Thị trường lao động trong
nước ta có xu hướng như
thế nào? Người lao động
tìm thông tin về thị trường
lao động ở đâu để có cơ sở
lựa chọn ngành nghề phù
hợp với nhu cầu xã hội?

Nhận xét hình ảnh
Thị trường lao động ở Việt Nam có xu hướng tăng mạnh, nhất là
trong các ngành sản xuất và chế biến chế tạo; bán sỉ lẻ và
thương mại,...
Hiện nay, với sự bùng nổ của mạng internet, người lao động có
thể tìm thông tin trên các trang web, hội nhóm, mạng xã hội…để
lựa chọn ngành nghề phù hợp với nhu cầu xã hội. Ngoài ra,
chúng ta có thể đọc sách, báo, tạp chí, các hội thảo định hướng
nghề nghiệp cho học sinh, sinh viên…

BÀI 3:
THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG KĨ THUẬT,
CÔNG NGHỆ TẠI VIỆT NAM

NỘI DUNG BÀI HỌC
I.

Thị trường lao động

II.

Tìm hiểu những vấn đề cơ bản của thị trường

III.

lao động Việt Nam
Tìm kiếm thông tin về thị trường lao động trong
lĩnh vực kĩ thuật công nghệ

I.

THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG

1. Khái niệm
Khi ta đi siêu thị mua thực phẩm, thực phẩm là hàng hoá
chúng ta chọn mua và trả bằng tiền. Vậy khi mua bán
“sức lao động” thì nơi nào diễn ra sự trao đổi hàng hoá?

Thế nào là thị trường lao động?

1. Khái niệm

Thị trường lao động là nơi diễn ra sự trao đổi hàng
hoá “sức lao động” giữa người lao động và người tuyển
dụng thông qua các hoạt động tuyển dụng, thoả thuận
về tiền lương và các điều kiện ràng buộc khác.

1. Khái niệm
Trong đó
Người lao động thuộc nguồn cung cấp sức lao động, làm việc theo
thoả thuận, được trả lương và chịu sự quản lí, điều hành giám sát
của người sử dụng lao động.

Người sử dụng lao động thuộc bên có nhu cầu tuyển dụng lao
động, là các doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, cá nhân,...

2. Các yếu tố ảnh hưởng tới thị trường lao động
THẢO LUẬN NHÓM

1. Nêu các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường lao động.
2. Quan sát hình 3.1 và nhận xét sự chuyển dịch cơ
cấu lao động trong nền kinh tế.

Hình 3.1. Cơ cấu lao động có việc làm trong nền kinh tế phân theo ngành
kinh tế

2. Các yếu tố ảnh hưởng tới thị trường lao động
Các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường lao động

Sự tiến bộ
của khoa học
kĩ thuật.

Chuyển dịch

Nhu cầu

cơ cấu.

lao động.

Nguồn
cung cấp
lao động.

a. Sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật

Đòi hỏi người lao động càng ngày càng có chuyên môn
cao, sáng tạo, thích ứng với sự đổi mới kĩ thuật, công
nghệ.
Ưu tiên người được qua đào tạo, có kinh nghiệm, lao động
sáng tạo, kinh hoạt,..

b. Chuyển dịch cơ cấu

Thị trường lao động có sự chuyển dịch cơ cấu theo hướng
tăng tỉ lệ lao động trong lĩnh vực công nghiệp; giảm trong
lĩnh vực nông nghiệp.

c. Nhu cầu lao động

- Là số lượng người lao động có thể tuyển dụng.
- Hình thành từ doanh nghiệp, cơ quan tổ chức trong
nước hoặc xuất khẩu nước ngoài.
- Có nhiều yếu tố tác động: Khoa học kĩ thuật, mức
lương,...

d. Nguồn cung cấp lao động

Là số người trong độ tuổi lao động có thể và sẵn sàng
tham gia hoạt động với mức tiền lương khác nhau với các
mức tiền lương nhất định.
Trong lĩnh vực kĩ thuật công nghiệp, nguồn lao động thường
được đào tạo từ các cơ sở đào tạo.

3. Vai trò của thị trường lao động trong việc định
hướng nghề nghiệp thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ
THẢO LUẬN NHÓM

Thị trường lao động có vai trò định hướng
nghề nghiệp thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ
như thế nào?

Vai trò

Giúp người học định hướng lựa chọn
ngành nghề, trình độ đào tạo phù hợp với
năng lực, sở thích, công nghệ.

