BÀI 3. THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ

Để lắp đặt được một mạng điện trong nhà (Hình 3.1) hoạt động đúng nguyên lí, an
toàn và đáp ứng yêu cầu đặt ra thì người thiết kế cần thiết kế những sơ đồ điện gì?
- Để thiết kế và lắp đặt mạng điện trong nhà hoạt động đúng nguyên lý, an toàn và
đáp ứng yêu cầu sử dụng, người thiết kế cần thiết kế các sơ đồ điện sau:
+ Sơ đồ nguyên lý
+ Sơ đồ lắp đặt
+ Sơ đồ đấu dây

Quan sát Hình
3.1 và cho biết:
Mạng điện
trong nhà gồm
có những thiết
bị nào?

Quan
sát
Hình 3.1 và
cho
biết:
Mạng
điện
trong
nhà
gồm
có
những thiết
bị nào?

Mạng điện trong nhà gồm có các thiết bị: ổ cắm, đèn, công tắc, dây
pha/dây trung tính

Chọn những thiết bị và đồ dùng điện có
thông số kĩ thuật phù hợp với mạng điện
trong nhà ở Việt Nam.
- Bóng đèn 12 V - 20 W.
- Quạt điện 220 V - 50 W.
- Nồi cơm điện 110 V - 600 W.
- Công tắc 16 A - 250 V.

Chọn những thiết bị và đồ dùng
điện có thông số kĩ thuật phù hợp
với mạng điện trong nhà ở Việt
Nam.
- Bóng đèn 12 V - 20 W.
- Quạt điện 220 V - 50 W.
- Nồi cơm điện 110 V - 600 W.
- Công tắc 16 A - 250 V.

Quạt điện 220V - 50W.
- Công tắc 16A - 250V.

Thế nào là mạng điện
trong nhà? Mạng điện
trong nhà gồm các
phần tử nào?

Thế nào là mạng điện
trong nhà? Mạng điện
trong nhà gồm các
phần tử nào?
Mạng điện trong nhà là
mạng điện thể hiện cách
phân phối điện; cách kết nối,
bố trí các thiết bị điện nhằm
phục vụ nhu cầu sử dụng
nguồn điện, sử dụng các thiết
bị điện cố định và di động
trong gia đình.
- Mạng điện trong nhà gồm
một số mạch điện thành
phần: mạch bảng điện, mạch
đèn cầu thang, ...

Thế nào là sơ đồ mạng điện
trong nhà? Thành phần?
Sơ đồ mạng điện trong nhà
sơ đồ thể hiện sự kết nối,
phân bố các thiết bị điện
trong nhà nhằm phục vụ cho
việc thi công, lắp đặt điện
được chính xác hiệu quả.
- Sơ đồ mạng điện trong nhà
thường được vẽ ở dạng sơ đồ
nguyên lí, sơ đồ lắp đặt và
được thiết kế dựa vào sự kết
hợp của các thành phần: sơ
đồ mạch bảng điện, mạch
đèn cầu thang,..

CHỦ ĐỀ 7: THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ
I. SƠ ĐỒ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ

1. Mạng điện và sơ đồ mạng điện trong nhà
- Mạng điện trong nhà là mạng điện thể hiện cách phân phối điện; cách kết
nối, bố trí các thiết bị điện nhằm phục vụ nhu cầu sử dụng nguồn điện, sử
dụng các thiết bị điện cố định và di động trong gia đình.
- Mạng điện trong nhà gồm một số mạch điện thành phần: mạch bảng
điện, ...
- Sơ đồ mạng điện trong nhà sơ đồ thể hiện sự kết nối, phân bố các thiết bị
điện trong nhà nhằm phục vụ cho việc thi công, lắp đặt điện được chính xác
hiệu quả.
- Sơ đồ mạng điện trong nhà thường được vẽ ở dạng sơ đồ nguyên lí, sơ đồ
lắp đặt và được thiết kế dựa vào sự kết hợp của các thành phần: sơ đồ mạch
bảng điện, mạch đèn cầu thang,..

2. Kí hiệu trên sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp đặt

Kí hiệu
điện là gì?
Kí hiệu điện là các hình vẽ được tiêu
chuẩn hóa để thể hiện các phần tử của
mạch điện như:Thiết bị điện, dây dẫn,
điểm nối dây, nguồn điện,.....trong sơ
đồ điện

2. Kí hiệu trên sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp đặt

Có mấy loại sơ đồ mạng điện
trong nhà?

Mô tả sơ đồ nguyên lí của Hình 3.2.

Sơ đồ mạch điện gồm 1 aptomat, 1 ổ
điện, 1 công tắc hai cực điều khiển một
đèn. Aptomat bảo vệ mạch điện. Công
tắc được mắc nối tiếp với đèn và mắc
song song với ổ điện.

3. Sơ đồ nguyên lý

Sơ đồ nguyên lí như minh hoạ ở
Hình 3.2 được sử dụng trong
trường hợp nào? Hãy nêu cách vẽ
sơ đồ này.
 Sơ đồ nguyên lý trong hình 3.2 được
sử dụng để mô tả nguyên lý hoạt động
của mạch điện điều khiển động cơ một
pha bằng contactor. Mạch điện này
thường được sử dụng trong các thiết bị
điện gia dụng như quạt máy, máy bơm
nước, ...

