CHÀO MỪNG

QUÝ THẦY CÔ VÀ
CÁC EM HỌC SINH
GIÁO VIÊN: Chu Dương Dũng

HÁI DẤU CÂU
TIẾNG VIỆT
Dấu
chấm than 
(!)

Dấu phẩy 
(,)
Dấu chấm
 (.)
Dấu
chấm phẩy 
(;)

Dấu
chấm hỏi 
(?)

Cảm ơn các bạn dấu câu
Không là chữ cái nhưng đâu bé người
Dấu
phẩy thường thấy ai ơi
............
Tách biệt từng ý đọc thời ngắt ra
Dấu chấm trọn vẹn câu mà
……………..
Không biết dùng sẽ dây cà, dây khoai.
Chấm
phẩy phân cách làm hai
…………
Sau bổ sung trước mới tài làm sao
Chấm
than tình cảm dạt dào
………….
Khiến sai, đề nghị lẽ nào làm ngơ
Chấm hỏi 
…………. giỏi đến bất ngờ
Hỏi ai hay chính thẫn thờ hỏi ta

Tiết 78:

THỰC HÀNH
TIẾNG VIỆT

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC
II

LUYỆN TẬP

BỐ CỤC BÀI HỌC

I

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
(DẤU CHẤM PHẨY)

I

Ví dụ
01

Ví dụ
02

NHÓM 1+2+3

Cốm không phải thức quà
của người vội; ăn cốm phải
ăn từng chút ít, thong thả và
ngẫm nghĩ.

HOẠT
ĐỘNG
NHÓM

NHÓM 4+5+6

Dưới ánh trăng này, dòng
thác nước sẽ đổ xuống làm
chạy máy phát điện; ở giữa
biển rộng, cờ đỏ sao vàng
phấp phới bay trên những
con tàu lớn.

Yêu cầu: Tìm dấu chấm phẩy, nêu vị trí và công dụng của chúng trong câu.

Yêu cầu: Tìm dấu chấm phẩy, nêu vị trí và công dụng của chúng trong câu.
Ví dụ
01

NHÓM 1+2+3
Cốm không phải thức quà của người vội;; ăn cốm phải ăn
từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ.

Số lượng: Có 1 dấu chấm phẩy
Vị trí: Đứng ở giữa câu
Công dụng: Ngăn cách vế trước và vế sau của câu ghép.

Yêu cầu: tìm dấu chấm phẩy, nêu vị trí và công dụng của chúng trong câu.
Ví dụ
02

NHÓM 4+5+6

Dưới ánh trăng này, dòng thác nước sẽ đổ xuống làm chạy máy
phát điện;; ở giữa biển rộng, cờ đỏ sao vàng phấp phới bay trên
những con tàu lớn.
Số lượng: Có 1 dấu chấm phẩy
Vị trí: Đứng ở giữa câu
Công dụng: Đánh dấu ranh giới giữa hai vế của một câu ghép có cấu tạo
phức tạp.

GHI NHỚ

DẤU
CHẤM
PHẨY

Vị trí: Đứng ở giữa câu (cuối vế câu)

Công dụng: Đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận
trong câu ghép hoặc trong một chuỗi liệt kê phức
tạp.

Sau dấu chấm phẩy, ta
không cần viết hoa chữ cái
đầu dòng nếu từ đó không
phải là danh từ riêng
Ví dụ: Có nhiều món phở ngon có thể tìm thấy ở Quận 3, Sài Gòn;
Ba Đình, Hà Nội; Hội An, Quảng Nam.

PHÂN BIỆT CÔNG DỤNG CỦA DẤU PHẨY VÀ DẤU CHẤM PHẨY

Tiêu chí
Công
dụng

Dấu phẩy

Dấu chấm phẩy

- Ngăn cách trạng ngữ, - Tách các nhóm ý hoặc các ý lớn
hô ngữ với nòng cốt câu, trong một câu, giúp phân cách rõ
ngăn cách các bộ phận ràng các bộ phận của câu mà về
Trong vườn, chim kêu ríu rít.
mặt ngữ pháp, có thể tồn tại độc
trong câu.
lập như một câu.
VD: Trong vườn, chim kêu
ríu rít.
- Tre giữ làng, giữ nước, giữ
mái nhà tranh, giữ đồng lúa
chín.

VD: Danh sách các loại rau cải bao
gồm cải thảo, cải bắp, cải bó xôi;
còn các loại hoa quả bao gồm táo,
lê, cam và nho.

LUYỆN TẬP

II

BÀI TẬP 1/Tr13
Một người ở vùng núi Tản Viên có tài
lạ: vẫy tay về phía đông, phía đông nổi cồn
bãi; vẫy tay về phía tây, phía tây mọc lên từng
dãy núi đồi. Người ta gọi chàng là Sơn Tinh.
Một người ở miền biển, tài năng cũng không
kém: gọi gió, gió đến; hô mưa, mưa về. Người
ta gọi chàng là Thủy Tinh. 

