30.9.20
23

BÀI 2. THƠ SÁU CHỮ, BẢY CHỮ
Đọc hiểu văn bản:

NẮNG MỚI

(LƯU TRỌNG LƯ)

NGỮ VĂN 8

CÁNH DIỀU

KHỞI ĐỘNG
? Đọc những câu thơ/
ca dao viết về mẹ?

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI
Hình thành kiến thức

LƯU TRỌNG LƯ

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả: Lưu Trọng Lư
- Lưu Trọng Lư (19/6/1911–
10/8/1991), là một nhà thơ,
nhà văn, nhà soạn kịch Việt
Nam.

Tác phẩm chính: Khói lam chiều,
Tiếng thu (1939); Tỏa sáng đôi bờ
(1959); Người con gái sông Gianh
(1966)...

- Quê quán: làng Cao Hạ, xã
Hạ Trạch, huyện Bố Trạch,
tỉnh Quảng Bình.

Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn
học nghệ thuật năm 2000
LƯU TRỌNG LƯ (1911-1991)

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

LƯU TRỌNG LƯ

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả: LƯU TRỌNG LƯ
2. Tác phẩm:
a. Đọc, giải nghĩa từ:

Hướng dẫn đọc bài
thơ: giọng điệu nhẹ
nhàng, chậm rãi, tình
cảm...

2. Tác phẩm

NẮNG MỚI

(Tặng hương hồn thầy me)
Mỗi lần nắng mới hắt bên song,
Xao xác, gà trưa gáy não nùng,
Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng,
Chập chờn sống lại những ngày không.

LƯU TRỌNG LƯ
Tôi nhớ me tôi, thuở thiếu thời
Lúc người còn sống, tôi lên mười;
Mỗi lần nắng mới reo ngoài nội,
Áo đỏ người đưa trước giậu phơi.
Hình dáng me tôi chửa xoá mờ
Hãy còn mường tượng lúc vào ra:
Nét cười đen nhánh sau tay áo
Trong ánh trưa hè trước giậu thưa.

NGỮ
VĂN 8

I. Tìm hiểu chung

NẮNG MỚI

LƯU TRỌNG LƯ

1. Tác giả: Lưu Trọng Lư
2. Tác phẩm:
a. Đọc, giải nghĩa từ: + Thầy me (từ cũ): bố mẹ
+ Thiếu thời: thời kì còn bé, còn đang ở độ tuổi thiếu niên
+ Giậu: Tấm tre nứa đan hoặc hàng cây nhỏ, rậm để ngăn sân
vườn.
+ Nội: cánh đồng
+ Mường tượng: nhớ lại hoặc tưởng tượng ra trong trí hình ảnh
nào đó không rõ ràng
 

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả: Lưu Trọng Lư
2. Tác phẩm:
a. Đọc, giải nghĩa từ:
b. Tìm hiểu chung:

LƯU TRỌNG LƯ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Xuất xứ/

 

Thể thơ?

 

Phương thức biểu đạt?

 

Bố cục?

 

Nhân vật trữ tình,

 

Đối tượng trữ tình?
Nhịp thơ? Cách gieo vần trong
bài thơ?

 

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

LƯU TRỌNG LƯ

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả: Lưu Trọng Lư
2. Tác phẩm:
a. Đọc, giải nghĩa từ:
b. Tìm hiểu chung

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Xuất xứ
Thể thơ,

  Trích từ tập thơ “Tiếng thu”
 
- Thơ bảy chữ
- Mỗi dòng có 7 chữ.

