BÀI 26: HÀM TRONG PYTHON

Mục tiêu bài học:
• Biết được chương trình con là hàm.
• Biết cách tạo hàm.

Hàm là gì ?

Ví dụ:
1. Viết chương trình nhập số tự nhiên là số học
sinh, sau đó nhập họ và tên học sinh. Lưu họ tên
học sinh vào một danh sách. In danh sách ra màn
hình mỗi họ tên trên một dòng.
2. Viết chương trình nhập số tự nhiên n rồi nhập n
họ tên học sinh. Sau đó yêu cầu nhập một tên và
thông báo số bạn có cùng tên đó trong lớp.

Câu lệnh: nhập_danh_sách_học_sinh()

Hàm

Hàm là câu lệnh thay thế
cho một khối lệnh. Hàm là
một chương trình con.

KHỞI ĐỘNG:
Em có thể kể tên một số hàm trong số các lệnh
đã học hay không? Các hàm đó có những đặc
điểm chung gì?

Trả lời:
- Một số hàm trong số các lệnh đã học: str(), len(), int(),
float(), print(),…
- Đặc điểm chung:
+ Các lệnh trên đều có dấu mở đóng ngoặc đi sau tên
lệnh.
+ Bên trong ngoặc ghi thêm các tham số là các đại
lượng, các biến hoặc biểu thức,…

BÀI 26: HÀM TRONG PYTHON

1

Một số hàm thiết kế sẵn của Python

2

Thiết lập các hàm tự định nghĩa

1. MỘT SỐ HÀM THIẾT KẾ SẴN CỦA PYTHON
Quan sát một số câu lệnh trong bảng 26.1 và cho biết những câu
lệnh có điểm chung gì.
Bảng 26.1. Một số lệnh trong Python

Trả lời:
- Điểm chung: các lệnh đều có các dấu mở
đóng ngoặc đi sau tên lệnh.
- Bên trong các dấu ngoặc có thể ghi thêm các
tham số là các đại lượng, các biến hoặc biểu
thức,…

1. MỘT SỐ HÀM THIẾT KẾ SẴN CỦA PYTHON
Ví dụ. Tìm hiểu các lệnh sau:

=> Các lệnh trong Bảng 26.1 chính là các chương trình con
được thiết kế sẵn của Python, cho phép người dùng tuỳ ý
sử dụng trong các chương trình của riêng mình.

Trong các ví dụ trên, xâu kí tự bên trong ngoặc của
các hàm int() và print() là tham số của hàm. Cú pháp câu
Python cung cấp sẵn nhiều hàm thực
lệnh gọi hàm trong Python có dạng chung như sau:

hiện những công việc khác nhau cho
phép người dùng được tùy ý sử dụng
khi viết chương trình bằng các câu lệnh
gọi hàm tương ứng.

Mô tả tham số và giá trị trả lại
của mỗi hàm sau: float(), str(),
len(), list().

Trả lời:

- float(): tham số là một xâu kí tự hoặc số nguyên và trả
về giá trị số thực.
- str(): tham số là các kiểu dữ liệu khác nhau và trả về
xâu kí tự.
- len(): tham số là danh sách hoặc xâu kí tự và trả về độ
dài của xâu hoặc danh sách.
- list(): tham số là các kiểu dữ liệu và trả về kiểu danh
sách.

2. THIẾT LẬP CÁC HÀM TỰ ĐỊNH NGHĨA
* Cú pháp thiết lập hàm có trả lại giá trị:

Cần có lệnh return . Hàm sẽ kết thúc khi gặp
lệnh return và trả lại .

2. THIẾT LẬP CÁC HÀM TỰ ĐỊNH NGHĨA

Cú pháp thiếp lập hàm không trả
lại giá trị:

Lệnh return không có giá trị trả lại.
Hàm số kết thúc khi gặp lệnh return.

