5

Xây dựng và bảo vệ
đất nước Việt Nam

Bài 14: Chiến dịch
Điện Biên Phủ năm 1954
(Phần 1)

Ấn để đến trang
sách

Các em hãy quan sát sau đây và
chia sẻ ít nhất một điều em biết
về những chiếc xe đạp thồ và
chiến dịch Điện Biên Phủ?

Gợi ý:
• Các nhân vật trong hình đang làm gì?
• Họ đang vận chuyển những gì?
• Họ vận chuyển để làm gì?
• Theo em, trong quá trình vận chuyển,
họ sẽ gặp những khó khăn gì?

HƯỚNG DẪN CỤ THỂ

•

Đoàn người vận chuyển lương thực, vũ khí bằng xe đạp đến
khu tập kết chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ.

•

Hàng vạn xe đạp chở đạn, pháo tháo rời, và các vật liệu khác.

•

Thuyền bè chở hàng trên sông, còn dân công khiêng gánh trên
những đoạn đường không thể đi bằng xe đạp hay thuyền. Mọi
người đều nỗ lực hết sức phục vụ cho chiến dịch.

Ấn để đến trang
sách

01
CHUẨN BỊ CHO CHIẾN DỊCH
ĐIỆN BIÊN PHỦ

Từ năm 1953, Pháp xây dựng Điện Biên Phủ thành
tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương. Để thực
hiện quyết tâm giành thắng lợi, bộ đội, dân công
ngày đêm mở đường, vận chuyển vũ khí, lương thực,
xây dựng trận địa,... chuẩn bị cho chiến dịch.

Các em hãy quan sát hình 2 và
câu chuyện Kéo pháo ở Điện
Biên SGK tr.68 để thực hiện
nhiệm vụ sau:

•

Liệt kê các hoạt động của bộ đội, dân công đã làm để chuẩn bị
cho chiến dịch Điện Biên Phủ.

•

Tìm các cụm từ thể hiện kéo pháo là công việc khó khăn và vất vả
trong câu chuyện.

•

Tại sao sau khi kéo pháo vào trận địa, các chiến sĩ lại được lệnh
kéo pháo ra?

•

Ai đã hi sinh thân mình để cứu pháo?

•

Viết một câu thể hiện cảm nghĩ của em về công việc kéo pháo ở
Điện Biên Phủ?

Kéo pháo ở Điện Biên Phủ
Để chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, bộ đội được lệnh kéo pháo vào trận địa. Mỗi khẩu
pháo nặng mấy tấn, phải dùng tới 150 đến 160 chiến sĩ trẻ, khỏe để kéo quanh những ngọn
núi có độ dốc tới 60 độ,... Mỗi đêm, kéo pháo được vài ba cây số, nếu trời mưa, đường trơn thì
chỉ kéo được 500 đến 600 mét...
Sau hơn một tuần khẩn trương kéo cả ngày lẫn đêm, pháo đã vào trận địa. Nhận thấy chiến
dịch chưa thể bắt đầu, các đơn vị lại được lệnh kéo pháo ra,... Những đêm cuối tháng trời tối,
đường dốc cheo leo, việc kéo pháo ra càng trở nên nặng nhọc, đổ cả mồ hôi và máu,... Trong
đó, có tấm gương của anh Tô Vĩnh Diện đã hi sinh thân mình cứu pháo. Với nỗ lực quyết tâm
của bộ đội pháo binh và sự ủng hộ từ hậu phương, các đơn vị đã kéo pháo ra điểm quy định.
(Theo Ban liên lạc truyền thống chiến sĩ Điện Biên Phủ tại Thành phố Hồ Chí Minh, Chiến sĩ Điện Biên kể
chuyện, NXB Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2009, tr.79 − 82)

Các hoạt động của bộ đội, dân công đã làm để chuẩn bị cho chiến
dịch Điện Biên Phủ: mở đường, vận chuyển vũ khí, lương thực, xây
dựng trận địa,...
Các cụm từ thể hiện kéo pháo là công việc khó khăn và vất vả
trong câu chuyện:


Khẩu pháo nặng mấy tấn.



150 đến 160 chiến sĩ trẻ, khỏe để kéo.



Ngọn núi có độ dốc tới 60 độ.



Đường trơn thì chỉ kéo được 500 đến 600
mét.

Sau khi kéo pháo vào trận địa, các chiến sĩ lại được lệnh kéo pháo
ra vì do nhận thấy chiến dịch chưa thể bắt đầu.
Anh hùng Tô Vĩnh Diện đã hi sinh thân mình để cứu pháo.
Kéo pháo chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ là công việc gian
nan, vất vả, các chiến sĩ phải đổ cả mồ hôi và xương máu.

• Pháp bất ngờ trước bước đi nào của quân dân ta trong chiến
dịch Điện Biên Phủ?
• Quân dân ta đã làm cách nào để đưa pháo vào trận địa?
• Đối mặt với khó khăn trùng trùng, vì sao quân dân ta có thể làm
được những điều phi thường đó?
• Em có nhận xét gì về tinh thần dũng cảm, quyết tâm của bộ đội
trong chiến dịch?

