TIẾNG VIỆT – LỚP 5

KHỞI ĐỘNG

Luyện từ và câu

Câu đơn và câu ghép

I. Nhận xét
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Biển luôn thay đổi màu tuỳ theo sác mây trời. Trời xanh thẳm, biển cũng
xanh thẳm như dâng cao lên, chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng
dịu hơi sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề. Trời ầm ầm dông gió,
biển đục ngầu, giận dữ.
Vũ Tú Nam
1. Đánh số thứ tự các câu trong đoạn văn trên; xác định chủ ngữ, vị ngữ trong
từng câu.
2. Xếp các câu trên vào nhóm thích hợp:
a) Câu đơn (câu do một cụm chủ ngữ – vị ngữ tạo thành).
b) Câu ghép (câu do hai hoặc nhiều cụm chủ ngữ - vị ngữ ghép lại với nhau tạo
thành).
3. Có thể tách mỗi cụm chủ ngữ – vị ngữ trong các câu ghép ở đoạn văn trên
thành một câu đơn được không? Vì sao?

Câu đơn (do một cụm chủ ngữ - vị ngữ tạo thành
(1) Biển luôn thay đổi màu tuỳ theo sắc mây
Câu ghép (do hai hoặc nhiều cụm chủ ngữ - vị ngữ ghép
trời.
lại với nhau tạo thành
(2) Trời xanh thẳm, biển cũng xanh thẳm như dâng cao
lên, chắc nịch.
(3) Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương.
(4) Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề.

(5) Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ.

Không thể tách mỗi cụm chủ ngữ - vị ngữ (tức là mỗi vế câu) trong
các câu ghép ở đoạn văn trên thành một câu đơn, vì các vế câu diễn
tả những ý có quan hệ chặt chẽ với nhau. Nếu tách mỗi vế trong
câu ghép thành 1 câu đơn thì sẽ tạo nên một chuỗi câu rời rạc,
không gắn kết với nhau về nghĩa.

(2) Trời xanh thẳm, biển cũng xanh thẳm như dâng cao
lên, chắc nịch.

II. Bài học.
1. Câu đơn là câu do một cụm chủ ngữ – vị ngữ tạo
thành
2. Câu ghép là câu do hai hoặc nhiều cụm chủ ngữ – vị
ngữ ghép lại với nhau tạo thành. Mỗi cụm chủ ngủ – vị
ngữ được gọi là một về câu, thể hiện một ý có quan hệ
chặt chẽ với những về câu khác

III. Luyện tập
Bài 1. Gạch dưới câu ghép trong đoạn văn dưới đây. Đặt
dấu // giữa các vế câu trong từng câu ghép.
(1) Vườn cây vào đông,

// lá vàng bay lả tả trên nền đất

lạnh. (2) Sương giá quấn quanh ngọn những cành khô.
(3) Đêm xuống, //gió bắc thổi hun hút. (4) Chú chim sâu
rét. (5) Chú đâm nản lòng. (6) Chú nằm vo tròn trong cái
tổ lá ngái treo đu đưa. (7) Mặt Trời đã lên cao, //chú mới
ra khỏi tổ.

Bài 2. Viết lại đoạn văn sau, chuyển những cặp câu đơn
có quan hệ chặt chẽ với nhau thành câu ghép.
Tất cả các bà mẹ đều yêu thương con mình. Con
rét thì mẹ lạnh. Con ngã thì mẹ đau. Con đói. Ruột gan
mẹ cồn cào. Con ngoan. Mặt mẹ nở hoa. Con hư. Lòng
mẹ rầu rĩ...

-- Về
Vềnhà
nhàtìm
tìmthêm
thêmnhững
nhữngcâu
câughép
ghépđể
để
chia
chiasẻ
sẻtrước
trướclớp
lớpvào
vàotiết
tiếtsau.
sau.

TẠM BIỆT

- Cảm ơn quý thầy cô đã ủng hộ bài soạn điện tử 2,3,4,5
của Hiền Trần.
- Em nhận soạn lẻ bài PPT lớp 2,3,4,5 các môn chủ nhiệm
và Mĩ thuật Tiểu học , THCS.

.

Liên hệ: Hiền Trần

ZALO: 0353095025