Vai trò
Giúp cơ sở đào tạo định hướng và phát triển chương trình đào tạo các ngành
nghề, nhằm tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động trong
lĩnh vực kĩ thuật công nghệ.

Giúp người lao động có cơ hội được tuyển vào vị trí việc làm phù hợp năng
lực, sở thích, nguyện vọng và giúp người sử dụng lao động tuyển dụng được
người phù hợp.

II.
TÌM HIỂU NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN
CỦA THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG
VIỆT NAM

THẢO LUẬN NHÓM

1. Nêu các xu hướng của thị trường lao động Viêt
Nam.
2. Quan sát hình 3.2 và nhận xét tỉ lệ thiếu việc làm ở
các nhóm lao động.
3. Quan sát hình 3.3 và nhận xét tỉ lệ lao động đã qua
đào tạo ở nông thôn và thành thị.

Hình 3.2. Tỉ lệ thiếu việc làm theo trình độ chuyên môn kĩ thuật

Hình 3.3. Tỉ lệ lao động đã qua đào tạo phân theo thành thị, nông thôn

Những vấn đề cơ bản của thị trường lao động Việt Nam
Xu hướng của thị trường lao động ở Việt Nam

Xu hướng
cung lớn
hơn cầu.

Tuyển dụng người

Chất lượng lao

lao động được

động thấp, phân

đào tạo, có kinh

bổ nguồn lao động

nghiệm.

không đồng đều.

1. Xu hướng cung lớn hơn cầu
Nhu cầu tuyển dụng giảm do sự phát triển của khoa học kĩ thuật tạo ra
các thiết bị có thể thay thế cho con người ở nhiều bộ phận khác.

2. Xu hướng tuyển dụng người lao động được đào tạo,
có kinh nghiệm

Giúp doanh nghiệp tăng năng suất sản lượng,... giảm chi
phí đào tạo, bồi dưỡng.
Tỉ lệ thiếu việc làm của nhóm lao động không có trình độ
chuyên môn kĩ thuật cao hơn nhóm đã qua đào tạo.

3. Chất lượng lao động thấp, phân bổ nguồn lao động
không đồng đều

- Hạn chế của chất lượng nguồn lao động Việt Nam:
+ Tỉ lệ đã qua đào tạo nghề còn thấp.
+ Năng lực chuyên môn chưa cao.
+ Kĩ năng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm công việc còn
thấp,...

3. Chất lượng lao động thấp, phân bổ nguồn lao động
không đồng đều

- Phân bổ nguồn lao động chưa đồng đều do: vị trí địa lí,
điều kiện sinh hoạt: đồng bằng, miền núi,...điều kiện giáo
dục,...
Nên tỉ lệ lao động đã qua đào tạo ở nông thôn thấp hơn
thành thị.

III. TÌM HIỂU TÌM KIẾM THÔNG TIN THỊ TRƯỜNG
LAO ĐỘNG TRONG LĨNH VỰC KĨ THUẬT,
CÔNG NGHỆ

THẢO LUẬN NHÓM

Nêu quy trình các bước tìm kiếm thông tin về
thị trường lao động trong lĩnh vực kĩ thuật
công nghệ.

Bước 1: Xác định mục tiêu tìm kiếm

Xác định những thông tin về thị trường lao động
trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ
+ Xu hướng việc làm;
+ Nhu cầu tuyển dụng nghề nghiệp;
+ Các cơ sở đào tạo;
+ Thông tin về tiền lương.

Bước 2: Xác định nguồn thông tin tìm kiếm
Trang web chính phủ

Bước 2: Xác định nguồn thông tin tìm kiếm
Truyền thông đại chúng

Bước 2: Xác định nguồn thông tin tìm kiếm
Trụ sở doanh nghiệp

Bước 2: Xác định nguồn thông tin tìm kiếm
Các sơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học

Bước 2: Xác định nguồn thông tin tìm kiếm
Người thân trong gia đình, bạn bè,...

Nguồn cung cấp thông
tin về thị trường lao
động cần đảm bảo tính
chính xác và độ tin cậy.

Bước 3: Xác định công cụ tìm kiếm
Trên internet: sử dụng từ khoá liên quan đến lĩnh vực kĩ thuật và công
nghệ; Sử dụng các bộ lọc trên trang web để tìm kiếm và hạn chế thông tin
kém giá trị.

Trên thông tin đại chúng: đọc các tin tức, bài báo về thị trường lao động
trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ.
Qua tư vấn: hỏi ý kiến chuyên gia, gia đình, bạn bè, thầy cô giáo,...