Pháp bất ngờ khi quân dân ta đã
di chuyển những khẩu pháo vào
trận địa hiểm trở của Điện Biên
Phủ.
Kéo pháo lên Điện Biên

Chính nhờ tinh thần đoàn kết,

Quân ta đã buộc dây, chèn pháo,

lòng quyết tâm đánh thắng quân

cùng nhau kéo các khẩu pháo vượt

giặc.

qua núi, dốc, địa hình hiểm trở.

Các em hãy đọc câu chuyện
“Bế Văn Đàn lấy thân mình
làm giá súng” SGK tr.69 và
kể lại theo các từ gợi ý sau:

Năm 1953

Bế Văn Đàn

Hai tay ghì chặt
chân súng

Đặt khẩu súng
Chu Văn Pù

trung liên lên
vai

Chưa bắn được

Do dự

Hi sinh

•

Năm 1953, trận chiến ở Mường Pồn, súng
của đồng chí Chu Văn Pù chưa bắn được vì
không có chỗ kê súng.

•

Bế Văn Đàn đã đặt khẩu súng trung liên
lên vai, lấy mình làm giá súng để tiêu diệt
địch.

•

Đồng chí Pù do dự, anh Đàn nói “Kẻ thù
trướcAnh
mặt,Bế
đồng
thương
thì khi
bắnhai
đi!”.
Vănchí
Đàn
đã hitôi
sinh
tay vẫn ghì chặt chân súng trên vai.

1931 - 1953

Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng
Bế Văn Đàn (1931 − 1953) là người dân tộc Tày, quê ở huyện Phục Hoà (nay là huyện
Quảng Hoà), tỉnh Cao Bằng.
Năm 1953, trong trận chiến ở Mường Pồn, đại đội của anh Bế Văn Đàn thương vong nhiều.
Khẩu trung liên của Chu Văn Pù chưa bắn được vì không có chỗ kê súng. Không ngần ngại,
Bế Văn Đàn chạy lại cầm khẩu trung liên đặt lên vai mình và hô đồng đội bắn. Anh Pù còn
do dự thì Bế Văn Đàn đã nói: “Kẻ thù trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn đi!''. Anh
Pù nghiến răng nổ súng.
Bế Văn Đàn hi sinh khi hai tay vẫn ghì chặt chân súng trên vai. Anh được Nhà nước truy
tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân
dân.
(Theo Hội đồng Thi đua – Khen thưởng Trung ương, Chân dung anh hùng thời đại Hồ Chí Minh,
NXB Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2001, tr.168)

Một số tấm gương anh hùng trong
chiến dịch Điện Biên Phủ

Chân dung anh hùng Tô Vĩnh Diện

Chân dung anh hùng Phan Đình Giót

Thảo luận nhóm

Em có cảm nhận gì về những

Hiện tại được sống trong

tấm gương của anh hùng

hòa bình, các em nhận thấy

trong chiến dịch Điện Biên

bản thân cần phải có trách

Phủ năm 1954?

nhiệm gì?

Những tấm gương hy sinh của các anh hùng trong chiến dịch
Điện Biên Phủ thể hiện tình yêu nước và đóng góp lớn vào
chiến thắng dân tộc, trong bối cảnh đất nước phải chịu nhiều
hy sinh, mất mát.
Thế hệ trẻ cần ghi nhớ công ơn của các anh hùng, học hỏi và
bảo vệ độc lập dân tộc qua việc tìm hiểu, tuyên truyền về chủ
quyền, toàn vẹn lãnh thổ, cùng tích cực học tập, rèn luyện để
xây dựng quê hương giàu đẹp.

Ấn để đến trang
sách

Viết tên nhân vật lịch sử tương ứng
với các hành động trong chiến dịch
Điện Biên Phủ năm 1954.
Hành động

Nhân vật

Người đã lấy thân mình làm giá súng.

?

Người đã hi sinh thân mình cứu pháo.

?

Người đã bắt sống tướng Đờ Ca-xtơ-ri.

?

Hành động

Nhân vật

Người đã lấy thân mình
làm giá súng.
Người

đã

hi

mình cứu pháo.

sinh

thân

Bế Văn Đàn

Tô Vĩnh Diện

Người đã bắt sống tướng Gồm: Tiểu đội trưởng Hoàng Đăng
Đờ Ca-xtơ-ri.

Vinh, đội trưởng Luật, đồng chí Nhỏ

Ấn để đến trang
sách

Nhiệm vụ:
Sưu tầm tranh, ảnh hoặc bài thơ,
bài hát nói về chiến dịch Điện Biên
Phủ và chia sẻ với bạn.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ôn tập lại nội dung chính của bài.
Hoàn thành nhiệm vụ phần Vận
dụng.
Đọc trước nội dung phần tiếp theo
của bài học.