BÀI TẬP 1/Tr13
- Các câu có sử dụng dấu chấm phẩy là: 
+ Một người ở vùng núi Tản Viên có tài lạ: vẫy tay về phía đông,
phía đông nổi cồn bãi; vẫy tay về phía tây, phía tây mọc lên từng
dãy núi đồi. 
+ Một người ở miền biển, tài năng cũng không kém: gọi gió, gió
đến; hô mưa, mưa về. 
- Tác dụng: Dấu chấm phẩy dùng để đánh dấu ranh giới ngầm giữa
các bộ phận của phép liệt kê phức tạp (liệt kê của từng tài năng của
Sơn Tinh và Thủy Tinh)

BÀI TẬP 3/Tr13
STT

Yếu tố

Từ HV

Nghĩa của từ

HV A

thuỷ + A

1

quái

thuỷ quái

Quái vật sống dưới nước

 ...

.....

......

.......

STT

Yếu tố
HV A

Từ HV
thuỷ + A

Nghĩa của từ

2

triều

thuỷ triều

3

thủ

thủy thủ

Hiện tượng nước biển, nước sông... lên xuống
trong một chu kỳ thời gian phụ thuộc biến chuyển
thiên văn.
Người làm việc trên tàu thủy.

4

điện

thuỷ điện

Nguồn điện có được từ năng lượng nước.

5

sản

thủy sản

Nguồn lợi, sản vật từ môi trường nước được con
người khai thác, nuôi trồng để làm thực phẩm,
nguyên liệu hoặc kinh doanh.

6

cung

thủy cung

Cung điện tưởng tượng ở dưới nước, theo truyền
thuyết.

BÀI TẬP 5/Tr13
PHIẾU HỌC TẬP
Tìm những câu văn có sử dụng biện pháp tu từ điệp ngữ trong văn
bản Sơn Tinh, Thủy Tinh và nêu tác dụng của biện pháp tu từ này?
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………

BÀI TẬP 5/Tr13
PHIẾU HỌC TẬP
 - “Một người ở vùng núi Tản Viên, có tài lạ: vẫy tay về phía đông,
phía đông nổi cồn bãi; vẫy tay về phía tây, phía tây mọc lên từng dãy
núi đồi. … Một người ở miền biển, tài năng cũng không kém: gọi gió,
gió đến; hô mưa, mưa về.”
→ Tác dụng: Liệt kê các phép lạ của Sơn Tinh và Thủy Tinh, nhấn
mạnh sự dứt khoát, hiệu nghiệm tức thì. 

BÀI TẬP 5/Tr13
PHIẾU HỌC TẬP
 - “Một người là chúa miền non cao, một người là chúa vùng nước
thẳm, cả hai đều xứng đáng làm rể Vua Hùng”. 
→ Tác dụng: Nhấn mạnh sự ngang tài ngang sức, mỗi người một vẻ
của Sơn Tinh, Thủy Tinh. 

BÀI TẬP 5/Tr13
PHIẾU HỌC TẬP
 - “Nước ngập ruộng đồng, nước tràn nhà cửa, nước dâng lên lưng
đồi, sườn núi, thành Phong Châu như nổi lềnh bềnh trên một biển
nước.” 
→ Tác dụng: Liệt kê những sự vật bị ngập, nhấn mạnh việc nước
ngập mọi nơi, lần lượt, tăng tiến (từ xa đến gần, từ ngoài vào trong),
qua đó thể hiện sức mạnh, sự tức giận của Thủy Tinh. 

“Hô mưa gọi gió” có
nghĩa là gì?

Sự thay
đổi thời
tiết

Người có sức
mạnh siêu
nhiên, có thể
làm được
những điều kỳ
diệu, to lớn

Sự hận thù,
oán hận của
thiên nhiên

“Oán nặng thù sâu”
có nghĩa là gì?

Là tâm
trạng phẫn
uất của con
người

Người gây
ra nhiều
tội ác

Sự hận thù sâu
sắc, khắc cốt ghi
tâm, ghi nhớ ở
trong lòng, không
bao giờ quên
được.

Em hãy tìm thêm một
số thành ngữ được tạo
nên bằng cách tương tự
câu “hô mưa gọi gió,
oán nặng thù sâu”
“Chân cứng đá mềm”
“Tích tiểu thành đại”
“Một nắng hai sương”
“Dầm mưa dãi nắng

Điều ước của
cô

Lớp mình
luôn đoàn kết
và giúp đỡ
nhau

Hướng dẫn về nhà

- Ôn lại toàn bộ nội dung bài học.
- Hoàn thiện bài tập 2 (SGK/13).
- Chuẩn bị tiết tiếp theo: Ai ơi mồng 9 tháng
4.

y
ầ
h
t
n
ơ
m
Cả
cô
.
m
e
c
á
c
à
v
THA
NK
YOU