Hàm trong Python được định nghĩa bằng từ
Để
thiết
lệnh
khóa
def, lập
theohàm
sau làtrả
tên lại
hàmgiá
(têntrị,
hàmcâu
sẽ theo

return
trong
khaidanh).
báo hàm
cần
quy tắc đặt
tên định
Hàm có
thể có
có hoặc
trị>
thiếtlệnh
lậpmô
hàm
không
trả
khôngđicókèm.
tham Để
số. Khối
tả hàm
được
lại
dùng
return
không
có
viếtgiá
sautrị
dấucó
“:”thể
và viết
lùi vào,
thẳng hàng.
Hàm
hoặc
không
cần
có thểtrị>
có hoặc
không
có giá
trịcó
trảreturn.
lại sau từ
khóa return.

Quan sát các hàm sau, giải thích cách
thiết lập và chức năng của mỗi hàm.

Trả lời:
a) - Cách thiết lập: Hàm được định nghĩa bằng từ khoá def,
theo sau là tên hàm Nhap_xau(). Hàm không có tham số, khối
lệnh mô tả hàm được viết sau dấu “ : ”. Hàm trả về giá trị msg.
- Chức năng: Nhập và trả về một xâu kí tự.
b)- Cách thiết lập: Hàm được định nghĩa bằng từ khoá def,
theo sau là tên hàm Inday(n). Hàm có tham số, khối lệnh mô tả
hàm được viết sau dấu “: ”. Hàm không có giá trị trả về.
- Chức năng: Hiển thị ra màn hình một dãy số từ 0 tới n-1

Thiết lập hàm trong Python
Nhiệm vụ 1. Viết hàm yêu cầu người dùng nhập họ tên rồi
đưa lời chào ra màn hình.
Hướng dẫn. Chương trình có thể như sau:

Nhiệm vụ 2. Viết hàm prime(n) với tham số tự
nhiên n và trả lại True nếu n là số nguyên tố, trả lại
False nếu n không phải số nguyên tố.
Hướng dẫn. Số nguyên tố là số tự nhiên lớn hơn 1,
không có ước nào ngoài 1 và chính nó. Để thiết lập
hàm prime(n) chúng ta cần tính số ước thật sự của
n (từ 1 đến n-1). Biến C dùng để đếm số các ước
thật sự của n. Khi đó, n sẽ là số nguyên tố khi và chỉ
khi C = 1.

Hàm prime(n) và chương trình có thể được thiết lập như
sau:

1. Viết hàm với tham số là số tự nhiên n in
ra các số là ước nguyên tố của n.
Gợi ý: sử dụng hàm prime() trong phần
thực hành.

Gợi ý trả lời:
1
.

2. Viết hàm numbers(s) đếm số các chữ
số có trong xâu s.
Ví dụ numbers(“0101abc”) = 4.

2
.

TÓM TẮT
CỦNG
NỘICỐ
DUNG
BÀI HỌC
BÀI HỌC
1. Một số hàm thiết kế sẵn của Python
2. Thiết lập các hàm tự định nghĩa
Thực hành:
Nhiệm vụ 1
Nhiệm vụ 2
Luyện tập

Câu 1. Chọn phát biểu sai trong các phát biểu sau:

A
Lệnh input() thực hiện yêu cầu nhập vào một
B biểu thức, số hay một xâu bất kì.
Lệnh type() trả lại kiểu dữ liệu của biểu thức
C trong ngoặc.
Lệnh str() chuyển đối tượng đã cho thành chuỗi.
D
Lệnh print() thực hiện việc in ra màn hình.

53
201
4

Câu 2. Chọn phát biểu đúng trong các phát
biểu sau:

A
Có ít hàm có sẵn được xây dựng trong python.
B
Người dùng có thể xây dựng thêm một số hàm
C mới.
Lệnh input() có thể nhập vào một số nguyên mà
D không cần chuyển đổi kiểu.
Lệnh float() trả về số nguyên từ số hoặc chuỗi
biểu thức.

53
201
4

Câu 3. Kết quả của chương trình là:

A 5

B 10

C

D 50

Chương trình lỗi

53
201
4

GIAO NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
1. Làm phần VẬN DỤNG (SGK trang 130).
2. Xem trước bài 27 (SGK trang 131)

THAM SỐ CỦA HÀM