TIẾNG VIỆT 5

Tuần 19
Luyện từ và câu: Luyện
tập
về câu đơn và câu ghép

Tập 2

TRÒ CHƠI
AI NHANH HƠN

LUẬT CHƠI
 Cả lớp chia làm 2 đội, khi nghe thấy hiệu lệnh “Bắt đầu”,
lần lượt từng đội cử người lên bốc thăm để trả lời câu hỏi.
 Đội nào trả lời được nhiều hơn thì đội đó chiến thắng.

CÂU HỎI
Câu hỏi 1: Thế nào là câu đơn, câu ghép?
Câu hỏi 2: Trong các câu sau, câu nào là câu đơn?
A. Hôm nay tôi đi học còn Nam đi chơi thể thao.
B. Hôm nay tôi đi học và Nam đi chơi thể thao.
C. Hôm nay tôi đi học, Nam đi chơi thể thao.
D. Hôm nay tôi đi học và đi chơi thể thao.

CÂU HỎI
Câu hỏi 3: Trong các câu sau, câu nào là câu ghép?
A. Bà ngừng nhai trầu, đôi mắt hiền từ dưới làn tóc
trắng nhìn cháu âu yếm và mến thương.
B. Sau bao năm trở lại làng quê, tôi thấy mọi thứ đã
khác xa.
C. Mùa xuân, hoa đào, hoa cúc, hoa lan đua nhau
khoe sắc.

ĐÁP ÁN
Câu hỏi 1:
•

Câu đơn là câu do một cụm chủ ngữ – vị ngữ tạo
thành.

•

Câu ghép là câu do hai hoặc nhiều cụm chủ ngữ – vị
ngữ ghép lại với nhau tạo thành. Mỗi cụm chủ ngữ – vị
ngữ được gọi là một vế câu, thể hiện một ý có quan hệ
chặt chẽ với những vế câu khác.

ĐÁP ÁN
Câu hỏi 2: Trong các câu sau, câu nào là câu đơn?
A. Hôm nay tôi đi học còn Nam đi chơi thể
thao.
B. Hôm nay tôi đi học và Nam đi chơi thể thao.
C. Hôm nay tôi đi học, Nam đi chơi thể thao.
D. Hôm nay tôi đi học và đi chơi thể thao.

ĐÁP ÁN
Câu hỏi 3: Trong các câu sau, câu nào là câu ghép?
A. Bà ngừng nhai trầu, đôi mắt hiền từ dưới làn
tóc trắng, bà nhìn cháu âu yếm và mến thương.
B. Sau bao năm trở lại làng quê, tôi thấy mọi thứ đã
khác xa.
C. Mùa xuân, hoa đào, hoa cúc, hoa lan đua nhau
khoe sắc.

THẢO LUẬN NHÓM
ĐÔI
Bài tập 1. Tìm câu đơn, câu ghép trong mỗi đoạn văn dưới đây:
a) Những tia nắng cuối cùng luyến

b) Tôi ngắt một chiếc lá sòi đỏ thắm

tiếc rời bỏ ngăn là xanh bên kia bờ,

thả xuống dòng nước. Một chú nhái

vạn vật trở nên buồn buồn trong bóng

bén nhỏ xíu như đã phục sẵn từ bao

hoàng hôn. Trên không, vài con cò về

giờ nhảy phốc lên ngồi chễm chệ trên

tổ trễ đập nhanh đôi cánh trắng phau

đó. Chiếc lá thoáng tròng trành, chú

rồi khuất trong lùm cây lá rậm rạp.

nhái bén loay hoay cố giữ thăng bằng

Những đám mây trắng đã ngả sang

rồi chiếc thuyền đổ thắm lặng lẽ xuôi

màu sậm.

dòng.
NGỌC LINH

TRẦN HOÀI DƯƠNG

ĐÁP
ÁN
a) Câu ghép là câu thứ nhất “Những tia
nắng cuối cùng … trong bóng hoàng
hôn”. Những câu còn lại là câu đơn.
b) Câu ghép là câu cuối cùng “Chiếc lá
thoáng tròng trành … lặng lẽ xuôi dòng”.
Những câu còn lại là câu đơn.

Bài tập 2. Chỉ ra các vế câu trong mỗi câu ghép sau:
a) Mùa thu, những khu vườn đầy lá vàng xao động, trái bưởi
bỗng tròn căng chờ đêm hội trăng rằm phá cỗ.
THEO HUỲNH THỊ THU HƯƠNG
b) Ở mảnh đất ấy, tháng Giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột;
tháng Tám nước lên, tôi đánh giậm, úp cá, đơm tép; […]
THEO NGUYÊN KHẢI
c) Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng
bầy chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội.
THEO VĂN LONG

ĐÁP ÁN
a) Mùa thu, những khu vườn đầy lá vàng xao động, trái
bưởi bỗng tròn căng chờ đêm hội trăng rằm phá cỗ.
b) Ở mảnh đất ấy, tháng Giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột;
tháng Tám nước lên, tôi đánh giậm, úp cá, đơm tép; […]
c) Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé
nhưng bầy chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội.

Hãy viết 1 câu ghép để thể hiện nội dung bức
tranh.

GỢI Ý
(1) Vì trời nắng đẹp, cả nhà cùng nhau đi dã ngoại ở công viên.
(2) Cả nhà dựng lều, sau đó, bốn mẹ con chuẩn bị ăn sáng.
(3) Mẹ ngồi giữa tấm thảm nhựa, còn ba con ngồi xung quanh.
(4) Mẹ lấy thức ăn ra, một cậu con trai thích thú cầm miếng dưa
hấu, còn hai cô cậu khác có vẻ như đang chờ món ăn yêu thích.

Em thấy tiết học này có
gì bổ ích, thú vị? Có điều
gì cần rút kinh nghiệm?

Nhận xét tiết

Thực hiện

học, khen ngợi,

Tự đánh giá

biểu dương.

ở nhà.