3. Sơ đồ nguyên lý

Sơ đồ nguyên lí như minh hoạ ở
Hình 3.2 được sử dụng trong
trường hợp nào? Hãy nêu cách vẽ
sơ đồ này.
- Cách vẽ sơ đồ:
+ Đảm bảo đơn giản, không phụ thuộc vị trí
lắp đặt trong thực tế của thiết bị.
+ Biểu diễn đúng mối quan hệ về điện giữa
các thiết bị điện theo chức năng và mục đích
sử dụng của mạch điện.

3. Sơ đồ nguyên lý

Sơ đồ nguyên lí biểu diễn mối quan hệ về điện giữa các thiết bị điện
trong mạch điện và được vẽ dưới dạng sơ đồ đơn giản, không phụ
thuộc vào vị trí lắp đặt trong thực tế của thiết bị điện.
Quy trình thiết kế sơ đồ nguyên lý gồm:
1. Xác định nhiệm vụ thiết kế.
2. Xác định thiết bị và mối liên hệ về điện giữa các thiết bị.
3. Vẽ sơ đồ nguyên lý.

4. Sơ đồ lắp đặt
Sơ đồ lắp đặt như minh hoạ ở Hình
3.3 được vẽ dựa vào những căn cứ
nào?
Sơ đồ lắp đặt trong Hình 3.3 được
vẽ dựa vào những căn cứ sau:
+ Sơ đồ nguyên lý
+ Quy định an toàn điện
+ Yêu cầu sử dụng
+ Kinh nghiệm thi công

Hãy phân biệt sự giống và khác nhau
giữa sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.

Hãy phân biệt sự giống và khác nhau giữa sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.
- Giống nhau:
+ Cả hai đều thể hiện các thành phần của mạch điện hoặc hệ thống điện.
+ Cả hai đều sử dụng các ký hiệu điện để thể hiện các thành phần.
+ Cả hai đều được sử dụng để hướng dẫn thi công và vận hành hệ thống điện.
- Khác nhau:
Đặc điểm
Mục đích
Mức độ chi tiết
Vị trí các thành
phần
Cách đi dây

Sơ đồ nguyên lí
Thể hiện nguyên lí hoạt
động
Tổng quan

Sơ đồ lắp đặt
Thể hiện cách lắp đặt

Không quan trọng

Quan trọng

Không thể hiện

Thể hiện cụ thể

Chi tiết

4. Sơ đồ lắp đặt

Sơ đồ lắp đặt, biểu diễn mối quan hệ về điện giữa các thiết bị điện
theo đúng vị trí lắp đặt trong thực tế của các thiết bị điện Sơ đồ lắp
đặt thường được sử dụng để lắp đặt sửa chữa mạch điện tính toán số
lượng thiết bị điện dây dẫn điện phục vụ dự trù vật tư lắp đặt các
phần tử của mạch điện
Quy trình thiết kế sơ đồ lắp đặt gồm:
1. Nghiên cứu sơ đồ nguyên lý.
2. Xác định vị trí lắp đặt các thiết bị.
3. Vẽ sơ đồ lắp đặt.

LABUBU

3

6

9

2

5

8

1

4

7

CÂU HỎI 1

Phần tử của mạch điện không bao gồm
A. Băng dính điện

C. Thiết bị điện 

B. Điểm nối dây 

D. Dây dẫn 

CÂU HỎI 2
Kí hiệu của bóng đèn trên sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt: 
A.

C.

B.

D.

CÂU HỎI 3
Kí hiệu dưới đây là của loại dây nào ?
A. Dây tải

C. Dây pha

B. Dây trung tính

D. Dây dẫn

CÂU HỎI 4
 Kí hiệu dưới đây là của loại dây nào ?
A. Dây pha

C. Dây trung tính

B. Dây tải

D. Dây dẫn

CÂU HỎI 5
Quy trình thiết kế sơ đồ nguyên lí gồm mấy bước: 
A. 1

C. 2

B. 3

D. 4

CÂU HỎI 6
Quy trình thiết kế sơ đồ lắp đặt gồm mấy bước: 
A. 6

C. 5

B. 4

D. 3

CÂU HỎI 7
Sơ đồ nguyên lí thường được dùng làm gì? 
A.  Sửa chữa mạch điện 
B. Tính toán số lượng thiết bị
điện 

C. Giải thích nguyên lí hoạt
động của mạch điện 
D. Dự trù vật tư lắp đặt các phần
tử của mạch điện 

CÂU HỎI 8
Bước đầu tiên trong quy trình thiết kế sơ đồ nguyên lí là: 

A. Xác định thiết bị và mối liên
hệ giữa các thiết bị 

C. Nghiên cứu sơ đồ nguyên lí 

B. Xác định nhiệm vụ thiết kế

D. Xác định vị trí lắp đặt các
thiết bị 

CÂU HỎI 9
Quan sát hình và cho biết sơ đồ sau thuộc kiểu nào? 

A. Sơ đồ lắp đặt 

C. Sơ đồ nguyên lí 

B. Sơ đồ cấu tạo 

D. Sơ đồ chức năng 

LABUBU