Bước 4: Tiến hành tìm kiếm thông tin

Dựa vào mục tiêu và nguồn thông tin tìm kiếm,
sử dụng công cụ tìm kiếm để có được thông tin
về thị trường lao động trong lĩnh vực khoa học
kĩ thuật.

ĐỒ VẬT MAY MẮN

Câu 1: Hàng hóa được trao đổi trong thị trường lao động là

A. hàng hóa tiêu dùng.

C. hàng hóa sức lao động.

B. hàng hóa dịch vụ.

D. hàng hóa sản xuất.

Câu 2: Người nào thuộc nguồn cung
sức lao động trong thị trường lao động?

A. Người lao động.

C. Doanh nghiệp.

B. Người sử dụng lao động.

D. Tổ chức.

Câu 3: Số lượng lao động mà người sử dụng lao động
có thể tuyển dụng được gọi là

A. nguồn cung lao động.

C. chuyển dịch cơ cấu.

B. nhu cầu lao động.

D. người lao động.

Câu 4: Số lượng người trong độ tuổi lao động
có thể và sẵn sàng tham gia lao động được gọi là
A. người lao động.

C. nhu cầu lao động.

B. người sử dụng lao động.

D. nguồn cung lao động.

Câu 5: Người lao động trong thị trường lao động sẽ làm
việc dưới sự điều hành của ai?

A. Chính phủ.

C. Công đoàn.

B. Người sử dụng lao động.

D. Hiệp hội doanh nghiệp.

Câu 6: Cơ sở đào tạo nào có vai trò quan trọng trong việc
đào tạo lao động phù hợp với thị trường lao động?
Trường đại
đại học,
học, cao
A.A.Trường
caođẳng,
đẳng,
trung cấp.
trung
cấp.

B. Trường tiểu học.

C. Trường trung học cơ sở.

D. Trường trung học
phổ thông.

Câu 7: Người sử dụng lao động trong thị trường lao động là?

A. người sẽ làm việc theo

C. người chịu sự giám sát,

thỏa thuận, được trả lương.

quản lí.

B. người chịu sự quản lí,
điều hành.

D. các doanh nghiệp,
cơ quan có nhu cầu
tuyển dụng lao động.

Câu 8: Ngành nghề nào dưới đây sau khi tốt nghiệp có thể hoạt động tại
phòng thí nghiệm hay tham gia vào các bộ phận nghiên cứu và phát triển
của nhà máy, xí nghiệp, doanh nghiệp tư nhân, các cơ quan nhà nước?

A. Thợ sửa chữa xe có động cơ.

C. Kỹ sư hóa học.

B. Kỹ sư điện tử.

D. Kỹ sư xây dựng.

Câu 9: Yếu tố nào dưới đây không ảnh hưởng
tới thị trường lao động??
A. Sự tiến bộ của khoa học,
kĩ thuật và công nghệ.

B. Chuyển dịch cơ cấu.

C. Sự biến đổi khí hậu.

D. Nhu cầu lao động.

Câu 10: Thị trường lao động có sự chuyển dịch cơ cấu như thế nào
cùng với sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, công nghệ?

A. Tăng tỉ lệ người lao động

C. Tăng tỉ lệ người lao động

trong lĩnh vực công nghiệp.

trong lĩnh vực nông nghiệp.

B. Giảm tỉ lệ người lao động
trong lĩnh vực công nghiệp.

D. Cân bằng tỉ lệ người lao
động trong lĩnh vực nông
nghiệp và các lĩnh vực khác.

LUYỆN TẬP
Câu 1: Hãy tìm kiếm thông tin thị trường lao động về một nghề
nghiệp thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ và trình bày kết quả.
Câu 2: Đánh giá kết quả tìm kiếm theo các tiêu chí sau: thực
hiện đúng quy trình; nguồn thông tin đảm bảo độ tin cậy; sử
dụng công cụ tìm kiếm phù hợp; tìm kiếm đủ thông tin theo
yêu cầu.

Gợi ý trả lời câu 1
Thông tin thị trường lao động về một nghề nghiệp thuộc lĩnh vực kĩ thuật,
công nghệ đó là ngành công nghệ thực phẩm

Cơ hội nghề nghiệp
- Nhân viên tư vấn về quy định và luật thực phẩm.
- Chuyên viên kiểm nghiệm vệ sinh an toàn thực phẩm tại các cơ quan
kiểm nghiệm, trung tâm dinh dưỡng.
- Nghiên cứu viên tại các cơ sở đào tạo, nghiên cứu về công nghệ thực
phẩm của Việt Nam và nước ngoài.