ CHƠI “MẢNH GHÉP BÍ MẬT”

Câu 3. Ở Gà, từ khi nở từ trứng ra đến lúc
trưởng thành đã trải qua các giai đoạn nào?

Đáp án: Lớn lên, sinh trưởng, phát
triển, sinh sản,…

TRÒ CHƠI “MẢNH GHÉP BÍ MẬT”

Câu 4. Ở cây ngô, hiện tượng ra cờ
đánh dấu sự …….của cây.

Đáp án: Phát triển

CHỦ ĐỀ 9. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
1. Sinh trưởng và

phát triển ở sinh vật

Sinh trưởng
và phát triển
ở sinh vật

2. Sinh trưởng và
phát triển ở thực vật

3. Sinh trưởng và
phát triển ở động vật

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
1. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật:
Sinh trưởng và phát triển là những đặc trưng cơ bản của sự sống.
Quan sát hình 34.1-SGK và nêu nhận xét sự thay đổi về kích
thước, hình thái, các cơ quan của cây hoa hướng dương?

Hình 34.1. Quá trình sinh trưởng và phát triển của cây hoa hướng dương

- Về kích thước của cây: tăng dần.
- Về hình thái và các cơ quan của cây: có sự phát sinh hình
thái các cơ quan rễ, thân, lá, hoa, hạt của cây theo từng
giai đoạn.

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
1. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật:
Quan sát hình 34.2-SGK và cho biết dấu hiệu sự sinh
trưởng, sự phát triển của gà?

Hình 34.2. Quá trình sinh trưởng và phát triển của gà

- Dấu hiệu của sự sinh trưởng ở gà: Sự tăng kích
thước, khối lượng của các cơ quan, bộ phận và cơ thể
của con gà.
- Dấu hiệu của sự phát triển ở gà:
+ Phôi phân hóa và phát sinh các cơ quan tạo nên con
gà con hoàn chỉnh.
+ Sự phân hóa bộ lông thành nhiều màu khác nhau.
+ Sự phát sinh các mào ở gà trống và sự phát sinh
chức năng sinh sản của gà.

- Hãy nêu khái niệm sinh trưởng và phát triển của sinh
vật?
- Sinh trưởng và phát triển là những đặc trưng cơ bản của
sự sống.
- Sinh trưởng là sự tăng lên về kích thước và khối lượng cơ
thể do tăng lên về số lượng và kích thước tế bào, từ đó làm
cho cơ thể lớn lên.
- Phát triển là những biến đổi của cơ thể sinh vật bao gồm
ba quá trình liên quan mật thiết với nhau là sinh trưởng,
phân hóa tế bào và phát sinh hình thái các cơ quan của cơ
thể.

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
1. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật:
- Sinh trưởng và phát triển là những đặc trưng cơ
bản của sự sống.
- Sinh trưởng là sự tăng lên về kích thước và khối
lượng cơ thể do tăng lên về số lượng và kích thước
tế bào, từ đó làm cho cơ thể lớn lên.
- Phát triển là những biến đổi của cơ thể sinh vật
bao gồm ba quá trình liên quan mật thiết với nhau
là sinh trưởng, phân hóa tế bào và phát sinh hình
thái các cơ quan của cơ thể.

- Hãy cho biết mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển
ở sinh vật?

Mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển ở sinh vật:
Sinh trưởng và phát triển là hai quá trình trong cơ thể
sống có mối quan hệ mật thiết với nhau. Sinh trưởng tạo
tiền để cho phát triển. Phát triển sẽ thúc đẩy sinh trưởng.

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
1. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật:
- Mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển: Sinh
trưởng và phát triển là hai quá trình trong cơ thể
sống có mối quan hệ mật thiết với nhau. Sinh
trưởng tạo tiền đề cho phát triển. Phát triển sẽ thúc
đẩy sinh trưởng.

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
1. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật:
GV yêu cầu HS vận dụng kiến thức, hoàn thành PHT
01. Nhận biết sự sinh trưởng và phát triển ở sinh vật?
PHT 01. Nhận biết sự sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.
Biểu hiện
Sau 1 năm, em học sinh lớp 1 cao thêm 10 cm.
Hạt đậu ngâm nước lâu, nở to hơn lúc đầu.
Hạt đỗ nảy mầm.
Cây bưởi ra hoa.
Trứng gà nở thành gà con.

Sinh trưởng
+

-

Phát triển
-

-

+
+
+

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
2. Sinh trưởng và phát triển ở thực vật:
Quan sát hình 34.3-SGK và cho biết:
+ Mô phân sinh là gì?
+ Mô phân sinh đỉnh và mô phân sinh bên có ở đâu trên cơ thể
thực vật?
+ Mô phân sinh đỉnh và mô phân sinh bên có vai trò gì đối với sự
sinh trưởng của cây?