Đặc điểm
Phương thức
biểu đạt

 

- Biểu cảm – Tự sự - Miêu tả

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả: Lưu Trọng Lư
Bố cục
2. Tác phẩm:
a. Đọc, giải nghĩa từ:

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
 
2 phần:

b. Tìm hiểu chung
Nhân vật trữ tình
Đối tượng trữ tình
Nhịp thơ,
Cách gieo vần

LƯU TRỌNG LƯ

+ Phần 1 (khổ thơ đầu): Bức tranh thiên
nhiên “nắng mới”.
+ Phần 2 (khổ 2, 3): Hình ảnh mẹ trong kí
ức người con
 
- Nhân vật trữ tình: người con
- Đối tượng trữ tình: người mẹ.
  Nhịp 4/3
- Gieo vần hỗn hợp

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

A Một hình ảnh gây ấn tượng,
A.
khơi nguồn cho cảm xúc của
tác giả.
B. Một sự việc gây ấn tượng sâu
sắc cho tác giả.
C. Một đề tài khái quát nội dung
của cả bài thơ.
D. Một âm thanh đặc biệt trong
cảm nhận của tác giả.

CÁNH
DIỀU

LƯU TRỌNG LƯ

Nhan đề của bài
thơ được đặt theo
cách nào?

Tìm hiểu chung

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

II. Tìm hiểu văn bản

CÁNH
DIỀU

LƯU TRỌNG LƯ

1. Bức tranh thiên nhiên nắng mới.
Mỗi lần nắng mới hắt bên song,
Xao xác, gà trưa gáy não nùng,
Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng,
Chập chờn sống lại những ngày không.

NẮNG MỚI

NGỮ
VĂN 8

LƯU TRỌNG LƯ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02

 

?

Đọc khổ thơ đầu của bài thơ và thực hiện các yêu cầu sau:
N1, N2

Bức tranh thiên
nhiên được hiện lên ở
thời gian, không gian,
với hình ảnh, âm thanh
nào? Tìm những từ
ngữ diễn tả tâm trạng
nhà thơ trước nắng
mới?

N3, N4
Bức tranh
thiên nhiên

Bức tranh
tâm trạng

?

Tìm và nêu tác
dụng của các từ
tượng
thanh,
từ
tượng hình có trong
khổ thơ?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02

Phương diện

Từ ngữ

Thời gian,
không gian

buổi trưa (hiện tại)
bên song(cửa)

Hình ảnh,
âm thanh

(nắng)hắt,
(tiếng gà trưa) gáy

Tâm trạng

não nùng, (lòng) rượi buồn

Nghệ thuật:

Em có cảm nhận
gì về bức tranh thiên
nhiên và bức tranh
tâm trạng trong khổ
thơ đầu?

- Từ tượng thanh, tượng hình đặc sắc và tác dụng:
+ hắt: Gợi không gian hiu hắt, yên vắng.
+ xao xác: Diễn tả âm thanh xao động, gợi miền quê yên vắng(lấy động để tả tĩnh).
+ não nùng: Thể hiện nỗi buồn sâu đậm.
+ chập chờn: Kỉ niệm trở lại không liên tục
- Bức tranh thiên nhiên: (làng quê) yên vắng, hiu hắt.
- Tâm trạng: Buồn quạnh hiu, đầy 1 màu hoài niệm.

NẮNG MỚI

NGỮ
VĂN 8

I. Tìm hiểu văn bản

1. Bức tranh thiên nhiên nắng mới (khổ 1).
2. Hình ảnh mẹ trong kí ức người con(Khổ 2,3).

LƯU
TRỌNG
2 khổ
thơ rấtLƯ
giàu yếu
tố tự sự. Bằng cách hiểu
của mình, hãy nói ngắn
gọn bằng văn xuôi
những điều mà người
con diễn tả?
3 ph

Có thể vào vai
người con để kể

Có thể vào vai
người giấu mặt để
kể

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

LƯU TRỌNG LƯ
Bên song cửa ngập tràn “nắng mới”,
I. Tìm hiểu văn bản
vào khoảnh khắc yên ắng, tĩnh lặng của
1. Bức tranh thiên nhiên nắng mới (khổ 1).
một buổi trưa buồn, bất chợt nhìn ra
2. Hình ảnh mẹ trong kí ức người con(Khổ 2,3) giậu thưa, nhà thơ bắt gặp hình ảnh
quen thuộc của ……..
AA. Người mẹ lúc còn sống
Hãy chọn
lựa đáp án để
điền vào chỗ
trống

B. Chính bản thân mình ngày còn bé
C. Buổi trưa nhiều năm trước.
D. Tất cả các đáp án trên.

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI

LƯU TRỌNG LƯ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 03

 