Hình 34.3. Mô phân sinh

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
2. Sinh trưởng và phát triển ở thực vật:
- Mô phân sinh là nhóm các tế bào có khả năng
phân chia, giúp cho thực vật tăng trưởng về kích
thước.
- Mô phân sinh đỉnh nằm ở vị trí đỉnh của thân và
rễ, có chức năng làm gia tăng chiều dài của thân và
rễ.
- Mô phân sinh bên phân bố theo hình trụ và hướng
ra phía ngoài của thân, có chức năng làm tăng độ
dày (đường kính) của thân, rễ, cành.

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
2. Sinh trưởng và phát triển ở thực vật:
- Hãy kể tên một số loại cây có mô phân sinh bên?
- Quan sát hình 34.4-SGK và hãy kể tên các giai đoạn trong
vòng đời của cây cam. Xác định các giai đoạn sinh trưởng và
phát triển của cây cam?

Hình 34.4. Vòng đời của cây cam

Một số loại cây có mô phân sinh bên là: bưởi, phượng, keo,
bạch đàn, bằng lăng, xà cừ, bàng,…
- Các giai đoạn trong vòng đời của cây cam: Hạt; hạt nảy
mầm; cây mầm; cây con; cây trưởng thành; cây trưởng
thành ra hoa, tạo quả và hạt.
- Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây cam: giai
đoạn sinh trưởng (từ khi hạt nảy mầm thành cây mầm đến
cây con rồi đến cây trưởng thành) và giai đoạn sinh sản
(cây ra hoa, tạo quả, hình thành hạt).

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
2. Sinh trưởng và phát triển ở thực vật:
- Một số loại cây có mô phân sinh bên là cây xoài, cây cam,
cây ổi, cây nhãn, cây bưởi,...
- Các giai đoạn trong vòng đời của cây cam: Hạt  Hạt nảy
mầm  Cây mầm  Cây con  Cây trưởng thành ra hoa 
Cây trưởng thành tạo quả và hạt.
- Giai đoạn sinh trưởng của cây cam: Hạt  Hạt nảy mầm 
Cây mầm  Cây con  Cây trưởng thành.
- Giai đoạn phát triển của cây cam: Cây trưởng thành ra hoa
 Cây trưởng thành tạo quả và hạt.

- Hãy vẽ vòng đời của một cây có hoa mà em biết?

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
3. Sinh trưởng và phát triển ở động vật:
Quan sát hình 34.5-SGK và cho biết hình thái của ếch qua các
giai đoạn có điểm gì đặc biệt? Hãy xác định giai đoạn sinh
trưởng và phát triển trong vòng đời của ếch?

Hình 34.5. Vòng đời của Ếch

 - Hình thái của ếch qua các giai đoạn có sự thay đổi lớn.
- Vòng đời của ếch trải qua các giai đoạn: giai đoạn trứng,
giai đoạn phôi, giai đoạn nòng nọc, giai đoạn nòng nọc 2
chân, giai đoạn nòng nọc 4 chân, giai đoạn ếch con và giai
đoạn ếch trưởng thành. Trong đó, giai đoạn từ trứng thành
phôi, từ phôi thành các dạng nòng nọc là phát triển; giai
đoạn từ nòng nọc thành ếch con là phát triển; giai đoạn từ
ếch con thành ếch trưởng thành có dấu hiệu của sự sinh
trưởng rõ rệt nhưng cũng có dấu hiệu của sự phát triển với
việc đứt đuôi và hoàn thiện các cơ quan chức năng. Do đó,
mỗi giai đoạn trong vòng đời của ếch đều có sự xen kẽ giữa
sinh trưởng và phát triển.

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
3. Sinh trưởng và phát triển ở động vật:
- Mỗi sinh vật trong quá trình sống đều trải qua các giai
đoạn sinh trưởng và phát triển khác nhau gọi là vòng đời.
- Vòng đời của sinh vật khác nhau tùy thuộc vào mỗi loài.
- VD: Vòng đời của Ếch trải qua các giai đoạn: Trứng 
Phôi  Nòng nọc  Nòng nọc 2 chân  Nòng nọc 4 chân 
Ếch con  Ếch trưởng thành.

Em hãy vẽ sơ đồ quá trình sinh trưởng và phát triển của
người qua các giai đoạn?
- Sơ đồ quá trình sinh trưởng và phát triển của người qua
các giai đoạn:

Em hãy tìm hiểu thêm về vòng đời của một số loài thực vật
và động vật ở địa phương và viết một báo cáo ngắn khoảng
500 từ về các vấn đề tìm hiểu được?
Vòng đời của muỗi:

Vòng đời của muỗi trải qua 4 giai đoạn là trứng, ấu trùng,
nhộng, muỗi trưởng thành. Muỗi đẻ trứng ở mặt nước tù
đọng hoặc bất kì nơi ẩm ướt, ít ánh sáng. Trong điều kiện
thuận lợi, trứng sẽ nhanh chóng nở thành ấu trùng trong mức
thời gian ngắn (khoảng 48 giờ). Ấu trùng muỗi là dạng sinh
vật không chân, chỉ có đầu và thân, di chuyển trong mặt
nước bằng cách uốn mình cơ thể. Nhộng là giai đoạn thứ 3,
chỉ mất 2 ngày để nhộng biến thành muỗi trưởng thành.
Muỗi trưởng thành là giai đoạn cuối của vòng đời của muỗi.
Dựa theo giới tính, muỗi được chia làm hai loại là muỗi đực
và muỗi cái: muỗi đực có vòng đời nhiều nhất là 20 ngày,
thức ăn là nhựa cây; muỗi cái có vòng đời từ 1 đến 2 tháng
và nguồn thức ăn chính của chúng là máu người hay động
vật sống. Như vậy, muỗi cái là vật gây hại trực tiếp đến con
người.

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
LUYỆN TẬP
Câu 1. Hãy vẽ vòng đời của một cây có hoa mà em biết?
(Gợi ý: cây ổi, cây xoài, cây mít,…)
Câu 2. Hãy vẽ sơ đồ quá trình sinh trưởng và phát triển của
người qua các giai đoạn?
Câu 3. Cá rô phi sau 1 năm đạt khối lượng 1,5-1,8 kg; sau 3
năm đạt khối lượng 2,5 kg. Theo em, nên thu hoạch ở giai
đoạn nào? Vì sao?
Câu 4. Theo hướng nuôi lấy thịt, nếu em nuôi gà Ri và gà
Hồ đã đạt khối lượng 1,5kg thì nên nuôi tiếp gà nào, nên
xuất chuồng gà nào? Tại sao?

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
LUYỆN TẬP

Vòng đời của cây ngô

Vòng đời của người

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
LUYỆN TẬP

Cá rô phi

Ao nuôi cá rô phi

Nuôi cá rô phi chỉ nên thu hoạch sau một năm khi đạt 1,5 - 1,8 kg vì
nó kinh tế nhất, ở chỗ thời gian đó cá sinh trưởng mạnh nhanh hơn
so với giai đoạn sau 1 năm trở đi (trên đơn vị thời gian và đơn vị tiêu
tốn thức ăn, công chăm sóc). Mặt khác, nuôi 3 năm cá đã già chất
lượng thịt không ngon.

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
LUYỆN TẬP

Gà Hồ có khối lượng 3 - 4Kg

Gà Ri đạt khối lượng 1,5-2kg

Nuôi lấy thịt nên nuôi tiếp gà Hồ, nên xuất chuồng gà Ri. Vì
gà Hồ có thể sinh trưởng tối đa đạt 3-4kg, nhưng gà Ri chỉ
đạt tối đa 1.5 kg, nếu tiếp tục nuôi gà Ri thì khối lượng
chúng không thể tăng hơn nữa, chỉ tốn thời gian và chí phí
chăn nuôi.

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
LUYỆN TẬP
Hoạt động nhóm (3 phút): Hoàn thành PHT 02:
Phân biệt sinh trưởng và phát triển.
Dấu hiệu phân biệt
Đúng/Sai
Hiện tượng người trưởng thành tăng chế độ ăn và béo
Đúng
lên, tăng kích thước bụng là sinh trưởng.
Cá trắm trong ao thiếu chăm sóc nên chỉ dài ra mà to
chậm là sinh trưởng.
Hạt đậu nảy mầm thành cây non gọi là sinh trưởng.
Cây ngô ra hoa gọi là phát triển.

Đúng
Sai
Đúng

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
VẬN DỤNG

Câu 1. Hãy vẽ vòng đời của muỗi? Chúng ta có thể tiêu diệt
muỗi bằng những cách nào?
Câu 2. Tại sao sâu bướm phá hoại cây cối, mùa màng rất
ghê gớm, trong khi đó bướm trưởng thành thường không
gây hại trực tiếp cho cây trồng?

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
VẬN DỤNG

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
VẬN DỤNG

Sâu bướm ăn thực vật →
Phá hại mùa màng
Bướm trưởng thành ăn mật hoa
→ thụ phấn cho hoa.

Bài 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT
VẬN DỤNG

Sơ đồ phát triển của cây đậu

Sơ đồ phát triển của cây bí ngô

Sơ đồ phát triển của con châu chấu

Sơ đồ phát triển của con ếch

- Về nhà học bài và trả lời câu hỏi, bài tập SGK/158.
- Đọc và chuẩn bị trước bài 35: Các nhân tố ảnh hưởng đến
sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật.
- Yêu cầu các nhóm chuẩn bị:
+ Nhóm 1: Ảnh hưởng của nhiệt độ và ứng dụng sinh
trưởng và phát triển trong trồng trọt.
+ Nhóm 2: Ảnh hưởng của ánh sáng và ứng dụng sinh
trưởng và phát triển trong chăn nuôi.
+ Nhóm 3: Ảnh hưởng của nước và ứng dụng sinh trưởng
và phát triển trong phòng trừ côn trùng và sâu hại.
+ Nhóm 4: Ảnh hưởng của dinh dưỡng và ứng dụng sinh
trưởng và phát triển trong phòng trừ côn trùng và sâu hại.