Đọc 2 khổ thơ tiếp của bài thơ và thực hiện các yêu cầu sau:

Hình ảnh
người mẹ
trong kí ức
người con

Hiểu thêm:

- Áo đỏ(trước giậu phơi)
- Nét cười đen nhánh(sau tay áo)

Trẻ đẹp, duyên dáng, hiền từ

1. Hình ảnh người mẹ
được khắc họa qua
những chi tiết nào?
2. Người mẹ hiện lên
như thế nào trong nỗi
nhớ của người con?
3 ph

Nét cười đen nhánh: Theo truyền thống văn hóa Việt, người phụ nữ trước đây
thường nhuộm răng đen, càng đen càng đẹp.

NGỮ
VĂN 8

Hình ảnh
người mẹ
trong kí ức
người con

NẮNG MỚI

- Áo đỏ(trước giậu phơi)
- Nét cười đen nhánh(sau tay áo)

Trẻ đẹp, duyên dáng, hiền từ

LƯU TRỌNG LƯ

Người
con thổn
thức, bồi
hồi nhớ
thương
mẹ

Em hãy cho
biết sợi dây liên
kết giữa nắng
mới – giậu phơi
– ánh trưa hè?

NẮNG MỚI

LƯU TRỌNG LƯ

III.TỔNG KẾT
1.

Nghệ thuật:

Nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ “Nắng mới”?
A. Thể thơ thất ngôn
B. Giọng điệu nhẹ nhàng, tha thiết
C. Cách ngắt nhịp đều đặn, chủ yếu là 4/3, gieo
vần hỗn hợp.
D
D. Tất cả các ý trên

NẮNG MỚI

LƯU TRỌNG LƯ

III.TỔNG KẾT
1.

Nghệ thuật:

2.

Nội dung:

Dòng nào khái quát nội dung của bài thơ “Nắng mới”?
 
A. Bài thơ là cảm xúc của người con trai đã thành đạt
trong cuộc sống vẫn không nguôi nhớ về những ngày mẹ tảo tần
nuôi các con thuở còn nhiều khốn khó.
B. Bài thơ thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng, cao quý,
đồng thời thể hiện lòng yêu thương, nỗi nhớ và niềm nuối tiếc
của tác giả.
C. Bài thơ biểu đạt nỗi đau mất mát, nỗi ân hận khôn
nguôi, rằng chúng ta đã chưa trọn đạo làm con khi cha yếu mẹ
già, để khóc hoài như một đứa trẻ.
D. Kí ức về mẹ gắn liền với tình yêu tha thiết của người
D
con.

NẮNG MỚI

LƯU TRỌNG LƯ

III.TỔNG KẾT
1.

Nghệ thuật:

- Thể thơ thất ngôn
- Giọng điệu nhẹ nhàng, tha
thiết
- Cách ngắt nhịp đều đặn, chủ
yếu là 4/3, gieo vần hỗn hợp

2. Nội dung:
-

Kí ức về mẹ gắn liền
với tình yêu tha thiết
của người con.

Ý nghĩa
của bài thơ

3. Ý nghĩa:

Bồi đắp thêm tình cảm
kính yêu người mẹ,
trân trọng tình cảm gia
đình cho người đọc.

NGỮ
VĂN 8

NẮNG MỚI
Luyện tập

LƯU TRỌNG LƯ

Với em, hình ảnh, chi tiết nào về
người mẹ của mình khiến em thấy
yêu thương nhất.
Hãy chia sẻ bằng 1 đoạn viết khoảng
10 câu văn.

VẬN DỤNG

? Dựa vào nội dung bài thơ, em hãy vẽ
bức tranh về mẹ gắn liền với 1 công
việc quen thuộc?

NẮNG MỚI

NGỮ
VĂN 8

LƯU TRỌNG LƯ

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ

- Vẽ sơ đồ tư duy cho bài học.
-

Học kĩ nội dung của bài học. Đọc, chuẩn bị trước bài
“Nếu mai em về Chiêm Hóa”.